Apophoreta

by Marcus Valerius Martialis

Marcus Valerius Martialis

Apophoreta

sive epigrammaton liber XIV

c. anno 80 p.Ch.n.

editio: incognita
fons: incognitus

 Liber XIII (Xenia)

I.

Synthesibus dum gaudet eques dominusque senator
Dumque decent nostrum pillea sumpta Iovem;
Nec timet aedilem moto spectare fritillo,
Cum videat gelidos tam prope verna lacus:

Divitis alternas et pauperis accipe sortes: 5
Praemia convivae dent sua quisque suo.
'Sunt apinae tricaeque et si quid vilius istis.'
Quis nescit? vel quis tam manifesta negat?
Sed quid agam potius madidis, Saturne, diebus,

Quos tibi pro caelo filius ipse dedit? 10
Vis scribam Thebas Troiamve malasve Mycenas?
'Lude,' inquis, 'nucibus'. Perdere nolo nuces.

II.

Quo vis cumque loco potes hunc finire libellum:
Versibus explicitumst omne duobus opus.
Lemmata si quaeris cur sint adscripta, docebo:
Ut, si malueris, lemmata sola legas.

III. Pugillares citrei

Secta nisi in tenues essemus ligna tabellas,
Essemus Libyci nobile dentis onus.

IV. Quinquiplices

Caede iuvencorum domini calet area felix,
Quinquiplici cera cum datur altus honos.

V. Pugillares eborei

Languida ne tristes obscurent lumina cerae,
Nigra tibi niveum littera pingat ebur.

VI. Triplices

Tunc triplices nostros non vilia dona putabis,
Cum se venturam scribet amica tibi.

VII. Pugillares membranei

Esse puta ceras, licet haec membrana vocetur:
Delebis, quotiens scripta novare voles.

VIII. Vitelliani

Nondum legerit hos licet puella,
Novit quid cupiant Vitelliani.

IX. Idem

Quod minimos cernis, mitti nos credis amicae.
Falleris: et nummos ista tabella rogat.

X. Chartae maiores

Non est, munera quod putes pusilla,
Cum donat vacuas poeta chartas.

XI. Chartae epistulares

Seu leviter noto, seu caro missa sodali
Omnes ista solet charta vocare suos.

XII. Loculi eborei

Hos nisi de flava loculos implere moneta
Non decet: argentum vilia ligna ferant.

XIII. Loculi lignei

Si quid adhuc superest in nostri faece locelli,
Munus erit. Nihil est: ipse locellus erit.

XIV. Tali eborei

Cum steterit nullus vultu tibi talus eodem,
Munera me dices magna dedisse tibi.

XV. Tesserae

Non sim talorum numero par tessera, dum sit
Maior, quam talis, alea saepe mihi.

XVI. Turricula

Quae scit compositos manus improba mittere talos,
Si per me misit, nil nisi vota feret.

XVII. Tabula lusoria

Hac mihi bis seno numeratur tessera puncto;
Calculus hac gemino discolor hoste perit.

XVIII. Calculi

Insidiosorum si ludis bella latronum,
Gemmeus iste tibi miles et hostis erit.

XIX. Nuces

Alea parva nuces et non damnosa videtur;
Saepe tamen pueris abstulit illa natis.

XX. Theca libraria

Sortitus thecam calamis armare memento:
Cetera nos dedimus, tu leviora para.

XXI. Graphiarium

Haec tibi erunt armata suo graphiaria ferro:
Si puero dones, non leve munus erit.

XXII. Dentiscalpium

Lentiscum melius: sed si tibi frondea cuspis
Defuerit, dentes pinna levare potest.

XXIII. Auriscalpium

Si tibi morosa prurigine verminat auris,
Arma damus tantis apta libidinibus.

XXIV. Acus aurea

Splendida ne madidi violent bombycina crines,
Figat acus tortas sustineatque comas.

XXV. Pectines

Quid faciet nullos hic inventura capillos
Multifido buxus quae tibi dente datur?

XXVI. Crines

Chattica Teutonicos accendit spuma capillos:
Captivis poteris cultior esse comis.

XXVII. Sapo

Si mutare paras longaevos cana capillos,
Accipe Mattiacas - quo tibi calva? - pilas.

XXVIII. Umbella

Accipe quae nimios vincant umbracula soles:
Sit licet et ventus, te tua vela tegent.

XXIX. Causea

In Pompeiano tecum spectabo theatro:
Mandatus populo vela negare solet.

XXX. Venabula

Excipient apros expectabuntque leones,
Intrabunt ursos, sit modo firma manus.

XXXI. Culter venatorius

Si deiecta gemas longo venabula rostro,
Hic brevis ingentem comminus ibit aprum.

XXXII. Parazonium

Militiae decus hoc gratique erit omen honoris,
Arma tribunicium cingere digna latus.

XXXIII. Pugio

Pugio, quem curva signat brevis orbita vena.
Stridentem gelidis hunc Salo tinxit aquis.

XXXIV. Falx

Pax me certa ducis placidos curvavit in usus.
Agricolae nunc sum, militis ante fui.

XXXV. Securicula

Cum fieret tristis solvendis auctio nummis,
Haec quadringentis milibus empta fuit.

XXXVI. Ferramenta tonsoria

Tondendis haec arma tibi sunt apta capillis;
Unguibus hic longis utilis, illa genis.

XXXVII. Scrinium

Selectos nisi das mihi libellos,
Admittam tineas trucesque blattas.

XXXVIII. Fasces calamorum

Dat chartis habiles calamos Memphitica tellus;
Texantur reliqua tecta palude tibi.

XXXIX. Lucerna cubicularis

Dulcis conscia lectuli lucerna,
Quidquid vis facias licet, tacebo.

XL. Cicindela

Ancillam tibi sors dedit lucernae,
Totas quae vigil exigit tenebras.

XLI. Lucerna polymyxos

Inlustrem cum tota meis convivia flammis
Totque geram myxos, una lucerna vocor.

XLII. Cereus

Hic tibi nocturnos praestabit cereus ignes:
Subducta est puero namque lucerna tuo.

XLIII. Candelabrum Corinthium

Nomina candelae nobis antiqua dederunt:
Non norat parcos uncta lucerna patres.

XLIV. Candelabrum ligneum

Esse vides lignum; servas nisi lumina, fiet
De candelabro magna lucerna tibi.

XLV. Pila paganica

Haec quae difficili turget paganica pluma,
Folle minus laxast et minus arta pila.

XLVI. Pila trigonalis

Si me nobilibus scis expulsare sinistris,
Sum tua. Tu nescis? rustice, redde pilam.

XLVII. Follis

Ite procul, iuvenes: mitis mihi convenit aetas:
Folle decet pueros ludere, folle senes.

XLVIII. Harpasta

Haec rapit Antaei velox in pulvere draucus,
Grandia qui vano colla labore facit.

XLIX. Halteres

Quid pereunt stulto fortes haltere lacerti?
Exercet melius vinea fossa viros.

L. Galericulum

Ne lutet inmundum nitidos ceroma capillos,
Hac poteris madidas condere pelle comas.

LI. Strigiles

Pergamon has misit. Curvo destringere ferro:
Non tam saepe teret lintea fullo tibi.

LII. Gutus corneus

Gestavit modo fronte me iuvencus:
Verum rhinocerota me putabas.

LIII. Rhinoceros

Nuper in Ausonia domini spectatus harena
Hic erit ille tibi, cui pila taurus erat.

LIV. Crepitacillum

Si quis plorator collo tibi vernula pendet,
Haec quatiat tenera garrula sistra manu.

LV. Flagellum

Proficies nihil hoc, caedas licet usque, flagello,
Si tibi purpureo de grege currit equus.

LVI. Dentifricium

Quid mecum est tibi? me puella sumat:
Emptos non soleo polire dentes.

LVII. Myrobalanum

Quod nec Vergilius nec carmine dicit Homerus,
Hoc ex unguento constat et ex balano.

LVIII. Aphronitrum

Rusticus es? nescis, quid Graeco nomine dicar:
Spuma vocor nitri. Graecus es? aphronitrum.

LIX. Opobalsama

Balsama me capiunt, haec sunt unguenta virorum:
Delicias Cosmi vos redolete, nurus.

LX. Lomentum

Gratum munus erit scisso nec inutile ventri,
Si clara Stephani balnea luce petes.

LXI. Lanterna cornea

Dux lanterna viae clusis feror aurea flammis,
Et tuta est gremio parva lucerna meo.

LXII. Lanterna de vesica

Cornea si non sum, numquid sum fuscior? aut me
Vesicam, contra qui venit, esse putat?

LXIII. Tibiae

Ebria nos madidis rumpit tibicina buccis:
Saepe duas pariter, saepe monaulon habet.

LXIV. Fistula

Quid me conpactam ceris et harundine rides?
Quae primum structa est fistula talis erat.

LXV. Soleae lanatae

Defuerit si forte puer soleasque libebit
Sumere, pro puero pes erit ipse sibi.

LXVI. Mamillare

Taurino poteras pectus constringere tergo:
Nam pellis mammas non capit ista tuas.

LXVII. Muscarium pavoninum

Lambere quae turpes prohibet tua prandia muscas,
Alitis eximiae cauda superba fuit.

LXVIII. Muscarium bubulum

Sordida si flavo fuerit tibi pulvere vestis,
Colligat hunc tenui verbere cauda levis.

LXIX. Copta Rhodiaca

Peccantis famuli pugno ne percute dentes:
Clara Rhodos coptam quam tibi misit edat.

LXX. Priapus siligineus

Si vis esse satur, nostrum potes esse Priapum:
Ipsa licet rodas inguina, purus eris.

LXXI. Porcus

Iste tibi faciet bona Saturnalia porcus,
Inter spumantes ilice pastus apros.

LXXII. Botulus

Qui venit botulus mediae tibi tempore brumae,
Saturni septem venerat ante dies.

LXXIII. Psittacus

Psittacus a vobis aliorum nomina discam:
Hoc didici per me dicere &7caesar have&.

LXXIV. Corvus

Corve salutator, quare fellator haberis?
In caput intravit mentula nulla tuum.

LXXV. Luscinia

Flet Philomela nefas incesti Tereos, et quae
Muta puella fuit, garrula fertur avis.

LXXVI. Pica

Pica loquax certa dominum te voce saluto:
Si me non videas, esse negabis avem.

LXXVII. Cavea eborea

Si tibi talis erit, qualem dilecta Catullo
Lesbia plorabat, hic habitare potest.

LXXVIII. Narthecium

Artis ebur medicae narthecia cernis: habebis
Munera, quae cuperet Paccius esse sua.

LXXIX. Flagra

Ludite lascivi, sed tantum ludite, servi:
Haec signata mihi quinque diebus erunt.

LXXX. Ferulae

Invisae nimium pueris grataeque magistris,
Clara Prometheo munere ligna sumus.

LXXXI. Pera

Ne mendica ferat barbati prandia nudi
Dormiat et tetrico cum cane, pera rogat.

LXXXII. Scopae

In pretio scopas testatur palma fuisse.
Otia sed scopis nunc analecta dedit.

LXXXIII. Scalptorium eboreum

Defendet manus haec scapulas mordente molesto
Pulice, vel si quid pulice sordidius.

LXXXIV. Manuale

Ne toga barbatos faciat vel paenula libros,
Haec abies chartis tempora longa dabit.

LXXXV. Lectus pavoninus

Nomina dat spondae pictis pulcherrima pinnis
Nunc Iunonis avis, sed prius Argus erat.

LXXXVI. Ephippium

Stragula succincti venator sume veredi:
Nam solet a nudo surgere ficus equo.

LXXXVII. Stibadia

Accipe lunata scriptum testudine sigma.
Octo capit; veniat quisquis amicus erit.

LXXXVIII. Gustatorium

Femineam nobis cherson si credis inesse,
Deciperis: pelagi mascula praeda sumus.

LXXXIX. Mensa citrea

Accipe felices, Atlantica munera, silvas:
Aurea qui dederit dona, minora dabit.

XC. Mensa acerna

Non sum crispa quidem nec silvae filia Maurae,
Sed norunt lautas et mea ligna dapes.

XCI. Dentes eborei

Grandia taurorum portant qui corpora, quaeris,
An Libycas possint sustinuisse trabes?

XCII. Quinquepedal

Puncta notis ilex et acuta cuspide clusa
Saepe redemptoris prodere furta solet.

XCIII. Pocula archetypa

Non est ista recens nec nostri gloria caeli:
Primus in his Mentor, dum facit illa, bibit.

XCIV. Calices audaces

Nos sumus audacis plebeia toreumata vitri,
Nostra neque ardenti gemma feritur aqua.

XCV. Phiala aurea caelata

Quamvis Callaïco rubeam generosa metallo,
Glorior arte magis: nam Myos iste labor.

XCVI. Calices Vatinii

Vilia sutoris calicem monimenta Vatini
Accipe; sed nasus longior ille fuit.

XCVII. Lances chrysendetae

Grandia ne viola parvo chrysendeta mullo:
Ut minimum, libras debet habere duas.

XCVIII. Vasa Arretina

Arretina nimis ne spernas vasa monemus:
Lautus erat Tuscis Porsena fictilibus.

XCIX. Bascauda

Barbara de pictis veni bascauda Britannis;
Sed me iam mavolt dicere Roma suam.

C. Panaca

Si non ignotast docti tibi terra Catulli,
Potasti testa Raetica vina mea.

CI. Boletaria

Cum mihi boleti dederint tam nobile nomen,
Prototomis - pudet heu! - servio coliculis.

CII. Calices Surrentini

Accipe non vili calices de pulvere natos,
Sed Surrentinae leve toreuma rotae.

CIII. Colum nivarium

Setinos, moneo, nostra nive frange trientes:
Pauperiore mero tingere lina potes.

CIV. Saccus nivarius

Attenuare nives norunt et lintea nostra:
Frigidior colo non salit unda tuo.

CV. Urceoli ministratorii

Frigida non deerit, non deerit calda petenti.
Sed tu morosa ludere parce siti.

CVI. Urceus fictilis

Hic tibi donatur pansa ruber urceus ansa.
Stoicus hoc gelidam Fronto petebat aquam.

CVII. Calathi

Nos Satyri, nos Bacchus amat, nos ebria tigris,
Perfusos domini lambere docta pedes.

CVIII. Calices Saguntini

Quae non sollicitus teneat servetque minister,
Sume Saguntino pocula facta luto.

CIX. Calices gemmati

Gemmatum Scythicis ut luceat ignibus aurum,
Aspice. Quot digitos exuit iste calix!

CX. Ampulla potoria

Hac licet in gemma, servat quae nomina Cosmi,
Luxuriose, bibas, si foliata sitis.

CXI. Crystallina

Frangere dum metuis, franges crystallina: peccant
Securae nimium sollicitaeque manus.

CXII. Nimbus vitreus

A Iove qui veniet, miscenda ad pocula largas
Fundet nimbus aquas: hic tibi vina dabit.

CXIII. Murrina

Si caldum potas, ardenti murra Falerno
Convenit et melior fit sapor inde mero.

CXIV. Patella Cumana

Hanc tibi Cumano rubicundam pulvere testam
Municipem misit casta Sibylla suam.

CXV. Calices vitrei

Aspicis ingenium Nili: quibus addere plura
Dum cupit, a quotiens perdidit auctor opus!

CXVI. Lagona nivaria

Spoletina bibis vel Marsis condita cellis:
Quo tibi decoctae nobile frigus aquae?

CXVII. Idem

Non potare nivem, sed aquam potare recentem
De nive commenta est ingeniosa sitis.

CXVIII. Idem

Massiliae fumos miscere nivalibus undis
Parce, puer, constet ne tibi pluris aqua.

CXIX. Matella fictilis

Dum poscor crepitu digitorum et verna moratur,
O quotiens paelex culcita facta mea est!

CXX. Ligula argentea

Quamvis me ligulam dicant equitesque patresque,
Dicor ab indoctis lingula grammaticis.

CXXI. Coclearia

Sum cocleis habilis, sed nec minus utilis ovis.
Numquid scis, potius cur cocleare vocer?

CXXII. Anuli

Ante frequens, sed nunc rarus nos donat amicus.
Felix, cui comes est non alienus eques.

CXXIII. Dactyliotheca

Saepe gravis digitis elabitur anulus unctis,
Tuta mea fiet sed tua gemma fide.

CXXIV. Toga

Romanos rerum dominos gentemque togatam
Ille facit, magno qui dedit astra patri.

CXXV. Idem

Si matutinos facilest tibi perdere somnos,
Attrita veniet sportula saepe toga.

CXXVI. Endromis

Pauperis est munus, sed non est pauperis usus:
Hanc tibi pro laena mittimus endromida.

CXXVII. Canusinae fuscae

Haec tibi turbato Canusina simillima mulso
Munus erit. Gaude: non cito fiet anus.

CXXVIII. Bardocucullus

Gallia Santonico vestit te bardocucullo.
Cercopithecorum paenula nuper erat.

CXXIX. Canusinae rufae

Roma magis fuscis vestitur, Gallia rufis,
Et placet hic pueris militibusque colos.

CXXX. Paenula scortea

Ingrediare viam caelo licet usque sereno,
Ad subitas numquam scortea desit aquas.

CXXXI. Lacernae coccineae

Si veneto prasinove faves, quid coccina sumes?
Ne fias ista transfuga sorte, vide.

CXXXII. Pilleum

Si possem, totas cuperem misisse lacernas:
Nunc tantum capiti munera mitto tuo.

CXXXIII. Lacernae Baeticae

Non est lana mihi mendax, nec mutor aheno.
Sic placeant Tyriae: me mea tinxit ovis.

CXXXIV. Fascia pectoralis

Fascia, crescentes dominae compesce papillas,
Ut sit quod capiat nostra tegatque manus.

CXXXV. Lacernae albae

Amphitheatrali nos commendamus ab usu,
Cum teget algentes alba lacerna togas.

CXXXVI. Cenatoria

Nec fora sunt nobis nec sunt vadimonia nota:
Hoc opus est, pictis accubuisse toris.

CXXXVII. Focale

Si recitaturus dedero tibi forte libellum,
Hoc focale tuas adserat auriculas.

CXXXVIII. Laena

Tempore brumali non multum levia prosunt:
Calfaciunt villi pallia vestra mei.

CXXXIX. Mantele

Nobilius villosa tegant tibi lintea citrum:
Orbibus in nostris circulus esse potest.

CXL. Cuculli Liburnici

Iungere nescisti nobis, o stulte, lacernas:
Indueras albas, exue callaïnas.

CXLI. Udones Cilicii

Non hos lana dedit, sed olentis barba mariti:
Cinyphio poterit planta latere sinu.

CXLII. Synthesis

Dum toga per quinas gaudet requiescere luces,
Hos poteris cultus sumere iure tuo.

CXLIII. Tunicae Patavinae

Vellera consumunt Patavinae multa trilices,
Et pingues tunicas serra secare potest.

CXLIV. Spongia

Haec tibi sorte datur tergendis spongia mensis
Utilis, expresso cum levis imbre tumet.

CXLV. Paenula gausapina

Is mihi candor inest, villorum gratia tanta,
Ut me vel media sumere messe velis.

CXLVI. Cervical

Tingue caput Cosmi folio, cervical olebit:
Perdidit unguentum cum coma, pluma tenet.

CXLVII. Cubicularia gausapina

Stragula purpureis lucent villosa tapetis.
Quid prodest, si te congelat uxor anus?

CXLVIII. Lodices

Nudo stragula ne toro paterent,
Iunctae nos tibi venimus sorores.

CXLIX. Amictorium

Mammosas metuo; tenerae me trade puellae,
Ut possint niveo pectore lina frui.

CL. Cubicularia polymita

Haec tibi Memphitis tellus dat munera: victa est
Pectine Niliaco iam Babylonos acus.

CLI. Zona

Longa satis nunc sum; dulci sed pondere venter
Si tumeat, fiam tunc tibi zona brevis.

CLII. Gausapum quadratum

Lodices mittet docti tibi terra Catulli:
Nos Helicaonia de regione sumus.

CLIII. Semicinctium

Det tunicam locuples: ego te praecingere possum.
Essem si locuples, munus utrumque darem.

CLIV. Lanae amethystinae

Ebria Sidoniae cum sim de sanguine conchae,
Non video, quare sobria lana vocer.

CLV. Lanae albae

Velleribus primis Apulia, Parma secundis
Nobilis; Altinum tertia laudat ovis.

CLVI. Lanae Tyriae

Nos Lacedaemoniae pastor donavit amicae:
Deterior Ledae purpura matris erat.

CLVII. Lanae Pollentinae

Non tantum pullo lugentes vellere lanas,
Sed solet et calices haec dare terra suos.

CLVIII. Idem

Lana quidem tristis, sed tonsis nata ministris,
Quales non primo de grege mensa citat.

CLIX. Tomentum Leuconicum

Oppressae nimium vicina est fascia plumae?
Vellera Leuconicis accipe rasa sagis.

CLX. Tomentum Circense

Tomentum concisa palus Circense vocatur.
Haec pro Leuconico stramina pauper emit.

CLXI. Pluma

Lassus Amyclaea poteris requiescere pluma,
Interior cycni quam tibi lana dedit.

CLXII. Faenum

Fraudata tumeat fragilis tibi culcita mula.
Non venit ad duros pallida cura toros.

CLXIII. Tintinabulum

Redde pilam: sonat aes thermarum. Ludere pergis?
Virgine vis sola lotus abire domum.

CLXIV. Discus

Splendida cum volitant Spartani pondera disci,
Este procul, pueri: sit semel ille nocens.

CLXV. Cithara

Reddidit Eurydicen vati: sed perdidit ipse,
Dum sibi non credit nec patienter amat.

CLXVI. Idem

De Pompeiano saepe est eiecta theatro
Quae duxit silvas detinuitque feras.

CLXVII. Plectrum

Fervida ne trito tibi pollice pusula surgat,
Exornent docilem candida plectra lyram.

CLXVIII. Trochus

Inducenda rota est: das nobis utile munus:
Iste trochus pueris, at mihi cantus erit.

CLXIX. Idem

Garrulus in laxo cur anulus orbe vagatur?
Cedat ut argutis obvia turba trochis.

CLXX. Signum Victoriae aureum

Haec illi sine sorte datur, cui nomina Rhenus
Vera dedit. Deciens adde Falerna, puer.

CLXXI. Βρούτον παιδίον fictile

Gloria tam parvi non est obscura sigilli:
Istius pueri Brutus amator erat.

CLXXII. Sauroctonos Corinthius

Ad te reptanti, puer insidiose, lacertae
Parce: cupit digitis illa perire tuis.

CLXXIII. Hyacinthus in tabula pictus

Flectit ab inviso morientia lumina disco
Oebalius, Phoebi culpa dolorque, puer.

CLXXIV. Hermaphroditus marmoreus

Masculus intravit fontis, emersit utrumque:
Pars est una patris, cetera matris habet.

CLXXV. Danae picta

Cur a te pretium Danae, regnator Olympi,
Accepit, gratis si tibi Leda dedit?

CLXXVI. Persona Germana

Sum figuli lusus russi persona Batavi.
Quae tu derides, haec timet ora puer.

CLXXVII. Hercules Corinthius

Elidit geminos infans nec respicit anguis.
Iam poterat teneras hydra timere manus.

CLXXVIII. Hercules fictilis

Sum fragilis: sed tu, moneo, ne sperne sigillum:
Non pudet Alciden nomen habere meum.

CLXXIX. Minerva argentea

Dic mihi, virgo ferox, cum sit tibi cassis et hasta,
Quare non habeas aegida. 'Caesar habet.'

CLXXX. Europe picta

Mutari melius tauro, pater optime divum,
Tunc poteras, Io cum tibi vacca fuit.

CLXXXI. Leandros marmoreus

Clamabat tumidis audax Leandros in undis:
'Mergite me, fluctus, cum rediturus ero.'

CLXXXII. Sigillum gibberi fictile

Ebrius haec fecit terris, puto, monstra Prometheus:
Saturnalicio lusit et ipse luto.

CLXXXIII. Homeri Batrachomachia

Perlege Maeonio cantatas carmine ranas
Et frontem nugis solvere disce meis.

CLXXXIV. Homerus in pugillaribus membraneis

Ilias et Priami regnis inimicus Ulixes
Multiplici pariter condita pelle latent.

CLXXXV. Vergili Culex

Accipe facundi Culicem, studiose, Maronis,
Ne nucibus positis &7arma virumque& legas.

CLXXXVI. Vergilius in membranis

Quam brevis inmensum cepit membrana Maronem!
Ipsius vultus prima tabella gerit.

CLXXXVII. Μενάνδρου Θαΐς

Hac primum iuvenum lascivos lusit amores;
Nec Glycera pueri, Thais amica fuit.

CLXXXVIII. Cicero in membranis

Si comes ista tibi fuerit membrana, putato
Carpere te longas cum Cicerone vias.

CLXXXIX. Monobyblos Properti

Cynthia - facundi carmen iuvenale Properti -
Accepit famam, non minus ipsa dedit.

CXC. Titus Livius in membranis

Pellibus exiguis artatur Livius ingens,
Quem mea non totum bibliotheca capit.

CXCI. Sallustius

Hic erit, ut perhibent doctorum corda virorum,
Primus Romana Crispus in historia.

CXCII. Ovidi Metamorphosis in membranis

Haec tibi, multiplici quae structa est massa tabella,
Carmina Nasonis quinque decemque gerit.

CXCIII. Tibullus

Ussit amatorem Nemesis lasciva Tibullum,
In tota iuvit quem nihil esse domo.

CXCIV. Lucanus

Sunt quidam, qui me dicant non esse poetam:
Sed qui me vendit bybliopola putat.

CXCV. Catullus

Tantum magna suo debet Verona Catullo,
Quantum parva suo Mantua Vergilio.

CXCVI. Calvi de aquae frigidae usu

Haec tibi quae fontes et aquarum nomina dicit,
Ipsa suas melius charta natabat aquas.

CXCVII. Mulae pumilae

His tibi de mulis non est metuenda ruina:
Altius in terra paene sedere soles.

CXCVIII. Catella Gallicana

Delicias parvae si vis audire catellae,
Narranti brevis est pagina tota mihi.

CXCIX. Asturco

Hic brevis ad numeros rapidum qui colligit unguem,
Venit ab auriferis gentibus Astur equus.

CC. Canis vertragus

Non sibi, sed domino venatur vertragus acer,
Inlaesum leporem qui tibi dente feret.

CCI. Palaestrita

Non amo quod vincat, sed quod succumbere novit
Et didicit melius τήν ἐπικλίνοπάλην.

CCII. Simius

Callidus emissas eludere simius hastas,
Si mihi cauda foret, cercopithecus eram.

CCIII. Puella Gaditana

Tam tremulum crisat, tam blandum prurit, ut ipsum
Masturbatorem fecerit Hippolytum.

CCIV. Cymbala

Aera Celaenaeos lugentia matris amores
Esuriens Gallus vendere saepe solet.

CCV. Puer

Sit nobis aetate puer, non pumice levis,
Propter quem placeat nulla puella mihi.

CCVI. Cestos

Collo necte, puer, meros amores,
Ceston de Veneris sinu calentem.

CCVII. Idem

Sume Cytheriaco medicatum nectare ceston:
Ussit amatorem balteus iste Iovem.

CCVIII. Notarius

Currant verba licet, manus est velocior illis:
Nondum lingua suum, dextra peregit opus.

CCIX. Concha

Levis ab aequorea cortex Mareotica concha
Fiat: inoffensa curret harundo via.

CCX. Morio

Non mendax stupor est, nec fingitur arte dolosa.
Quisquis plus iusto non sapit, ille sapit.

CCXI. Caput vervecinum

Mollia Phrixei secuisti colla mariti.
Hoc meruit tunicam qui tibi, saeve, dedit?

CCXII. Pumilus

Si solum spectes hominis caput, Hectora credas:
Si stantem videas, Astyanacta putes.

CCXIII. Parma

Haec, quae saepe solet vinci, quae vincere raro,
Parma tibi, scutum pumilionis erit.

CCXIV. Comoedi pueri

Non erit in turba quisquam Μισούμενος ista:
Sed poterit quivis esse Δὶς ἐξαπατῶν.

CCXV. Fibula

Dic mihi simpliciter, comoedis et citharoedis,
Fibula, quid praestas? 'Carius ut futuant.'

CCXVI. Auceps

Non tantum calamis, sed cantu fallitur ales,
Callida dum tacita crescit harundo manu.

CCXVII. Accipiter

Praedo fuit volucrum: famulus nunc aucupis idem
Decipit et captas non sibi maeret aves.

CCXVIII. Obsonator

Dic quotus et quanti cupias cenare, nec unum
Addideris verbum: cena parata tibi est.

CCXIX. Cor bubulum

Pauper causidicus nullos referentia nummos
Carmina cum scribas, accipe cor, quod habes.

CCXX. Cocus

Non satis est ars sola coco: servire palatum
Nolo: cocus domini debet habere gulam.

CCXXI. Craticula cum veribus

Rara tibi curva craticula sudet ofella;
Spumeus in longa cuspide fumet aper.

CCXXII. Pistor dulciarius

Mille tibi dulces operum manus ista figuras
Extruet: huic uni parca laborat apis.

CCXXIII. Adipata

Surgite: iam vendit pueris ientacula pistor
Cristataeque sonant undique lucis aves.

 Liber XIII (Xenia)