CAPVT XXIIII. 571 ATQVE hoc quidem eft exemplum Calendarij, quod, quemadmodum initio diceba, feorfim a Relatione Vieta excudendum curauit, ad eam fermè rationem, qua Gregoria- num Calendarium anno 1582. in lucem emiflum tanto populorum confenfu, atque do- Ctorum hominum approbatione receptum eft.In quo fanè nolim mihi quifpiam vitio ver- tat, quafi fide non planè bona, Epactis duntaxat, & menfium diebus retentis,literas Do- minicales, Calendas, Nonas, atque Idus negligendas putauerim. Nam cum in his ipfis Vieta ab vfu communi non recedat,nihil fuit, quam ob rem his tranfcribendis ftylum re- tardaffem ad ea properantem, quæ multo maioris funt ponderis ac momenti. Interpofui tamen etiam dies totius anni, quorum initium Vieta ab dic octauo Martij deducit, licet hi ipfi dies in Calendario Vietę feorfim excufo non reperiantur defcripti. 2 IAM verò quoniam Vieta de hoc fuo Calendario ita gloriatur, vt ipfum verè Gre- gorianum appellare non dubitet: quod verò Gregorius ipfe xiij. poft diuturnam delibera- tionem approbauit, laborauitque magnopere, vt orbi Chriftiano vniuerfo probaretur, vulgare per quandam, vt videtur, contemptionem nominare audeat ; faciendum eft, vt paulo diligentius à nobis examinetur, demonftreturque tam longè hoc Calendarium Vie tæum à Gregoriano, hoc eft, a verò abhorrere, quam quod maximè poteft effe alienum. Video quidem, qua arduam prouinciam fufcipiam, & iam nunc perfpicio, quam hoc dif ficile fit mihi affenfurus Vieta, qui fibi Gregorij ipfius mentem planè affecutus videtur, a quo tamen non modo non eft adhibitus in confilium fuper Calendario,fed ne auditus qui dem, aut vifus fortaffe aliquando. Sed ego,qui fcio Gregorij Genium (fi licet ita dicere) in Vietam non immigraffe, facilè confido fore, vt quiuis intelligat, vulgare noftrum Ca- lendarium eo folo nomine vulgare dici poffe,quod ab inueterato iam totius Ecclefiæ vfu, & communi hominum fententia non recedat, quod verò Vieta propofuit, tum a Gregorij mente, tum a recte fentientium opinione, tum denique à fanctiffimis Patrum,& Concilio- rum decretis longiffimè abhortere. Vietæ in Calé- PRIMVM igitur in eo grauiter peccaffe coarguitur Vieta, quod Calendarium illud fuum(neque enim mihi vnquam erit Gregorianum) feorfim fua auctoritate excudendum Audax facinue curauit ijfdem omnino verbis,quibus Gregorianum anno 1582. in lucem auctoritate Pon dario feorfim tificia prodijt, paucis quibufdam exceptis, quæ videlicet aliena iudicauit ab inftituto fuo; excudendo cum præpofita quoque ad auctoritatem, Gregorij. Bulla, vt nimirum, qui libellum illum coe- merint, eoque decepti vtantur in pofterum, id fe ex Gregorij fententia feciffe,atque adeo auctoritati Sedis Apoftolicę paruiffe videantur; cum tamen,vt deinceps demonftrabo,nihil Gregoriano Calendario magis aduerfetur. ergo bulla Gregorij. annus ab 8.Mar 3. SED hoc, quicquid eft criminis, quod fanè non leue eft,omiffo,ad ea peccata ve- Nullam effe ne niamus,quæ rem propius videntur attingere. Exorditur Vieta nouus hic Sofigenes (Hoc cefsitatem, vt enim nomine Calendarij emendatores ipfe quoque des appellat, profiteturque fe ea tij incipiat. ipfa, quæ à fuis Sofigenibus Gregorius expectarat,præftaturum. Exorditur, inquam, annú ab octauo die Martij: non quæro in præfentia, quot, quamque abfurda ex noua ifta aufpi- catione anni proficifcantur. Quid quæfo caufæ fuit, cur nullo exéplo initium anni ab octa uo die Martij deduceretur? Quid coegit nouum & inauditum morem inducere? Miror ho minem tam infigniter in Mathematicis eruditum, non videre, quanta hinc neceffe fit oria- tur perturbatio, cum neceffario ignorandum fit reliquorum omnium menfium exordium & finis.Dicet,fe octauum diem Martij Lunarium menfium initium ftatuiffe; audio.Sed an- nus Lunaris ab octauo die Martij femper inchoari non poteft,fed folum tum,cum eius Epa &ta eft xxix. Nam fi Epacta j. affumatur,annus à 5. Aprilis initium ducet,&c. Fruftra tanta rerum perturbatio inducitur, atque confufio, cum fatis fit, multoque expeditius, fi dicatur, primum menfem Pafchalem incipere die octauo Martij,vltimum verò die 5.Apri lis, etiamfi Epactarum Cyclus ab 8. die Martij non incipiat; cum præfertim, vt dicebam, nihil cogat, & ex hac noua collocatione multa confequantur abfurda,quæ paulo infra in- dicabo. Interim eorum hic habeto fpecimen doctiffimè Vieta. Tua hæc Epactarum noua difpofitio peruetuftam illam regulam, quam tot feculis vulgus in ętate Luna per Epactas, & Calendas,& dies menfium inquirenda vfurpauit, non dico detorquet, fed infringit. At Vietam infrin enim(dices)illa omnino accurata non eft, neque ex omni parte perfecta; fateor: a ratione sere regulam tamen Gregoriani Calendarij non longè recedit, cum ad fummum vno die ab etate Lunæ figandi ætaté per Epactas indicata aberret &non raro cum illa conueniat,quod profecto fieri non poteft, Lune. Cyclus collocari incipiat die 8. Martij,cü hac ratione Epacta Vieta à Gregoriana fingu- lis annis diffentiat. Sed videlicet Victa nihil vulgare fapit, vulgi nulla rationem in Calen dario vulgareminue-
