Jump to content

Pagina:Romani calendarii explicatio (IA CAS260ARomaniCalendarii processed).djvu/608

E Wikisource
Haec pagina nondum emendata est

572 Epactas Vietæ Epactas. NCALEND. GREGO dario reftituendo ducendam putat. At ego multitudinem iratam habere nolim, & penitif- fima ifta, tantum non fa, & a vulgi, hoc eft, ab antiquiffima Ecclefiæ totius con- fuetudine abhorrentia nil moror. Certè hoc ipfum argumento effe poteft, Epactas noftras in Calendario Gregoriano rite effe difpofitas,cum naturam Epactarum, quæ ante corre- ctionem in vfu fuerunt, tam diligenter in ætate 1 una indaganda cuftodiant.

HAEC cum ita fint,non immeritò fanè quifpia efficere poffit, Vietaas Epactas,re vera vere non effe Epactas nó effe,quãuis ita nominentur.cui ego facile profecto fubfcribere:vel quod per eas ætas Lunæ memoriter indagari non poteft, que tamen vfum in primis vtilem effe,no igno- ramus: vel quod ifta noua collocatione penitus e medio Epactarum natura tollitur. Age enim,antequam Calendarium reftitueretur, cum aureis numeris concurrebant Epacte in prima tabella Can. 2. Calendarij defcriptæ. id quod etiã Vieta in fuo Calendario feorfum edito fatetur. Cum igitur per correctionem ex anno dempti fint dies 10. ijfdem aureis nu meris Epacte 10. vnitatibus diminute refpondeant, neceffe eft, vt videlicet indicent tunc 10. diebus ferius contingere Nouilunia. Hoc autem ad vnguem in Epactis Gregorianis obferuatum eft, vt ex 2. tabella eiufdem Can. 2. Calendarij liquere poteft.Nam anno v. g. 1601. aureo numero 6. refpondet Epacta xxvj. quæ 10. vnitatibus minor eſt Epacta vj. vel xxxvj. quæ ante correctionem eidem aureo numero 6. refpondebat; atque hæc Epacta xxvj. decem diebus infra Epactam vj. in Calendario fcripta eft. Sic etiam anno 1602. au reo numero 7 refpondet Epacta vij. quæ decem quoque vnitatibus minor eft Epacta xvij. quæ ante correctionem eidem aureo numero 7. refpondebat; atque eadem Epacta vij. de- cem diebus infra Epactam xvij. collocata eft, idemque in alijs omnibus cernitur.Quid er- go anno 1601. obtrudit nobis Viera Epactam ij. quatuor tantum vnitatibus minorem Epa- ta vj. & quatuor folum diebus infra Epactam vj. collocatam? Quid item anno 1602.Epa- Єtam xiij. nobis proponit, quatuor etiam folum vnitatibus minorem Epacta xvij. & qua- tuor diebus duntaxat infra Epactam xvij.pofitam?Sanè fi hoc facto Epactarum natura reti- netur, doceri magno pretio velim à Vieta, quid fit eandem immutare, atque peruertere.

QVINETIAM Epactas Vieta naturam Epactarum non fapere, hinc quoque ftudio fus lector intelliget. Epactæ funt numeri dierum,qui in menfe Decembri poft vltimam Lu- nationem anni fuperfunt, vt cap. 9. Num. 14. tradidimus, & quod neque Vieta ipfe ne- gat. Hoc perpetuo conftanterque in Calendario noftro Gregoriano obferuatum confpici tur: vt vel hinc colligi etiam poffit, recte in eo Epactas fe habere, cum tam mirifice natu+ tę Epactarum omni ex parte congruant. Sed quid Epactæ Vietæ, nunquid idem non fer- uant? Ipfe videat, ac nos doceat,fi poteft, id in fuis Epactis reperiri.Ego enim contrarium Epactas Vieta experior,quod fic oftendo. Currente in fuo Calendario Epacta xix. cum quouis aureo nu- non effe æqua- mero minore quàm 10. terminatur vltima anni Lunario die 6. Martij; fupereftque vnus les diebus qui dies: & tamen anno infequenti Epacta apud ipfum non eft j. fed xxix. Item quoties Epacta in Decpripolt vltimam luna- xviij. in vfu eft,quocunque tum currente aureo numero, Lunatio anni poftrema clauditur tione fuperfunt die 7. Martij,nullufque dies fupereft,cum tamen anno infequenti,Epacta o. vel non vfur petur fed xxix.Rurfus exiftente Epacta xx.& aureo numero minore quàm 19. vltima anni Lunatio finitur die 5. Martij, duoque dies fuperfunt. Eftne igitur fequentis anni Epacta ij. vt Epactarum lex requirit? minime, fed j. Item Epacta xxj. poftremam Lunationem an ni terminat die 4. Martij, & dies 3. fuperfunt; cum tamen, nifi aureus numerus fit 19 Epa eta ij, non autem iij. anno infequenti tribuatur. Idemque in alijs nonullis Epactis licebit obferuare .Quis ergo neget, Epactas Gregorianas rectius collocatas effe, quàm Vietças; cum in illis Epactarum natura, ac conditio, non autem in his retineatur? Et fane ab anti- qua Epactarum ratione non recedere, fuauiffimum eft, vt cum Vieta loquar: quippe cum ea feruara, ipfi dies poft vltimum menfem Lunarem fuperflui nos inftruant, quamnam fequenti anno Epactam affumere debeamus. Id quod Epactæ Vietæ nullo modo præftare poffunt, vt declaratum eft. Valeat ergo, mi Vieta, tua ifta Epactarum noua collocatio,quæ ipfarum naturam prorfus deftruit.

4 MAGNVM quiddam eft, Epactarum nomen tantum retinuiffe,fuftuliffe natura, vt modo diximus; a Gregorij certè mente alieniffimum: quam tamen, vt fibi videtur,vnus Vieta præftare potuit.fed hoc aliqua ratione ferendum : illud intolerandum,& vel ipfo Vie ta iudice,portenti fimile in vltimas terras amandandum; quod ex hac inufitata Epactarú Lunares apud collocatione in annis communibus,currente aliqua ex his Epactis, xvij. xvj. xv. xiiij. xiij. Vietam côtine- xij. xj. x. ix. viij. vij.vj. v.iiij. iij.ij. j. cum aureo numero 19 habitnrus eft menfis Lunaris in Februario incipiens, dies duntaxat 28. Ita prorfus eft, doctiffime Vieta, Calendarium Multos menfes re dies dunta- xat 28.Formula:Continues