Silviludium I.
[recensere]Cum serenissimus Vladislaus IV., Poloniae rex, Berstos ad silvas venatum veniret.
[recensere]
Luci virentes, et horrore sacro
Umbrae silentes, animum regalium
Longo curarum aestu fluctuantem,
Vos blandientes aurae,
Sereniores spiritus, venite;
Vestro benigne vultu tranquillate,
Silvae.
Quidquid hic vides, certat
In tuum, rex, obsequium.
Toltanae Nymphae, quae crystallinis
Uberibus tenellos alunt flosculos,
Argenteis occurrunt tibi pedibus.
Alitum canora
Examina te musicis
Excipiunt concentibus:
Tremulis arbor foliorum pinnulis
Gestitque nititurque,
Ad te, si queat, obviis
Advolitare frondibus.
Te flexa pinus supplici
Longe salutat vertice:
Offusa florum agmina,
En, aurae ministerio
Tuos demissa pedes
Furtivis libant osculis.
Silviludium II. Ad rorem.
[recensere]Saltus pastorum, cum Vladislaus Solecznikis mane venatum prodiret.
[recensere]
I.
Placidi rores matutini,
Qui sereno lapsi coelo
Mollia florum
Versicolorum
Ocellatis folia:
Qui florentibus in conchis
Late viretis
Aequore prati gemmulatis;
II.
Vigiles hortis ab Eois,
Florae rores olitores,
Arida pratis
Ora rigatis
Urnulis argenteis.
Vos Aurorae fulgurantis
Tacitus imber,
Guttulae coeli desudantis.
III.
Nitidum fiavae lac Matutae,
Cum luteolas papillas
Tenero florum
Inserit ori,
Odoratis populi
Coloratis cum labellis
Rosae circum
Ubera matris nutriuntur.
IV.
Stellulae noctis decedentis,
Stillae rorum, coeli rores,
Sidera ruris,
Sidera rores,
Flosculorum lacrimae,
Cum madenti liquent ore,
Diraque lugent
Funera noctis occidentis.
V.
Antra petentum vos ferarum
Pressa vago signa pede,
Limite fido
Prodite, rores.
Certa per vestigia
Ad latentem venatores
Ducite praedam,
Placidi rores matutini.
SILVILUDIUM III.=
[recensere]Dum Vladislaus Kotrae venatur, Poetae et Aulici sub umbra considentium
Dialogus.
[recensere]
POETA.
Tacita silvis rupe latentem
Fallacis nulla populi,
Secl Zephyri, populeo
Blanda susurro, recreat aura.
AULICUS.
O vita nullis vitiata curis
Rura colentuui!
POETA.
Placido labens murmure lympha,
Smaragdinis argentea
Riparum clausa pateris
Pocula praebet nescia fraudis.
AULICUS.
Heu nimis duris lacerata spinis
Purpura Regum!
POETA.
Perambulanti prata poetae,
Virente Flora dextera,
Officiosa suggerit
Stragula, verno picta colore.
AULICUS.
O vita nullis vitiata euris
Rura colentum!
POETA.
Saepe virentis frondis in umbra,
Garritu captus avium,
Fallacis aulae umbraticos
Ore sereno ridet honores.
AULICUS.
Heu nimis duris lacerata spinis
Purpura Regum!
O vita nullis vitiata curis
Rura colentum!
Silviludium IV. Ad auram.
[recensere]Ut labores et aestxim temperet Vladislao in campis Merecensibus sub meridiem venanti.
[recensere]
I
Medium torquens Cynthius axem,
Gravis arcu jaculatur
Tela lucis aureo;
Rutilo latrat
Sirius astro,
Nec venatus regi
Cedit labor: tantus amor,
Tanta repertae gloria praedae.
II.
Igneus acres
Fert Molossos impetus.
Crebra volant tela manu,
Ora tepenti sparsa liquore,
Corda calenti laudis amore,
Face fervent geminata:
Creber artus halitus
Quatit anhelos.
III.
Aurae molles, lenes aurae,
Zephyri, formosa natio,
Administra Chloridis,
Et supremum jam diei
Exspirantis halitus,
Cum nox, lucis filia coeca,
Saeva claudit
Lumina dextra:
IV.
Mobiles aurae,
Vernulae tubicinae,
Odorata quae miscetis
Pratigenarum proelia florum,
Languida victae lacrima noctis,
Matutino quae proflatu
Gelidae restinguitis
Volucres aurae.
V.
Deliam vestro flamine flammam
Temperate venatrices.
Vos algente dextra,
Rore madentes
Tergite frontes.
Telis alas addite:
Catulorum venatorum
Cursui vestras indite pennas.
VI.
Forte virenti
Si locarint gramine
Fessa longo membra cursu,
Undique lectos ruris odores
Spiritus illis florifer afflet.
Vos ridentes ora circum
In amica pellite
Oscula flores.
VII.
Sic per amoenas aequoris oras
Curru vos argenteo
Caerula vectet hospita Tethys:
Sic per arva volitantes
Vos tenelli lusitantes
Osculentur flosculi.
Silviludium V.
[recensere]Poeta prata ac silvas perambulat, dum Aulici venatui vacant,
seu
Coelestis amoris amoenitas.
[recensere]
I.
Floriparentes herbae,
Pratorum astra, flores,
Vallesque nemorosae,
Gemmaeque florum rosae,
Vos mea circum dio
Alata mens amore,
Lectura campis volitet
Divini mei amoris.
II.
Impressa magni Numinis vestigia,
Et divinae simulacra formae
Vos, vos mihi ostenditis.
Vos ora, vos vultum Dei,
Quem ludibunda pinxit
Pennati dextra amoris;
Et vos, qua licet, aemulamini
Auctoris ora Verbi,
Sed ore non simillimo.
Ades tu, Numen, ades:
Tu tibi pax: tu cordis
Tranquilla mei saties.
An erit illa dies,
Cum tui lumen oris
Licebit intueri?
III.
An erit, ut aetherea
Correpta face pectora
In cineres labascant?
Tum rogo de vitali
Ad te mens ales advolet,
In teque niduletur?
IV.
En, flosculi pulcherrimi,
Prae Numinis amore,
Expansas foliorum
Ad coelum alas explicant,
Odoris flant suspiriis,
Fletuque madent roscido.
Flammato, viden’? ore
Ut rosa purpurascens
Prodit amoris ignes.
En, hederae virentibus
Ad astra reptant brachiis,
Expressaque pallentibus
Expandunt corda foliis.
V.
An solus ego, me miserum!
Tot inter ignes algeo?
An solus ego ad terras
Devexo feror pondere?
Ah! tui tot amores,
Mi Deus, inde excita,
Quot viret arbor foliis,
Quot arva rident floribus,
Quot astra sudant roribus.
VI.
En pictis foliorum
Multicolor labellis
Flos tacitus divinos
Eloquitur honores.
En, coelo laudes accinunt,
Et aura leni sibilo
Et lympha leni murmure.
VII.
An solus ego, me miserum!
Tot voces inter sileo?
Ah! Divum Pater, ingere
Os laudibus facundum,
Linguas et tot canoras,
Quot mella legunt apes,
Quot garriunt volucres,
Quot aurae et Nymphae murmurant.
Silviludium VI. Ad lunam.
[recensere]Cum Vladislaus die Lunae venaretur.
[recensere]
I
Dum lunae rura cingimus
Regiis venatibus,
Lunae choreas plaudimus
Chorea, in modum lunae.
Vecta serenum, luna, per aerem,
Tremebunda flammeo
Num venaris astra cornu?
Num bellatrix igneo
Aetheris ursos impetis arcu?
II.
Nocte silenti, voce faventi
Tibi latrant catuli:
Tibi socium venanti,
Luce spumat aurea
Rabidae sidus triste Catellae.
III.
Modo recurvis edita cunis
Primo ludis lumine;
Modo pleno nites ore;
Mox incurva senio,
Moesta cadenti extingueris igne.
IV.
Orbe nigranti clausa secundum
Temet ipsa latitas.
Tibi rogus et sepulcrum,
Ternet ipsa tumulas;
Mox redivivos excitas ignes.
V.
Fida diurni luminis haeres,
Occidente Delio,
Breve sideris fraterni
Reparas dispendium
Late micantis frontis honore.
VI.
Modo nitenti falce minaris:
Modo jugo cymbula,
Modo portu sinuaris,
Et mutantem simulas
Aequore coeli Prothea formas.
VII.
Quidquid liquidis innatat aquis
Foeto quidquid viscere
Terra parit, tibi paret.
Tuis nutat nutibus
Refluus humor aequoris alti.
VIII.
Annue nostro dextra venatu.
Tibi dentes camuri
Apri torva minitantis,
Tibi quercu pendeant
Ardua nostrae cornua praedae.
IX.
Dubiae viden’ lucis in umbra
Tuis pares vultibus,
Tibi in orbem, tibi in arcum
Agitamus choreas:
Annue nostro dextra venatu.
X.
Cursibus aptas suffice vires,
Vimque odoram canibus:
Telo feras, tela feris,
Telis ictum dirige:
Robora fessis adde lacertis.
XI.
Aurea sed jam proditur Eos,
Et venatrix roseo
Astra nocturna fugat arcu.
Hebetata retrahit
Delia lucem, luce renata.
Silviludium VII. Ad umbras.
[recensere]Ut venante Merecii Vladislao ab aestu venatores defendant.
[recensere]
I.
Sat decori jam sudoris:
Sat et, pubes regia,
Strenua finxit proelia virtus,
Molliter excipiat
Blanda fessos quies artus.
II.
Lucis umbrae jam cadentis
Giganteae senio,
Dum moritur, funera Phoebo
Parentantes apparant,
Sternunt pulla rura veste.
III.
Fugitivae lucis hostes,
Vos a sole transfugas,
In sua tutos castra receptos,
Gelidis tentoriis
Umbrae tegent hospitales.
IV.
Longo orbis ex projectu
Sese ferunt obviae,
Arvaque nullo lumine pingunt,
Simulacra objiciunt
Nemorumque colliumque.
V.
Hic, per gelidi prata Merecii
Pastoritia pubes
Agitabimus choreas
Tu modo, magni principis aula,
E vicino margine spectes.
Silviludium VIII. Ad lacum Motelansem.
[recensere]Piscatorum saltus et cantus.
[recensere]
CANTUS.
Tibi grates, tibi laudes,
Caerula Tethy!
Tuo lapsus munere,
Opportune regia
Munera, piscis,
Nostra captus vincula sensit.
SALTUS.
Eoa parens Memnonis
Ut prodiit e specula,
Aureolosque crines
Luteolosque vultus
Ad oris tui speculum
Tergit comitque, Tethy.
CANTUS.
Dum nitenti munda fuco
Illinit ora,
Laetam frons purpuram
Surripit e conchulis:
Colla coralliis,
Tuis ornat ora baccis.
SALTUS.
Dum spargit ab aethereis
Rosarum nimbos hortulis,
Dum tua matutino
Rubescit unda vento,
Et pensilis in mediis
Florescit hortus undis.
CANTUS.
Te spumosis exspuentem
Oribus iras,
Teque proeliantibus
Campum ventis Martium,
Fluctibus Euros
Canet alter equitantes.
SALTUS.
Tranquillo vultus lumine
Te blandientcm canimus,
Et aureis arenae
Pulvillis acclinatam:
Sic usque nostro faveas
Piscatui serena.
CANTUS.
Tu terrarum vastos orbes,
Sedula mater,
Ulnis circum liquidis
Fusca cingis, vitreo
Ubere lactas,
Sinu geris aestuoso.
SALTUS.
Ex tuo Phoebus nitidum
Attollit caput gurgite,
Et igneo tranquillum
Dum globo radit aequor,
Apparet in argentea
Aurata gemma concha.
CANTUS.
Mane primo tu nascenti,
Vespere sero
Tu cadenti Delio,
Ceu Phoenici aethereo,
Liquido praebes
Toro cunas
Et sepulcrum.
SALTUS.
In te sol, pictor aureus,
Dum lumen nobis temperat,
Serena ludens pingis
Ridentis ora coeli:
Sic usque nostro faveas
Piscatui secunda.
CANTUS.
Tu grande Ladislai,
Vicina dum venatico
Exercet arva cursu,
Nomen sonoro fluctuum
Late tumultu persones,
Et usque nostro faveas
Piscatui secunda.
Silviludium IX.
[recensere]Cantus et saltus messorum, venante paullo ante rerjias nuptias Vladislao.
[recensere]
CANTUS.
Fictane crebri fama susurri?
An regalis jubar oris
Lux recludet proxima?
Hiccine pandet tam sereni
Jubar oris? hiccine nostrae
Solem umbrae protegent?
SALTUS.
Felix ades: et secunda
Astra tuis, o rex magne,
Hymenaeis annuant,
Inextincta foveant
Corda face, rura pace,
CANTUS.
Placido semper sidere nostras
Tecum, rex, revisat oras
Blanda Doris: aureis cubet arenis
Et pacato coelum terras
Foedere lambat: mitia pangat
Coelum terris oscula.
SALTUS.
Martia passirn pila virenti
Fronde Palladis nitescant.
Sponte falcem belliger
Induat ensis:
In abjectis niduletur
Clypeis ales: hostica fundat
Nectar apis galea.
Silviludium X. Cantus Zephyri.
[recensere]Vladislao sub vesperum Leypunos venienti.
[recensere]
Sidereos jam moritura condit
Lux oculos: jam flammeo
Cremanda rogo Aurora
Mea reposcit flamina:
In nidulum ceu Phoenix
Vertenda dies meas optat alas.
Surgamus, et assueta
Feretro noctis et diei cunis
Afflemus ministeria.
Age, mihi madidantes
Depluant rore plumae matutino:
Stellentur imbre gramina.
Venatum petenti
Se prata Ladislao
Lepunensia comant.
Hyblaeo silva discolor nitore,
Sabaeo spiret halitu,
Panchaeo gemmet fletu.
Actoris instar regii
Meis efflata pennis
Innubilam serenet aura lucem.
In regis ministerium
Conspiret unda nitens,
Tranquillus aer, vere
Compta tellus.
Tu modo, rex, adesto:
Hic omnia nitescent
Clementi frontis fulgure.
Hic musicis, me ventilante frondes,
Vireta canunt sibilis,
Hic tellus per me verno
Crinita flore comitur.
Hic virides blanditur
Fucata genas, colorata vultus;
Hic ubi pellucenti
Fontium fletu rident valles,
Et ripa liquidum volvit gaudium.
Loquace tuum nomen
Fronde susurrent, Ladislae, silvae;
Magnique ducant nominis suspiria.
Qui silvis tccum ludibundus erro,
Cruentis olirn Martius
Afflabo bellis comes.
Tuis, Phoebe, classicis
Argenteos inspirans
Tubae canales, qua sol facem rotat,
Victorias cantabo,
Tuique alarum flamine mearum
Portabo famam nominis.