Jump to content

Pagina:Patrologia Latina 001.djvu/137

E Wikisource
Haec pagina nondum emendata est
241
242
PROVERBIALES FORMULÆ.

0241A crudelitatem (quæ facinora commemorat Justin. lib. 83) sagina ventris, et corporis vultusque deformitate belluæ quam homini similior. Quæ fœditas in eo pellucidæ vestis subtilitate, quasi de industria, sive potius ex intemperantia augebatur, infame Physconis nomen ex re tulit, quasi ventricosi et aquarioli, propter abdominis studium. φύσκων enim ὁ γάστρων ἢ παχὺς, ἀπὸ τῆς φύσκης, quod est, intestinum crassum. Cui et Persius ait:

Pinguis aqualiculus propenso sesquipede exstat.


149. Plagæ occurrere. Tom. III. Scorp. advers. Gnost. cap. 5. num. 35.

Sumptum a gladiatoribus, qui vel adversarii petitionem corporis declinatione effugiunt, vel parmula 0241B excipiunt, ut sit frustra conatus. Vide supra: In alium ictum considerare, B. Hieron. contra Jovin. Quasi de loco videmur cedere, et adversario feriendi occasionem dare. Et: directa spicula clypeo refellere veritatis.


150. Plaudere in sinum. Tom. V. lib. de Pudic. cap. 9. num. 42.

Si qua vobis exempla in sinum plaudent, hoc est, tam grata vobis accidant, quæ informatam in animis vestris opinionem videantur confirmare, ut inde tacitam apud vos voluptatem sentiatis, vestroque affectui indulgeatis. Apud Homer. ἐν θυμώ χαιρεῖν. Tib. In tacito gaudere sinu.


151. Plaudere parti. Ibidem, cap. 16. num. 160.

0241C Legitur apud. Tertull. diversæ parti supplaudere, vel subplaudere, quasi suffragari et subscribere aliorum sententiæ. Ab iis qui pedibus strepitum edunt, vel manuum complosione approbant. Cicero: Pedem nemo in illo judicio supplausit.


152. Polycrate felicior. Tom. I. Apolog. cap. 11. num. 173.

Polycrates, Sami Tyrannus, aureus fortunæ fœtus, cui ad nutum voluntatemque omnia fluxerunt. Sed qui tamen prosperum ad invidiam usque vitæ cursum miserabili exitu in Mycalensis montis vertice cruce suffixus conclusit. Val. Max. lib. 6. cap. 11.


153. Pompeio sublimior. Ibidem.

Pompeii elogium habes apud Cicer. Orat. pro Leg. 0241D Manil.; Apud Plin. lib. VII. toto cap. 26, a quo ait non modo Alexandri Magni rerum splendorem æquatum, sed etiam Herculis prope ac Liberi. Cognomentum Magni cum Alexandro commune, communem quoque sublimitatis titulum dedit.


154. In ponti æstu medio hærere. Tom. III. lib. I. adv. Marc. cap. 7. num. 50.

Virgilius lib. V.

Saxis in procurrentibus hæsit. Et:
In scopulo luctantem brevibusque vadis.
Et lib. X.

Inflicta vadis dorso dum pendet iniquo,
Quæ, uti Tertullianicum, Proverbialiter accipi possunt. Contrarium erit ex eodem lib.

0242A Labitur alta secans, fluctuque æstuque secundo.

Aestus autem aliquando accipitur pro ipsa maris crescentis decrescentisque commotione, hoc est, accessu sive incremento, vel recessu sive reciprocatione. Aliquando pro arena illa instabili, quæ absorbet et haurit omnia. Virgil.

Furit æstus arenis..... Et
Aestu miscentur arenæ
Similia illa: Hærere in iisdem scopulis, in aqua, in vado, in salebra. Metaphoræ a navigantibus ductæ, qui vado illisa navi cursum institutum tenere non possunt. Sic dum navis æstu reciproco huc et illuc impellitur, neque progredi potest, ut significetur proverb. Se non extricare aut expedire, non satisfacere argumento, sed eodem relabi. Vide: Fluctus utrimque.


0242B 155. In præruptum imponere. Tom. III. lib. IV. adv. Marc. cap. 37. num. 607.

Præruptum, substantive, ut abruptum quidquid altum et præceps, saxa prærupta, et mons præruptus, altus. Plin. Græcis τὸ ἀπόκρημνον, unde proclive præcipitium. Explicat se Tertullianus: Sciens præceps ituros homines, ipse illos in præruptum imposuit: ut sit: aperto periculo exponere, nec satis providere, ne quid mali contingat, ut si homini avaro et furi pecuniæ administratio committatur, adolescenti libidinoso pudicitia virginum.


156. Profundum inenarrabile. Tom. II. lib. de Idol. cap. ult. num. 169.

Qui navi excussi in maris profundum delabuntur, 0242C natatione vix unquam emergunt de periculo ineluctabili. Vide Hypobrychium, et: Naufragium. Contrarium erit illud Virgil. lih. V.

Fundo vix tandem redditus imo est.
et lib. 6.

Adnabam terræ, et jam tuta tenebam.


157. Ad regulas perducere. Tom, III. lib. I. adv. Marc. cap. 22. num. 153.

Regula, alias norma, est instrumentum fabrile quo structuræ longitudinem, an respondeat, exigunt fabri, et utitur Tertull. verbo fabrili, ad examinandam Dei bonitatem. Hinc illa: Regula rectior, Amussi exactior, ad perpendiculum et amussim. Rem diligenter 0242D expendere, ut omnibus suis partibus numerisque absolute tractetur.


158. Sardanapalo mollior. Tom. I. lib. de Pall. cap. 4. num. 79.

Sardanapalus postremus Assyriorum Rex, vir muliere corruptior, inquit Just. lib. 1, qui inter scortorum greges inventus, purpuram colo nere, et muliebri habitu, cum mollitia corporis et oculorum lascivia omnes fœminas anteiret, pensa inter virgines partiri, adeo ut ejus cognomen ob insignem mollitiem in proverbium abierit apud Græcos et Latinos.


159. Scenam decurrere et desaltare. Tom. III. lib. III. adv. Marc. cap. 11, num. 7.

Scena, proprie fons theatri, locus nimirum Actorum,