Pagina:Romani calendarii explicatio (IA CAS260ARomaniCalendarii processed).djvu/217

181

CAPVT DVODECIMVM.

literæ, quando VT quoque facilius litera quæfita inueniatur, ne opus fit fæpius 11. litéras poft in- uentam per refiduum diuifionis numerare, adijciemus toties 11. ad illud refiduum. Infra Facilis inicio numerum enim conflatum in fuperiori tabula litera quæfita inuenietur. Quod fi numerus fepius 11.lite- conflatus maior fit quam 365. abiectis 365. refiduum poft literam A, maiufculam infra. ræ numeranda 11. diem numeretur. Vt quia in primo exemplo poft literam h, infra diem 23. numerandæ funt. funt 11. literę femel, addemus I I. ad 23. vt fiat 34. litera n. H, maiufcula infra diem 34. erit quæfita. In fecundo autem exemplo, quoniam poft literamt, infra diem 131. nume- randæ funt 1 1. literæ bis, addemus 22. vt fiant 153. Litera n. G,maiufcula infra diem 153. erit ea,quam quærimus. Item in tertio exemplo, quia poft literam d, infra diem 204. numerandæ funt 11. literę ter, fi addamus 33. ad 204. fient 237. infra quem diem reperietur litera P, maiufcula. Quia denique in quarto exemplo poft literam m, fub 225. die numerandæ funt literæ 11.quater & decies, ducemus 11.in 14.numerumque procrea- tum 154. ad 225. adijciemus, vt fiant 379. Abiectis autem 365. fuperfunt 14. Litera ergo f, minufcula, quæ quartadecima eft poft A, infra diem 11. pofitam, erit ea, quæ defideratur. INVENTA litera tabulę expanfæ,vt docuimus, inuenietur illico in eius linea Epa- Inuentio Epa- &ta cuilibet aureo numero refpondens, vt fupra in vfu tabule æquationis dictum eft. Hac eta accuratior, ratione in proximo exemplo inuenietur in linea literæ f,minufcule Epacta xxj. refpondens qua fupra Nu aurco numero 18. anni 90006000. 5. traditum eft. expanfe poft per fuperiora præcepta. CAETER VM fruftra, ac fine fructu tantus infumitur labor in Epactis ad tam mul- Fruftra inquiri ta annorum millia inquirendis, vt paulo ante, priufquam conftructionem tabulæ dierum literam tabula anni traderemus, diximus. Cum n. incertum fit, an anticipatio Lunæ per vnum diem in 100000. vel 312. annis,& per 8. in annis 2500. Solis autem in 400. annis per 3. dies tamdiu motibus 200000. annos cæleftibus refponfura fit, nec ne: iure optimo cura hec pofteris relinquenda videtur, qui facile ex ijs, quæ Num.15. 16. & 19. fcripturi fumus, æquationem aliter, vt nimirum illi feculo congruat, inftituere poterunt. Nam perdifficile effe, ne dicam impoffibile, præ- fcribi poffe æquationis rationem, etiamfi artificium expofitum adhibeatur, quæ poft plu- ra annorum millia motibus celeftibus (quod ad Lunas xiiij. quod caput eft, attinet) con- gruat,facile fibi quiuis perfuadebit, fi attento animo confideret, non pauca fcrupula in fingularum Lunationum calculo omitti, quæ in centenis annorum millibus non paruum poffint errorem inducere. Huc accedit quod dies ili 23. & hor. 17 quibus quolibet ſpatio 312annorum æquationem Lunę præuenimus, in annis 481436. ad 100. annos excre- fcant, ac proinde poft tot annos æquatio in centefimum proxime infequentem reijcien- da fit, quemadmodum poft 2400. annos, vt cap. 8. Num. 4. & cap. 11. Num. 11. fcripfi- mus. Exemplum certe manifeftum eft in anno 90006000. in quo Epacta inuenta eft xxj. que Nouilunium indicat die 10. Martij,cum tamen calculus illud idem exhibeat die 27: Martij. Contenti ergo fimus, fi noftra æquatio vfque ad annos 100000.vel etiam 200000. non multum à vero difcrepet. bulæ æquatio- 06 SECVNDVM hæc,quæ declarauimus,inftituenda erit tabula æquationis Epacta- rum poft annum 8100. (Nam in fuperiori tabula cap. 11. recte conftituta eft ad annum conftructio ta- vfque 8100. inclufiue) aliter,quam fupra cap. 11. factum eft.quod fiet,fi pro fingulis cen- nis accuratior, tefimis per Lunę poftpofitionem litera tabulæ expanfę inueniatur, vt fupra poft tabulam quam cap.11. dierum anni docuimus.Continuabimus autem tabulam folum ad annum vfq. 28400. pro- pterea quod fortaffis poft eum annum equinoctium non amplius diei 21. Martij adhære- bit, propter diem, quem duo anni in 402. annis neglecti efficiunt, vt cap.5.Num. 17.dixi- mus; ideoque tunc tabula æquationis iterum immutanda erit: vt fruftra ea extendi videa- tur vlterius, fi amplius vfui effe non poffit, nifi corrigatur. Non erit autem difficile, eam vltra 28400. extendere, fi poftpofitiones Lunæ recte confiderentur. Vel facilius extende- tur per tabulam cap. 11. Progrediuntur n. literę in tabula æquationis fequente, eodem prorfus ordinė retrogrado, quem in fuperiori tabula æquationis feruant: folum infra F, maiufculam ponenda eft alternis litera D, maiufcula, non autem E. Ita vides anno 8100. in fuperiori tabula præfixam effe literam F, maiufculam, anno vero 8200. in tabula fe- quenti literam D, non autem E. Deinde infra proxime infequentem literam F, præfixam anno 14900. collocari literam E, ad annum 15000. fed infra aliam fubfequentem lite- ram F, anno 21800. præpofitam, iterum fcribi D, non autem E, &c. Atque hoc modo inftituta æquatione, non amplius locum habet Cyclus 300000. annorum, vt in fuperiore tabula equationis. 2 e. NE- % T