Decreta ad Episcopos per Beticae atque Toletanae Constitutos

E Wikisource
Jump to navigation Jump to search
EPUB silk icon.svg EPUB  Mobi icon.svg MOBI  Pdf by mimooh.svg PDF  Farm-Fresh file extension rtf.png RTF  Text-txt.svg TXT
Decreta ad Episcopos per Beticae atque Toletanae Constitutos
Saeculo III
editio: incognita
fons: incognitus

0235-0236- SS Anterus - Decreta ad Episcopos per Beticae atque Toletanae Constitutos

O93, f. 17vb; N442, f. 42rb; V630, f. 43vb; I83, f. 91ra; VD38, f. 82rb; SG670, p. 170b<P9629, f. 18r

1INCIPIUNT2 3 DECRETA ANTERI4 PAPAE5

Carissimis atque dilectissimis fratribus per Beticae6 atque Toletanae7 provincias episcopis constitutis Anterus8 episcopus9 in domino salutem.

<VD38, f. 82va> Optarem, fratres carissimi, semper dilectionis et pacis10 vestrae11 sinceri<O93, f. 18ra>tatis12 gaudia audire ita13, <P9629, f. 18v> ut vicissim discurrentibus litteris sospita[tis <SG670, p. 171a> indicia14 iuv]arentur15, si quietos nos ab incursione sua vacare hostis antiquus16 sineret, qui ab initio mendax, inimicus [veritatis,] aemulus17 hominis, quem ut deciperet, se ante decepit, pudicitiae adversarius, luxuriae magister, crudelitatibus18 pascitur, abstinentia punitur, odit19 ieiunia, ministris20 suis praedicantibus, dum dicit esse superflua21, spem non habens de futuris, apostoli22 sententia repercussi23 dicentis24: Manducemus et bibamus, cras enim moriemur25. O infelix audacia, o desperata26 mentis astutia. Ipse enim <I83, f. 91rb> hortatur odia et fugat concordiam27 et, quia facile ad deteriorem partem mens humana transducitur volens magis per spatiosam viam ambulare quam artae viae iter cum labore28 transire. Qua de29 re, fratres dilectissimi, sectamini meliora et semper relinquite deteriora. Bona30 agite, mala vitate, <V630, f. 44ra> ut veri31 discipuli domini esse32 invenianimi. De33 mutatione ergo episcoporum, unde <SG670, p. 171b> sanctam34 sedem apostolicam consulere voluistis, scitote35 eam communi utilitate36 atque necessitate fieri licere, sed non libito37 cuiusquam aut dominatione. Petrus38, sanctus magister noster39 <VD38, f. 82vb> et princeps apostolorum40, de Antiochia utilitatis causa41 translatus est Romam, ut ibidem potius pro<N442, f. 42va>ficere posset. Eusebius quoque de quadam parva civitate apostolica auctoritate mutatus est Alexandriam. Similiter Felix de civitate42, qua43 ordinatus erat, electione civium propter doctrinam et bonam vitam, quam habebat44, communi episcoporum et reliquorum sacerdotum45 ac populorum consilio translatus est Ephesum. Non enim transit de civitate ad civitatem, qui46 <I83, f. 91va> non47 suo libitu48 aut ambitu49 hoc facit, sed utilitate50 quadam aut necessitate, aliorum51 hortatu52 et consilio potiorum53 transfertur. Nec transfertur de minori54 civitate55 ad maiorem56, qui hoc non ambitu nec57 propria voluntate facit58, sed aut vi59 60 a propria sede pulsus aut necessitate coactus aut utilitate61 loci aut populi, non superbe, sed humiliter ab aliis translatus et inthronizatus62 63 est, quia homo videt64 <SG670, p. 172a> in facie65, deus autem in corde. Et dominus per prophetam loquitur dicens: Dominus scit cogitationes hominum, quae66 vanae sunt. Non ergo mutat sedem, qui non mutat mentem, nec mutat civitatem, qui67 non sua sponte, sed consilio68 et electione aliorum69 mutatur. Non igitur <VD38, f. 83ra> migrat de civitate ad civitatem, qui70 avaritiae causa non sponte dimittit suam, sed, ut iam dictum est, aut pulsus a sua aut necessitate coactus aut electione et exhortatione71 sacerdotum et populorum translatus72 est ad alteram civitatem. Nam sicut episcopi habent potestatem ordinare regulariter episcopos et reliquos sacerdotes, sic73, quotiens utilitas aut neces<I83, f. 91vb>sitas exposcerit74, supradicto modo et mutare et inthronizare potestatem habent. Haec75, ut petistis, licet vobis ignota non sint76, tenenda mandamus, ne ignorantia77 quorundam meliora et utiliora vitentur et inutiliora78 sinantur79, sicut in sancto legitur evangelio: Vae vobis, hypocritae80, quia decimatis mentam81 et anetum et ciminum, <SG670, p. 172b> et reliquistis82, quae graviora sunt legis, iudicium et misericordiam et fidem. Haec oportuit facere et illa83 non omittere84. Duces caeci, excutientes85 culicem, camelum autem glutientes86. <V630, f. 44rb> Quod licet, non licet, et, quod non licet, licet. Quemadmodum Iamnes87 et Mambres88 resisterunt89 veritati, sic et illi mente reprobi, amantes voluptatem magis quam deum. Quod licet, docent non licere, id est90 episcopos migrare de civitate ad civitatem praetaxato91 modo. Et quod non licet92, docent licere, id est misericordiam93 agere94 circa <VD38, f. 83vb> patientes necessitatem, hoc tam95 eis, qui episcopum non habent et sacro episcopali96 indigent ministerio, <N442, f. 42vb> episcopum de alia civitate causa utilita<I83, f. 92ra>tis vel necessitatis tribui et episcopis persecutionem aut necessitatem patientibus aliam cathedram dari negant97. Contradicunt98 etiam sacrae scripturae99, quae testatur100 mavelle101 deum misericordiam quam sacrificium. Utrisque autem, id est, et famem verbi dei patientibus et episcopis necessitatem102, <SG670, p. 173a> quando inthronizantur propter communem utilitatem in aliis civitatibus non modica exhibetur misericordia103. Negantes autem haec, licet speciem habeant pietatis104, virtutem tamen eius abnegant. Nam in tali negotio prosapiem105 non agnosco. Si106 quis tamen sapientium, quos insipientibus tempestatis107 huius108 procella109 sociavit aliis auctoribus110, facinorum participatione maculantur111, splendor sapientis et, si communionem112 criminum incurrit, nescit tamen ducem se praebere peccantibus. <P9629, f. 19r> Alia est quoque causa utilitatis et necessitatis et alia avar[itiae et praesu]mptionis atque propriae voluntatis. Avaritiae113 vero114 causa115 vel praesumptionis aut propriae116 voluntatis [non sunt] episcopi mutandi de civitate ad civitatem, sed utilitatis et necessitatis117. <O93, f. 18rb> Quod nemo negat nisi hi, de quibus scriptum118 est: Erraverunt in ebrietate, nescierunt videntem, ignoraverunt <VD38, f. 83va> iudicium. Nam si enarrando cogerer119 aperire transacta120 121, ostenderem122 vobis nullum evenire solacium de com<SG670, p. 173b>paratione factorum. Ceterum state, carissimi, super <I83, f. 92rb> vias aspicientes et interrogantes de semitis domini antiquis et videte, quae est via123 bona et recta, et ambulate in ea124, et invenietis requiem animabus vestris, et ut125 iuxta sapientiae vocem dicamus: Diligite iustitiam, qui iudicatis terram. Sentite de126 domino in bonitate et127 in simplicitate cordis quaerite illum, quoniam invenitur128 ab his, qui non129 temptant illum130, apparet autem eis, qui fidem habent in illum. Perversae enim <V630, f. 44va> cogitationes separant a deo. Probata autem131 virtus corripit insipientes, quoniam132 in malivolam animam non introibit133 sapientia134 nec habitabit135 in corpore subdito peccatis. Sanctus enim spiritus disciplinae effugiet fictum136 et auferet se a cogitationibus, quae sunt sine intellectu, et corripietur137 a superveniente iniquitate. Benignus est enim spiritus sapientiae et non liberabit maledictum a labiis suis, quoniam renum illius testis est deus et cordis eius scrutator est verus, et linguae illius auditor, quoniam spiritus domini replevit138 orbem terrarum et hoc, quod continet <SG670, p. 174a> omnia, scientiam139 habet vocis140. Propter141 hoc, qui loquitur iniqua, non potest latere, nec praeteriet illum, <N442, f. 43ra> corripiet142 iudicium. In cogitationibus enim impii interrogatio erit, sermonum autem illius auditio143 ad dominum veniet144 et ad correptionem145 iniquitatum146 147 <VD38, f. 83vb> illius, quoniam auris zeli <I83, f. 92va> audit omnia, et tumultus148 murmurationum non abscondetur. Custodite ergo vos a murmuratione, quae nihil prodest, et a detractione parcite149 linguae, quoniam sermo obscurus in vacuum non ibit. Os, quod mentitur, occidit animam. Nolite zelare150 mortem in errore151 vitae vestrae, neque acquiratis perditionem in152 operibus manuum vestrarum, quoniam deus mortem non fecit nec laetatur in perditione vivorum. Creavit enim153, ut154 essent omnia, et sanabiles155 esse156 voluit157 nationes orbis158 terrarum. Non est in159 illis medicamentum exterminii, nec inferorum regnum in terra viventium. Iustitia perpetua est et immortalis, iniustitia160 autem mortis est acquisitio. Impii autem manibus et verbis accersierunt161 162 illam, et aestimantes163 illam164 amicam defluxerunt et sponsiones165 posuerunt166 ad illam, quoniam digni167 sunt168, qui sunt ex parte illius. Dixerunt <SG670, p. 174b> enim169 apud se cogitantes170 171 non recte: Exiguum et cum172 tedio est tempus vitae nostrae, et non est refrigerium in fine hominis, et non est, qui agnitus sit reversus ab inferis, quia173 ex nihilo nati174 sumus, et post haec erimus tamquam, si non fuerimus, quoniam fumus afflatus175 est in176 manibus177 nostris, et sermo scintillae ad commovendum cor nostrum, quia178 extincta179 cinis erit180 corpus nostrum, et spiritus diffundetur tamquam mollis aer. Et <I83, f. 92vb> transibit vita nostra tamquam vestigium nubis, et181 sicut nebula dis<V630, f. 44vb>solvetur182, quae <VD38, f. 84ra> fugata183 est a radiis solis et a calore illius aggravata184, et nomen185 nostrum oblivionem accipiet per186 187 tempus et nemo188 memoriam189 habebit operum nostrorum, umbrae enim transitus est tempus nostrum et non est reversio finis nostri190, quoniam consignata est, et nemo revertetur. Propterea unicuique praevidendum191 est, ut summopere se custodiat et utiliter se praevideat, ut192, cum193 dies extrema finisque vitae advenerit, non transeat ad perpetuam mortem, sed194 ad vitam aeternam. Facta195 enim subditorum iudicantur a nobis, nostra vero196 iudicat197 deus. Ex merito vero <SG670, p. 175a> plebis nonnumquam episcopi depravantur, quatenus proclivius198 cadant, qui sequuntur. Capite languescente199 cetera corporis membra200 inficiuntur201. Deteriores sunt, qui vitam moresque bonorum corrumpunt, his, qui <N442, f. 43rb> substantias aliorum praediaque diripiunt. Caveat202 unusquisque, ne aut203 linguam aut aures habeat204 prurientes205, id est, ne aut ipse aliis detrahat aut alios audiat detrahentes. Sedens206, inquit, adversus fratrem tuum loquebaris detrahendo, et adversus filium matris tuae ponebas scandalum, et cetera. Parcant207 singuli a208 209 detractione linguae custodiantque210 sermones suos211 et sciant, quia cuncta212, quae de213 aliis lo<I83, f. 93ra>quuntur214, <P9629, f. 19v> sua sententia iudicabuntur. Nemo in[vito auditori] libenter refert215. Officii216 singulorum sit, dilectissimi, non solum oculos castos servare, sed et linguam, nec [quid217 in cuiu]sdam218 domo agitur, alia domus per eos219 umquam noverit. <VD38, f. 84rb> Habeant220 omnes simplicitatem columbae, [ne cui]quam machinentur221 222 dolos, et <SG670, p. 175b> serpentis223 <O93, f. 18va> astutiam, ne aliorum224 supplantentur225 insidiis. Non est humilitatis226 meae neque227 mensurae iudicare de ceteris et de ministris ecclesiarum sinistrum228 quippiam dicere229. Absit, ut quicquam sinistrum de his loquar, qui apostolico gradu230 succedentes231 Christi corpus sacro ore conficiunt, per quos nos232 etiam christiani sumus, qui claves regni caelorum habentes ante iudicii diem iudicant. Veteri233 234 quidem legi235 habetur, quicumque sacerdotibus non obtemperasset, aut extra castra positus lapidabatur a populo aut gladio cervice subiecta contemptum236 expiabat cruore237. Nunc vero inoboediens238 spiritali animadver<V630, f. 45ra>sione239 truncatur aut240 eiectus de ecclesia241 rapido242 daemonum ore decerpitur243. Oportet enim, ut, qui deum244 hereditate possident, absque ullo impedimento saeculi deo serviant, ut dicere possint: Dominus pars hereditatis meae, o quam bonus et suavis est spiritus tuus, domine, in omnibus. <I83, f. 93rb> Parcis autem omnibus, quoniam tua sunt, domine, qui animas amas245. Ideoque hos, qui exerrant partibus, corripis et, de quibus peccant, admones et alloqueris, ut relicta malicia246 credant in te, domine. Tu autem deus noster suavis et verus es, patiens et247 misericordia disponens omnia. Etenim, si peccaverimus, tui sumus <VD38, f. 84va> scientes magnitudinem tuam, et si non peccaverimus, scimus, quoniam apud te sumus computati. Spiritus timentium deum quaeretur ab eo, et in respectu illius benedicentur. Quapropter, fratres carissimi, sermo malus ex ore vestro non procedat248, sed, si quis bonus est ad aedificationem249 opportunitatis, ut det gratiam audientibus. Et nolite contristare250 spiritum sanctum dei, in quo signati estis in diem251 redemp<N442, f. 43va>tionis. Omnis amaritudo et ira et indignatio et clamor252 et blasphemia tollatur a vobis cum omni253 malicia. Estote254 autem invicem benigni, misericordes, donantes invicem, sicut et deus in Christo donavit vobis255. Estote ergo imitatores256 dei sicut filii carissimi et ambulate in dilectione, sicut et Christus dilexit nos et tradidit semetipsum pro nobis oblationem et hostiam257 deo in258 odorem suavitatis. Fornicatio autem <SG670, p. 176a> et omnis immundicia aut avaritia nec nominetur in vobis259, sicut decet sanctos, aut turpi<I83, f. 93va>tudo260 aut stultiloquium aut scurrilitas, quae ad rem non pertinet, sed magis gratiarum actio. Hoc enim scitote intellegentes, quod261 omnis fornicator aut immundus aut avarus, quod est idolorum servitus, non habet hereditatem in regno262 Christi et dei. Nemo vos seducat inanibus263 verbis, propter haec enim venit ira dei in filios264 diffidentiae265. Nolite ergo effici participes eorum. Eratis enim aliquando266 tenebrae, nunc autem267 lux in domino, ut filii lucis <VD38, f. 84vb> ambulate. Fructus enim lucis est in omni bonitate et iustitia et veritate probantes, quid268 sit beneplacitum deo. Et nolite communicare operibus infructuosis269 tenebrarum, magis autem redarguite. Quae enim in occulto fiunt ab ipsis, turpe est et270 271 dicere. Omnia autem, quae272 arguuntur273 a lumine, mani<V630, f. 45rb>festantur, omne enim, quod manifestatur, lumen est. Propter quod274 dicit: Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit275 tibi Christus. Videte itaque, fratres, quomodo caute ambuletis, <SG670, p. 176b> non quasi insipientes, sed ut sapientes redimentes276 tempus, quoniam dies mali sunt. Propterea nolite fieri imprudentes, sed intellegentes, quae sit voluntas domini277, et nolite inebriari vino, in quo est luxu<I83, f. 93vb>ria, sed implemini spiritu278 loquentes vobismetipsis279 in psalmis280 et281 hymnis et282 canticis spiritalibus cantantes et psallentes in cordibus vestris domino gratias agentes semper pro omnibus in nomine domini nostri Iesu Christi deo et patri subiecti invicem in timore Christi. State283 itaque, fratres, et tenete traditiones apostolorum et apostolicae sedis, ut dominus noster Iesus Christus et pater noster, qui dilexit284 nos et dedit consolationem285 aeternam et spem bonam in gratia286, exhortetur corda vestra <VD38, f. 85ra> et confirmet in omni opere et sermone bono. De cetero, fratres, orate pro nobis, ut sermo domini currat et clarificetur sicut et287 apud vos288, <N442, f. 43vb> et289 ut liberemur ab importunis et malis hominibus. Non enim omnium est fides. Fidelis autem deus est, qui confirmabit vos et custodiet a malo. Quapropter ponite290 <SG670, p. 177a> indesinenter corda vestra <P9629, f. 20r> in virtute dei, et resistite semper malis et enarrate haec291 iuxta vocem prophetae in progenies alteras, quoniam hic est deus, deus292 in aeternum, et ipse reget nos in saecula. Unde vos, qui in speculo293 a domino estis constituti, comprimere et repellere eos summopere debetis, qui fratribus insidias praeparant aut in eos seditiones et scandala excitant. Facile est enim verbo294 hominem295 fallere296, sed non deum. Ideo297 hos <I83, f. 94ra> repraehendere298 <O93, f. 19vb> et ab his299 vos oportet avertere300, quatenus extincto301 funditus302 huiusmodi caligine303 lucifer eis resplendeat et laetitia oriatur in eorum cordibus. Confidimus autem304, fratres305, de vobis in domino, quoniam, quae306 praecepimus307, et facitis et facietis. Quanto enim beneficia308 vestra his amplius exhibetis309, tanto maiorem vicissitudinem ab omnipotente deo, cui serviunt, exspectatis. Omnipotens deus <SG670, p. 177b> sua vos protectione custodiat <VD38, f. 85rb> honoremque310 perceptum servare concedat, et gloria honorque deo patri omnipotenti eiusque unigenito filio311 salvatori nostro cum spiritu sancto sit in saecula saeculorum. Amen.

Dat.312 XIII Kal. Aprilis Maximino313 et Africano vv. cc. conss.

O93, f. 18vb; N442, f. 43vb; V630, f. 45va; I83, f. 94ra; VD38, f. 85rb; SG670, p. 177b; P9629, f. 20r

1 In P9629 sind einige Passagen des Briefes wegen Beschädigung der Handschrift nicht lesbar; diese sind im Text durch [ ... ] gekennzeichnet 2 INCIPIUNT korr. aus INCIPIT O93; INCIPIT I83; VD38; fehlt V630; P9629 3 Überschrift] EPISTOLA ANTERI PAPAE PRO QUIBUS CAUSIS EPISCOPI SEDES MUTARE POSSINT SG670 4 ANTOERII V630; ANTERII VD38 5 PAPAE fehlt P9629 6 beticam I83, SG670 7 toletan I83; toletanam SG670 8 Anterius V630; P9629; antherius VD38; SG670 9 episcopus in korr. aus episcopus N442 10 patris VD38 11 vestrae] vestre ac VD38 12 senzeritatis SG670 13 ita ut] id aut V630 14 indicia korr. aus idicia VD38; indicia korr. aus indica SG670 15 iuvarent korr. aus viderent VD38 16 antiquus korr. aus antiquis V630; antiquis P9629 17 am Rande invidus VD38 18 crudelitate I83; VD38; SG670 19 odit ieiunia] odatia uni a N442; odit ieiunia quod uni korr. aus odit ieiunia P9629; quod uni a I83; odit ieiunia korr. aus odium a VD38; quam uni e korr. aus quod uni e SG670 20 minis V630; Ministris korr. aus Minis P9629; ministris korr. aus mistris VD38 21 superfluam SG670 22 apostoli] apostoli eum korr. aus apostoli SG670 23 repercussus V630; repercussit SG670 24 interlinear tem SG670 25 moriamur N442; P9629; moriemur korr. aus moriamur V630 26 disperata VD38 27 concordiam et] concordiam korr. aus condordiam Et SG670 28 laborare V630; labore korr. aus laborare P9629 29 de fehlt SG670 30 am Rande De mutatione episcoporum VD38 31 vere korr. aus vivere V630; vere P9629 32 esse fehlt I83; SG670 33 am Rande De mutatione episcoporum V630; N442; De mutatione episcoporum de civitate ad civitatem I83 34 sanctam sedem korr. aus sedem sanctam P9629 35 scitote korr. aus scitote et I83 36 utilitate korr. aus utilita P9629 37 libitu P9629; N442; I83; VD38; SG670 38 am Rande De mutatione episcoporum P9629 39 noster fehlt V630; I83; SG670 40 apostolorum fehlt SG670 41 causam I83 42 civitate] civitate in VD38 43 qui P9629 44 habebat korr. aus habet P9629 45 sacerdotum fehlt SG670 46 qu I83 47 non fehlt I83 48 am Rande placito voluntate VD38 49 am Rande cupiditate VD38 50 hutilitatem I83 51 aliorumque korr. aus aliorum SG670 52 hortatu korr. aus hortu P9629 53 am Rande Maiorum VD38 54 minori korr. aus minora P9629 55 aviditate korr. aus avitate V630 56 maiorem korr. aus maiore P9629 57 non I83; SG670 58 facit fehlt SG670 59 am Rande violentia VD38 60 vi a korr. aus vi N442 61 inutilitate P9629 62 am Rande in trono positus V630; in sede collocatus quia thronus sedes dicitur VD38 63 intronizatus korr. aus intranizatus V630 64 vidit P9629 65 faciem I83 66 quoniam V630; P9629; I83; SG670; quia N442 67 quia I83 68 concilio I83 69 aliarum V630 70 qui korr. aus quia N442 71 exaltatione VD38 72 translatur SG670 73 sic korr. aus si N442; si I83 74 expoposcerit korr. aus exposcerit O93 75 Hoc P9629 76 sunt P9629 77 ignorantiam I83 78 utiliora I83; SG670 79 solvantur I83 80 hopocrite korr. aus hoc rite VD38 81 mentam korr. aus mentem V630 82 reliquisti VD38 83 illa non omittere korr. aus mittere SG670 84 obmittere P9629; omittere korr. aus mittere N442 85 escolantes O93; excolantes korr. aus excolentes V630; excolentes P9629; I83; excolantes VD38; SG670 86 glutientes] gluctientes P9629; gluttientes et dicentes korr. aus gluttientes SG670 87 iammes korr. aus iammis V630 88 mambres korr. aus mambris V630 89 restiterunt korr. aus resisterunt V630; restiterunt VD38; SG670 90 est korr. aus ist V630 91 am Rande praescripto ordine VD38 92 licent I83 93 interlinear misericorditer SG670 94 docere V630 95 tamen P9629; VD38; SG670 96 epistolii P9629 97 negant korr. aus neganti P9629 98 am Rande Quod non sit negandum episcopo aliam regiminis cathedram dare si persecutionem aut necessitatem in sua passus fuerit I83 99 scripturae quae korr. aus scripturae N442 100 testantur korr. aus testatur V630; P9629; testantur I83; testatur] testatur magis korr. aus testantur SG670 101 mavelle] mavelle quae est aturna velle V630; mavelle] super omnia velle I83; malle VD38; omnino velle SG670 102 necessitatem] necessitatem quandam SG670 103 misericordia korr. aus misericordiam SG670 104 pietatis korr. aus potestatis P9629 105 prosapiam P9629; I83; SG670 106 Si quis] Sequitur SG670 107 am Rande adversitatis VD38 108 huius korr. aus huiu N442 109 am Rande persecutio VD38 110 auctoritatibus V630; P9629 111 maculatur VD38; SG670 112 communionem criminum] communem crimen P9629 113 Avaritiae vero causa vel praesumptionis aut propriae voluntatis fehlt SG670 114 quoque V630; P9629 115 causae O93; I83 116 propriae korr. aus priae N442 117 necessitatis] necessitatis causa SG670 118 dictum V630 119 coegerer I83; conarer SG670 120 am Rande peracta VD38 121 transacta korr. aus transacto SG670 122 ostendere P9629; N442 123 via bona et recta] bona et recta via I83; SG670 124 eam O93; P9629 125 ut fehlt V630; P9629 126 de domino fehlt SG670 127 et in korr. aus et N442 128 invenietur V630; P9629; I83; VD38 129 non temptant] interpretantur SG670 130 illum fehlt V630 131 aut P9629 132 Quoniam in korr. aus Quoniam VD38 133 intrabit V630 134 sapientia korr. aus sapientiam V630 135 inhabitabit I83 136 am Rande Mentis duplicitatem VD38 137 corripitur P9629 138 replebit VD38 139 scientia O93 140 vocis korr. aus vobis V630 141 Propter hoc korr. aus Propter P9629 142 corripiens V630; P9629; VD38; SG670 143 auditio korr. aus aditio N442 144 veniet korr. aus venit P9629 145 correptionem korr. aus correptione P9629 146 iniquitatem I83; iniquitates SG670 147 iniquitatum illius korr. aus iniquitatum N442 148 am Rande sonitus VD38 149 parcitę korr. aus partite V630; parcite korr. aus pacite VD38; partitę SG670 150 am Rande desiderare VD38 151 terrore SG670 152 in operibus manuum vestrarum, quoniam deus mortem non fecit nec laetatur in perditione fehlt SG670 153 autem I83; SG670 154 ut essent] in se korr. aus esse SG670 155 am Rande sanari possunt et per fidem et penitentiam VD38 156 esse voluit] voluit esse SG670 157 voluit korr. aus volunt V630 158 orbis] per orbem SG670 159 in fehlt I83 160 iniustitia korr. aus iniustiti N442 161 accesserunt interlinear vel alcersierunt V630 162 accersierunt illam korr. aus accesserunt P9629 163 aestimantes illam korr. aus aestimantes P9629 164 eam V630 165 sponsiones korr. aus sponsionis I83 166 posuerunt fehlt I83; VD38; fecerunt SG670 167 benigni, interlinear et digni SG670 168 sunt] sunt morte SG670 169 eum O93; VD38 170 cogitationes P9629 171 cogitantes non recte korr. aus non recte cogitantes I83 172 cum tedio] cuntedio korr. aus contedio V630 173 quia korr. aus qui N442 174 facti V630; P9629 175 ablatus I83 176 in manibus] naribus VD38 177 naribus SG670 178 Qua korr. aus Quia V630; quia korr. aus qui N442 179 extinctus SG670 180 erat P9629 181 et fehlt SG670 182 diffundetur SG670 183 fundata SG670 184 aggravata korr. aus ac gravata SG670 185 nomen korr. aus nom N442 186 per fehlt I83 187 per tempus fehlt SG670 188 ne V630; nemo fehlt P9629 189 memoriam korr. aus moriam N442 190 nostrę SG670 191 providendum N442 192 et VD38 193 dum O93 194 sed korr. aus et SG670 195 am Rande Facta subditorum iudicantur a sacedotibus (!) sacerdotum vero iudicat deus V630; Quod merito plebis depravantur episcopi VD38 196 vero fehlt SG670 197 iudicat deus] iudicantur a deo I83; SG670 198 am Rande gravius VD38 199 am Rande infirmante VD38 200 membram I83 201 am Rande corrumpuntur VD38 202 am Rande Non detrahendum P9629 203 aut linguam aut aures habeat] habeat linguam aut aures korr. aus aut linguam aut aures SG670 204 habeat korr. aus beat V630 205 prurierientes VD38 206 Sedens korr. aus Sedes V630 207 am Rande Cessent VD38 208 a fehlt O93 209 a detractione] detrahendo V630; P9629; detractioni I83; SG670 210 custodientes SG670 211 tuos P9629 212 cuncta korr. aus cunta P9629 213 de fehlt SG670 214 loquintur korr. aus loquitur P9629; loquintur korr. aus loquntur N442 215 am Rande dicit loqui narrat VD38 216 Officii korr. aus Offici N442 217 quod VD38; SG670 218 cuiusquam korr. aus cuiusdam V630; SG670 219 vos V630 220 Habeant korr. aus Habeat SG670 221 am Rande praeparent VD38 222 machinentur korr. aus machientur P9629 223 serpentes I83 224 alia O93 225 am Rande decipiantur VD38 226 humilitatis korr. aus humilitas V630; P9629; humilitatis korr. aus humitatis SG670 227 neque mensurae iudicare de ceteris et de ministris ecclesiarum sinistrum quippiam dicere. Absit, ut quicquam sinistrum de his loquar, qui apostolico gradu succedentes Christi corpus sacro ore conficiunt, per quos nos etiam christiani sumus, qui claves regni caelorum habentes ante iudicii diem iudicant. Veteri quidem legi habetur, quicumque sacerdotibus non obtemperasset, aut extra castra positus lapidabatur a populo aut gladio cervice subiecta contemptum expiabat cruore. Nunc vero inoboediens spiritali animadversione truncatur aut eiectus de ecclesia rapido daemonum ore decerpitur. Oportet enim, ut, qui deum hereditate possident, absque ullo impedimento saeculi deo serviant, ut dicere possint: Dominus pars hereditatis meae, o quam bonus et suavis est spiritus tuus, domine, in omnibus. Parcis autem omnibus, quoniam tua sunt, domine, qui animas amas. Ideoque hos, qui exerrant partibus, corripis et, de quibus peccant, admones et alloqueris, ut relicta malicia credant in te, domine fehlt SG670 228 am Rande Contrarium VD38 229 dicere korr. aus docere O93 230 gradui korr. aus graduis VD38 231 succendentes P9629 232 nos etiam korr. aus nos P9629 233 am Rande Sacerdotibus obediendum P9629 234 Veteri] In veteri VD38 235 lege korr. aus legi V630; lege I83; VD38 236 am Rande Peccatum inoboedientiae VD38 237 cruorem P9629; N442; I83 238 inoboediens korr. aus inoboedi V630 239 am Rande vindicta VD38 240 et V630; ut P9629 241 ecclesię O93 242 rabido V630 243 am Rande vexatur VD38 244 dm I83 245 animas I83 246 malicia fehlt I83 247 et] et in V630; VD38 248 procedat korr. aus procedit V630 249 aeficationem I83 250 contristari V630; P9629 251 die I83; VD38; SG670 252 am Rande lamorem cum peccatum agitur sine verecundia VD38 253 omni korr. aus omnia SG670 254 Estote autem korr. aus Estote P9629 255 nobis I83; SG670 256 imitores SG670 257 hostia I83 258 in korr. aus in i I83 259 vobis korr. aus bis VD38 260 turpitudo korr. aus turpido P9629 261 quoniam I83; SG670 262 regno Christi et dei] christi regno et dei korr. aus christo regni et deo V630 263 am Rande inutilibus VD38 264 silios P9629 265 am Rande Incredulitatis VD38 266 aliquando tenebre korr. aus aliquando P9629 267 autem fehlt SG670 268 quod I83 269 infructuosis korr. aus infuctuosis VD38 270 etiam N442 271 etiam dicere] edicere V630 272 quę korr. aus quę te V630 273 aguntur I83; SG670 274 qui P9629 275 illuminabat N442 276 am Rande Tempus redimimus quando tempus vite nostre in bonis operibus peragimus VD38 277 dei V630; P9629 278 spiritu] spiritu sancto P9629 279 vobismetipsis korr. aus vosmetipsis O93 280 psalmis korr. aus salmis P9629 281 et fehlt V630; P9629 282 in VD38 283 State korr. aus Sate VD38 284 dilexit korr. aus lexit VD38 285 dilectionem I83; SG670 286 gratiam V630 287 et fehlt I83; SG670 288 nos, interlinear vel vos V630; nos P9629 289 et fehlt V630; P9629; I83 290 ponitur VD38 291 hoc SG670 292 deus] deus noster SG670 293 interlinear a SG670 294 verbo korr. aus ver O93 295 homine I83 296 inflare VD38 297 am Rande De insidiatoribus P9629 298 repraehendere korr. aus rependere P9629; reprendere N442; repellere VD38 299 ipsis SG670 300 am Rande amovere separare VD38 301 extincta I83; VD38; SG670 302 funditus korr. aus fuditus O93 303 calige O93; caligine] caligine in I83 304 autem fehlt SG670 305 fratres de vobis in domino] in domino fratres de vobis SG670 306 quem V630 307 praecipimus V630; N442 308 am Rande munera VD38 309 am Rande Tribuitis VD38 310 honoremque korr. aus honorem SG670 311 flio SG670 312 Dat. XIII Kal. Aprilis Maximino et Africano vv. cc. conss. fehlt V630 313 maximo I83