Jump to content

Sacra Eleusinia

E Wikisource
 EPUB   MOBI   PDF   RTF   TXT
Sacra Eleusinia
(Das Eleusinische Fest)
Venceslaus Aloisius Svoboda Latine vertit e Germanico, 1845
1798

editio: 1845
fons: GoogleBooks
 Eques de Toggenburg Carmen de Campana 

(e Selectis Frederici Schiller carminibus)


Spicis aureis cyano junctis
Nectite serta odorifera!
Gaudio fulgeant oculi cunctis;
Ceres en advenit sceptrifera,
Morum benigna ferorum expultrix,
Socians homines hominibus,
Quae domos posuit stabiles cultrix
Scythae pro vagis mapalibus!
 
      Horridus in specû vastâ
      Troglodytes latuit,
      Scytha profugus depasta
      Prata mox deseruit,
      Sylvis insectatus feras
      Jaculo letifero.
      Vaeh, inhospitas in terras
      Qui adpellit, misero!
 
      Ceres, quaeritans incerta
      Filiae vestigia,
      Orâ non videt desertâ
      Gramina virentia.
      Nulla fessam vocat sedes,
      Nullum tectum hospitum;
      Nusquam sacra nitet aedes
      Cultûs testans Coelitum.
 
      Almas nemo fruges torret,
      Cibum rite placitum,
      Aris at combusta horret
      Dea ossa hospitum,
      Terrâ passim spatiosâ
      Cultum videt efferum,
      Hominumque generosa
      Statum dolet miserum:
 
      «Ita— ne degenerarunt
      Brevi jam terricolae,
      Quos ad instar conformarunt
      Proprium Coelicolae?
      Nonne homini habendum
      Terrae orbem dedimus?
      Exsulem cur, heus! pudendum
      Sede sua visimus?
      
      Tanta clades anne movet
      Prorsus nullum Superûm?
      Nullus Divom suâ fovet
      Ope genus miserum?
      Ah! beatos nulla cura
      Choros tangit Coelitum;
      Mihi luctû sors tam dura
      Pectus angit percitum.
 
      Gens humana ut mitescat
      Priva sensû arduo,
      Terrae matri coalescat
      Foedere perpetuo.
      Temporum veretor leges
      Siderumque semitas,
      Et astrorum inter greges
      Certas lunae orbitas». —
 
      Dea nebulis dimotis,
      Quibus tecta latuit,
      Coram barbaris conmotis
      Subito adparuit.
      Triumphantes adcubabant
      Crudis feri epulis,
      Hostis sanguinem litabant
      Vastis Deae poculis.
 
      Quae libamen hoc detrectat
      Hasque dapes horridas:
      «Nos non epulum delectat,
      Quale decet tigridas.
      Fructûs, quales fert Pomona,
      Culti foetus jugeris,
      Sancta sanctis placent dona;
      His litandum Superis».
      
      Venatori Dea demit
      Aspero venabulum,
      Feris tum letali premit
      Leve telo sabulum,
      Spiceo tum granum serto
      Genitale sumpserat,
      Sulco quod conmissum certo
      Illico protuberat.
      
      Tellus calamos foecundat
      Viridante germine,
      Seges auro splendens undat
      Leni mota flamine.
      Terram rite auspicata,
      Primum Dea mergitem
      Ponit, dona Diis grata,
      Proximum in cespitem:
 
      «Haec sint dona tibi grata,
      Summe coeli domine!
      Mea vota esse rata,
      Dextro proba omine!
      Mentibus caliginosam
      Velis noctem pellere,
      Doce turbam aerumnosam
      Deos rite colere!» —
 
      His sororis rector coeli
      Precibus adnuerat,
      Nam sereno die teli
      Vim trisulci miserat.
      Coeli flammâ merges tactus
      Altum ardens crepitat,
      Super aram nube actus
      Jovis ales volitat.
 
Turbae reginae ad pedes volvuntur,
Mentibus cedit inmanitas,
Dura furoris vincla solvuntur,
Animos mollit humanitas;
Procul abjecto sanguineo telo
Cupidis audiunt auribus,
Quae de Superûm arce, de coelo
Domina praecipit rudibus.
 
      Dii veniunt supremi
      Suo quisque solio,
      Adsunt almâ duce Themi,
      Cujus jura scipio
      Sua, terminumque statum
      Cuique signat jugeri,
      Styga testem, Dîs juratum,
      Sancto vocat foederi.
 
      Adest Mulciber peritus,
      Jovis natus tardipes,
      Artifex vasorum scitus,
      Qui versare forcipes,
      Folle agitato fusum
      Aes qui docet coquere,
      Ferrum malleo retusum
      Vomeri inflectere.
      
      Pallas Coelites procera
      Hastâ nixa superans,
      Divom agmini severâ
      Voce dea imperans,
      Urbium tutamen, muros
      Altos curat struere,
      Sancto homines securos
      Conjunctura foedere.
 
      Campum Dea per patentem
      Innuba praegreditur,
      Pone Terminus potentem
      Dominam insequitur.
      Collem perticâ signatum
      Urbi jungit herbidum,
      Fluvium circumvallatum
      Intercludit rapidum.
      
      Nymphae fontium procaces,
      Nitidae Oreades,
      Quaeque Cynthiam sequaces
      Stipant, Hamadryades
      Operae se cum fervore
      Laetis jungunt plausibus,
      Jamque pini cum fragore
      Crebris cadunt ictibus.
 
      Ulvâ caput redimitus,
      Suo deus flumine
      Ratis molem volvit citus,
      Magnae parens Dominae.
      Horae celeres accitae,
      Veniunt in operas,
      Trabibus succisas scitae
      Quercûs laevant asperas.
      
      Adest Nereus, qui tridente
      Terrae latus impulit,
      Et columnas tremiscente
      Sinû ejus protulit,
      Ludens pilae instar tortat,
      Saxaque inmania
      Cum Cyllenio conportat,
      Alta fingens moenia.
 
      Chordas aureo sonoras
      Plectro Phoebus feriit;
      Voces fidibus canoras
      Rhythmo suavi exciit.
      Voces fidibus novenas
      Sociant Castalides,
      Et canentes ad Camoenas
      Se conpingunt lapides.
 
      Portas Cybele ferratas
      Addit propugnaculis,
      Foriumque valvas latas
      Obserat repagulis.
      Sic praesignis labor Divûm
      Subito emicuit,
      Templum nitide festivum
      Arte mirâ splenduit.
 
      Quaeque consors Jovis torum
      Divom tenet Domini,
      Formosissimum pastorum
      Bellae jungit virgini.
      Sponsos Venus cum Amore.
      Laetis ornat nuptiis,
      Quos benigno Dî favore
      Ornant beneficiis.
 
      Cives oppidi recentes,
      Quibus Dii praeeunt,
      Portas, laetum concinentes,
      Hospitales subeunt.
      Ipsa Jovi operatur
      Sacra Ceres debita,
      Atque populos adfatur
      Circumstantes percita:
      
      «Exlex saltûs colit fera,
      Exlex Deus aethera,
      Queis naturae lex severa
      Corda domat aspera.
      Homo, medius amborum,
      Homini conjungitor,
      Et justorum tenax morum
      Libertate fruitor».
 
Spicis aureis cyano junctis
Nectite serta odorifera,
Oculi gaudio fulgeant cunctis,
Ceres en advenit sceptrifera,
Almam quae nobis patriam fundat,
Hominem sociat hominibus,
Largaque populis bona foecundat,
Gratis dicitor carminibus!

 Eques de Toggenburg Carmen de Campana