dives exclamet: Quo mihi multitudinem munerum tuorum? plenus sum; et: Solemnitates, et dies festos, et vestra sabbata odit anima mea. Vestra dicendo, quæ secundum libidinem suam, non secundum religionem Dei celebrando, sua jam, non Dei, fecerant, conditionalem idcirco et rationalem demonstravit recusationem eorum quæ administranda præscripserat.
Caput XXIII.
Si vero etiam circa personas levem vultis intelligi, cum reprobat aliquando probatos; aut improvidum, cum probat quandoque reprobandos, quasi judicia sua aut damnet præterita, aut ignoret futura; atquin nihil tam bono et judici convenit, quam pro præsentibus meritis et rejicere et allegere. Allegitur Saul, sed nondum despector prophetæ Samuelis. Rejicitur Salomon, sed jam a mulieribus alienis possessus, et idolis Moabitarum et Sidoniorum mancipatus. Quid faceret Creator, ne a Marcionitis reprehenderetur? Bene adhuc agentes prædamnaret jam propter futura delicta? sed Dei boni non erat, nondum merentes prædamnare. Proinde peccantes nunc non recusaret propter pristina benefacta? Sed justi judicis non erat, rescissis jam bonis pristinis scelera donare. Aut quis hominum sine delicto, ut eum Deus semper allegeret, quem nunquam posset recusare? vel quis item sine aliquo bono opere, ut eum Deus semper recusare, quem nunquam posset allegere? Exhibe bonum semper, et non recusabitur: exhibe malum semper, et nunquam allegetur. Cæterum, si idem homo, ut in utroque pro temporibus, in utroque dispungetur a Deo, et bono, et judice, qui non levitate aut improvidentia sententias vertit; sed censura gravissima et providentissima, merita temporis cujusque dispensat.
Caput XXIV.
Sic et pœnitentiam apud illum prave interpretaris, quasi proinde mobilitate vel improvidentia, imo jam ex delicti recordatione pœniteat: quoniam quidem dixerit (I Reg. XV, 11): Pœnituit quod regem fecerim Saul; præscribens scilicet, pœnitentiam confessionem sapere mali operis alicujus vel erroris. Porro non semper. Evenit enim in bonis factis pœnitentiæ confessio, ad invidiam et exprobrationem ejus qui beneficii ingratus exstiterit, sicut et tunc circa personam Saulis honorandam annuntiatur a Creatore, qui non deliquerat, cum Saulem assumit in regnum, et Sancto Spiritu auget; optimum enim adhuc: qualis, inquit, non erat in filiis Isrælis, dignissime allegerat, sed nec ignoraverat ita eventurum, nemo enim te sustinebit improvidentiam adscribentem Deo ei, quem Deum non negans, confiteris et providum. Hæc enim illi propria divinitas constat, sed malum factum Saulis (ut dixi) onerabat pœnitentiæ suæ professione; quam, vacante delicto circa Saulis allectionem, consequens est invidiosam potius intelligi, non criminosam. Ecce, inquis, criminosam eam animadverto circa Ninivitas, dicente scriptura Jonæ (Joan. III, 10): Et pœnituit Dominum de malitia quam dixerat facturum se illis, nec fecit. Sicut et ipse Jonas ad Dominum: Propterea præveni profugere in Tharsos, quia cognoveram te esse misericordem et miserescentem, patientem, et plurimum misericordiæ, pœnitentem malitiarum (Joan. IV, 2). Bene igitur quod præmisit optimi Dei titulum, patientissimi scilicet super malos, et abundantissimi misericordiæ et miserationis super agnocentes et deplangentes delicta sua, quales tunc Ninivitæ. Si enim optimus qui talis, de isto prius cessisse debebis, non competere in talem, id est optimum, etiam malitiæ concursum. Et quia Marcion defendit arborem bonam malos quoque fructus non licere producere (Matth. VII, 48), sed malitiam tamen nominavit, quod optimus non capit, numquid aliqua interpretatio subest etiam earum malitiarum intelligendarum, quæ possint et in optimum decucurrisse? Subest autem. Dicimus denique malitiam nunc significari, non quæ ad naturam redigatur Creatoris quasi mali, sed quæ ad potestatem
