Vobis abire licet (vous pouvez vous en aller).
M. Alexi, dic Latine: « Tu as le droit, tu n'as pas le droit ».
A. Cum bona venia tua, Domine, exemplo rem explanabo.
M. Fac, ut libet.
A. Quid de te audio, Claudi? Tu igitur Paulo cultellum inventum, quem heri in via amisit, non vis reddere? Nescire videris jus non esse (aequum non esse, non licere) rem inventam retinere (on n'a pas le droit).
Contra jus ac fas (jus fasque) est rem alienam sibi vindicare. Quod jus illius cultelli habes (quod jus tibi est eum retinendi)?
Quam juste (quam justo jure) eum retines (de quel droit)? Paulus jus postulat (il est est droit de le revendiquer).
Recte jus suum persequitur (poursuivre, revendiquer — il a raison de).
Suo jure cultellum reposcit (il a le droit de).
Paulus optimo jure (jure ac merito, jure meritoque) furem te habet (à bon droit).
Res inventa ex sola retineri licet conditione, ut is, qui eam amiserit, reperiri non possit. Tu vero probe novisti, cujus sit cultellus.
Aequumne tu censes, quam rem tibi non licet habere, eam retinere (tu te crois en droit de garder une chose)?
Unde ejusmodi jus tibi sumis? Quis ejusmodi jus tibi dedit? Hoc tuo jure nullo pacto facere potes (tu n'as aucun droit de).
Rem alienam retinere furtum est ac, si in mea potestate situm (positum) esset (si j'étais maître), gravi poena te afficerem.
M. Marcellus paulo ante veniam petiit domum revertendi, ubi vindemiae interesse posset. Quid ei respondi Petre?
P. « Penes te es »? quod meminerim, domine (quan-
