Gallia Christiana 1715 01/Baionensis

E Wikisource
Jump to navigation Jump to search
Gallia Christiana - T. 1 (1715)
Ecclesia Baionensis (col. 1307-1326)

1507 ECCLESIA BAIONENSIS. 1508 BAIONENSIS ECCLESIA. BAIONA urbs celebris ad confluentes Nivi* & Aturi*fluviorum posita, tribus tantum leucis abest ab Oceano, cujus exæstuantis frequenti accessu naves cujustibet magnitudinis ad hunc portum appelluntur ex Gallia, Hispania, Britannia infusa, denique tota ex Europa. Baiona autem dicta creuitur a quingentis circiter annis, ob commodum portum hunc, quasi Baia-ona, id est bonus portuS, seu Baja-june, hoc est, juxta Oihenarti Vasconis sententiam, locus seu regio portus. Antiquum celebris hujus urbis nomen fuit Lapurdum, quod adhuc in pago & agro Baioncnsi perseverat ; dicitur enim vulgo pais de Lapord, & de Lapourd, corrupte de Labourd. Lapurdi meminit Notitia imperii Romani his verbis : In provincia Novempopulana tribunus cohortis Novempopulana Lapurdo. Sidonius ludens cum amico Trigetio epistola xn. libri VI11. & invitans eum ad epulas ait : Hic Aturricus pifeis Garumnicis mugilibus insultet j hic ad copias Lapurdenstum locustarum, cedat vilium turba cancrorum ; locustas appellans carabos, qui ad A turri ostia capiebantur, & adhuc in hac abundant ora, dicunturqueiangostæ ab indigenis. In pactione Guntramni & Childeberti regum, inter urbes quæ ChariDertiiS rex possederat Lapurdum recensetur, cum Vico-juli » Conseranis, & Albige. Lapurdum esse Lutarburgium Tarbellionum coloniamjn veteri sapide a Goltzio & Panvino viso signatam censent eruditi. Olim quoque appellabatur civitas Boatium. Boates autem perperam a Jo- sepho Scaligero.Boii existimantur^ pais 4iltocsu, qui, ut pote vicinusagriBurdigalensis, non Novem- populanæ provinciæ, sed Aquitaniæ 11. tribuitur.Lapurdi, nunc Basonæ, vetustatem arguit veterum mœnium forma, aliarum urbium non vulgaris antiquitatis structurae accommodata, inquit Oihe- nartus. Sub Angliæ regibus Aquitania potitis floruit hæc urbs s asseritque ad an. 1239. Thomas Walsinganus in hypodigmate Neustriæ fuisse olim Basclorum caput & regni sedem. Secundum dignitate locum ob commodum portum, frequentes naves, vini mercatum > viros bellatores, quos commendat inviolata erga principes suos fides, inter Gasconiæ civitates Baionæ tribuit Mat- thæus Westmonasteriensis ; scilicet post Burdigalam primariam sedem. Nunc Baiona caput est præ- fecturæ, cujus termini sunt, ab ortu Bearncnsu provincia, & inferior Navarra > ab occasu mare, a Septentrione Aquensis præfectura, a Meridie Pyrenæi montes & Vedasso amnis, subestque par- lamento Burdigalensi. Suos quondam habuit dominos vicecomites dictos, quorum seriem ab anno circiter 1060.exhibetOihenartus 1. m. c. 13. De optimo Baionæ portu supra meminimus, ex quo etiam nomen ejus diximus desumrum. Attamen a trecentis circiter annis A turri fluvii ostia, quibus influit in Oceanum, ingentes arenarum moles vi ventorum & maris æstuantis congestæ pene obstruxerant, ac navibus aditum præclusc- rant Sed Oihenarti ætate, ut ipse narrat, exorta gravis tempestas, omnes illas arenas, quæ fluminis ostia insederant, illico disilpavit, prioremque fluvii alveum, quod humana opera non potuerat, pervium fecit : Hissus calestis beneficii memoriam Baionensispopulus solemni supplicatione quotannis celebrat, inquit Oihenartus. Hæc de politico statu, nunc de ecclesiastico. Baionensis episcopatus, qui subditur Ausciensi metropoli, initia obscura sunt, ut infra dicemus ; ejus vero fines describuntur in hac Arsii chara, quam idcirco typis mandandam duximus : • In Dei nomine, ego ARSIUS indignus & humilis Laburdensis episcopus, volo tradere notitia successoribus & posteris, ea qua nostro episcopatui, scilicet B. Maria Laburdensis subjacent loca. Idcirco hacsubtili & canonicali auctoritate subnotamus, ne forte, quod abstt, successores nostri episcopi, vel archidiaconi in dubio stnt laboraturi, qua in nostro jure subjacent, seu qua priscis temporibus ipsa La- burdensis ecclesta publico auxilio, vel constlio fidelium canonice Acquistvit. Non enim dignum videtur, ut aliqua fraus in fancta catholica & apostolica ecclesta laboret, sed potius veritas, qua ao auctore mundi semper erigitur. Et ideo qua post mortem testificari non possumus, authentica auctoritate, & exemplo scri- ptum verissimis in membranets reliquimus, ut omni dubietate postpostta, pralatores S.Laburdensis ecclesta cum pace quod invenerint testificatum, nostro testimonio velsancitum, absque adminiculo ullius anxietatis teneant, ipsamquesanctam matrem ecclestam ex acquirendis, vel acqussttispristino in honore restaurent, & ad posse ex stipendiis subjacentium fideli modo adificent. Omnis vallis qua Cirsta dicitur usque Caroli Cruce A. Vallis qua dicitur Bigur. Vallis quaErberua dicitur. Vallis qua’Vrsuzaa dicitur. Bastenitem Vallem usque in medio portu Belat. Vallem qua dicitur Larin. Terra qua dicitur Ernania, & S. Seba- stianum i de Pustco usque ad sanctam Mariam de Aarosth, & usque ad sanctam Trianam. Has tenemus & possidemus in dominio S. Maria Laburdensis ecclesta, eo tenore, ne unquam ab episcopo vel ar- chi episcopofiat ulla contradictio, vel proclamatio successori nostro, sed potius fit affirmatio. Hac autem affirmatio seu astipulatio facta est inprasentia domini archiepisuopi Auxitnsts Odonis, necnon&aliis vi- a Hujus Crocis mentio fic in cbronico Viziliacenst, ubi agit de ditionibus quas Ludovicus rex Francorum dictus Junior ducta ia matrimonium £liaGuillclmi Aquitanorum ducis comitisque Pictavorum, Francorum regno addidit : Oumtm Aquitaniam, Gasco- fuam, Basctoniam, pdavarriam, usqut ad moatts Pyrenaei qjp usqut ad Cruetm Carolt ; qux polita erat in excelstori Pyrenaorum loco, ubi nunc faccllcm fancti Salvatoris, ad Yvainetam, inquit Oihenartus Notitiae Vasconi* L m. c. 4. Pt Baiona ejusque episoo- patu confulcndi sunt laudatus fcriptor & V. C. Petrus de Marea iu hist. Bearncnfi. fanum (aucti icbastiam in Ipuscur provincia. i3o9 ECCLESIA BAIONENSIS. 1510 ris religiosus, clericis & monachis. Vigente domno aposuolico Romano pontifice Benedicto, regnante Hugone Magno * rege Francorum, imperante duce GasconiaWillelmo Sancio. Sig.Arsuvi qui hanc fieri vel confirmari jussit. Sig. archiepiscopi Auxiensus Odonis. SigFWasuonis Centulli vicecomitis. S. Lupi Anerii vicecomitis. S. Arnaldi Lupi vicecomitis Aquensis. S. Salvatoris abbatis sancti Severi. Si quis contradicere voluerit, repetitio ejus ad nihilum redigatur, & nisu resupuerit, victus canonicalijudicio anathema sut. Hanc finium designationem confirmavit rescriptum Urbani 11. pontif. v. idus April. indict. xiII. anno Incarnat. 1106. item alterum Cælestini III. 1194. *n quo sines Laburdensis episcopatus explicantur his verbis : Vallem qua dicitur Laburdi. Vallem qua dicitur Arberoa. Vallem qua dicitur Orsais. Vallem qua dicitur Ciz-ia. Vallem qua dicitur Baigur. Vallemssua dicitur Basuan. Vallem qua dicitur Lerin. Vallem qua dicitur Lejseca. Vallem qua dicitur Ocarzu ujque ad S.Sebasuianum. Ex hoc pervetusto instrumento habemus patronam Baionensis ecclesiæ esse Deiparam Virginem. In diœcesi 102. ecclesiæ parochiales numerantur, 72. in ditione regis Franciæ, & 30. sub regis Hispaniarum dominio. Porro anno 1566. Pius papa V. ad petitionem Philippi II. regis Hifpania- rum, mandavit ut infra sex menses episcopus Baionensis & archiepiscopus Auxitanus vicarios & officiales ex Hifpaniarum regnis oriundos deputarent in regno Navarræ in provincia Guipusi : oa, qui parochias diœcesis Baionensis in dictis regno & provincia sitas nomine episcopi regerent ; alio- 2uin Pampelonensi &Calaguriranensi episcopis mandat ut essdem parochiis provideant, ne in .utheri, aut Calvini erroreS incidant. Cum pontisicis mandato defuissent Baionensis & Auxitanus præsiiles, 30. parochiæ a Baionensi diœcesi distractæ sunt. Intra hujus diœcesis sines duæ sunt abbatiæ ; una in Francorum ditione, scilicet Leunsium ; alia, quam appellant Urdacium, intra Navarræ sines, sub Hispaniæ regis potestate. De iis seor- sim infra nobis agendum. In urbeBaiona sunt septem religiosorum aut monialium familiæ, Dominicanorum, Fratrum Minorum, Carmelitarum, Augustinianorum, Minorum Capucinorum, qui admisii simt anno 1615. Virginum S.Claræ filiarum, & earum quæ a B. Mariæ V isitatione nomen acceperunt. Minores dicti Recollecti conventum habent apud fanum S. Johannis Luzi. Nunc vero episcoporum, qui Baionensem ecclesiam rexerunt, historiam e tenebris eruamuS. EPISCOPI L APURDENSES, ET BAIONENSES. IN sierie Lapurdensium & Baionensium præ- sulum ad nos missa, primus episcopus legitur Iscassius, qui notatur ad annum 381. Verum nullis rationibus muhitur sententia quæ huic primo patrocinatur antistiti. Aliis placuit primatum hunc conferre in quendam sanctum Sulpicium episcopum, quem alii Baionensem, Bajocensem alii ecclesiam rexisse contendunt. In veteri martyrologio quod exhibet Spicilegii tomus IV. legitur ; VI. cal. Februarii Sulpicii episcopi i sed ejus episcopalis reticetur sedes. Ex vulgata Lapurdensium opinione, B. Leo cum Rotomagemem pontisiaatum gereret, in Hispaniam a Romano pontifice ad confirmandos Christianos in fide a Saracenis vexatos legatus, Baionam appulit, ibique dum vitæ exemplo & sacriS concionibus rem Christianam promoveret, a pi ratis & facinorosis hominibus quorum vitia insectabatur cæsijs, Divorum albo inscribi meruit die primo Martii, regnante Carolo Simplice ; siorebatque anno Christi 900. In antiquo breviario Baionensi, Leo dicitur Lapurdenses cum Eleutherio & Gcrvasio sociis, fidei mysteriis initiasse, ejus- que officium in proprio ecclesiæ tanquam patroni celebratur. Attamen ex nostrorum antistitum albo (ita loqui cogit amor veri) S.Leo expungendus videtur : nam quæ de eo narrantur, omnia fabulam redolent, nec ulla vel umbra veritatis, aut verisimilitudinis, ejus episcopatus potest stabiliri. Et vero quod ar- . chiepiscopus Rotomagensis fuisse dicitur, omnino fassum est. Nam in nullo antiquo aut re- centiori ante Prevotium archiepiscoporum indice reperitur. Certe abbas sancti Sigiranni, eo in officio quod de eodem sancto composiiit eum sincere fatetur non fuisse episcopum. De’eo consiilendus est Bailletus ad diem 1. Martii, ubi pernegat eum cathedram obtinuisse Rotomagensem. Gumbaldus, frater ducis Vasconiæ, omnes fere ducatus illius episcopatus obtinebat, anno circiter 977. Unde non temere possumus conjicere Lapurdensi eum ecclesiæ præsuisse. Attamen id certo non constat. Itaque primus de quo dubitare non licet hujus sedi$ episcopuS estArsius. I. A R S1U S, vel ARSIVUS. Arsius tempore Benedicti papæ VII. Lapur- densem gubernavit ecclesiam anno circiter 980. Ipsius sollicitudini debemus circumscriptionem diœcesis, & limitum ejus desinitionem, quam exhibet vetus illud monumentum jam a nobis in exordio præmissum. Nec plura nobiS siippeditat de hoc episcopo tabularium Baio- nense. Porro hic Arsius videtur idem esse ac Arsias Racha, de quo in epiPcopis Oloronensi- bus & aliis jam actum. II. RAImundusI. Raimundus dictus Vetulus episcopatus Va- » OihsnartiM « iftimat Hugonis Magni nomen hic a Kcentioti aliquo add tura, dum illud nonumcatum cl>2stulan. iascrcBdum « urarct. sconiæ ijit ECCLESIA B sizoniæplerosquepossedit ; scilicet Vasatensem, p Adurensem, Aquensem, Lapurdensem, Oloronensem & Lascurrensem. Sedebat ab anno 1025. ad annum circiter 1059. III. Raimundus II. Raimundus dictus Junior, fenioris nepos, ex fratre an ex sorore ambigimus, cum jam Vasatensis præsul esset, hortatu Austindi metro- politaui Ausciensis, accedenteque Nicolai sum- mi pontificis auctoritate, Laburdensis eccle- siæ regimen capessivit ad ipfam restaurandam, quod feliciter est exsecutus. Nam cum bona episcopatus invenisset dilapidata & distracta, inquintione diligenti adhibita, didicit ea esse in g Lapurdensis vicecomitis dominio. Is tunc erat Fortunius-Sancius, quem episcopus adiit fratremque ipsius Lupum-Sancium ; & ab eis obtinuit ut de iis quæ vehit propria posiidebant, partem ecclesiæ restituerent. Chartam integram de hac restitutione, ex libro aureo de- scriptam, quam Petrus de Marea suis de historia Bearnensi lucubrationibus inseruit, edi curavimus inter instrumenta. Sedit hic antistes ab anno circiter 1059. ad 1063. Vivebatque tempore Rogerii seu Otgerii Convenensis episcopi ; nam legimus in chartario Aquensis ecclesiæ Raimundum II. Laburdensem episco-q fum olim priorem Ausciensem testatum esse etrum abbatem Simorræ, clerico in extremis posito poenitentiam dedisse. IV. BERNARDUS I. Bernardus patria Astaracensis, exElectensi monacho creatus est Laburdensium episcopus. Anno 1106. a Paschali II. bullam protectionis obtinuit. Quandiu sedem hanc tenuerit ignoramus. Jam ad aliam migrarat, scilicet adAu- xitanam metropolim anno 1118. ut in Au- sciensibus archiepiscopis probavimus.Huic præ- suli catalogus recens factus & nobiscum com- municatus præmittit Guillelmum quendam^ ignotum Oihenarto & Sammarthanis. Is forsan est Willclmus de quo mox agemus. V. GARSIASI. Etsi de illo antistite nihil inter vetera nobis ocCurrerit instrumenta, obsequamur tamen doctis viris, qui de Lapurdensibus episcopis ante nos scripsere. Omnes enim Garsiæ episcopi meminerunt ad annum 1120. Plurima suæ contulit ecclesiæ, cujus fuerat canonicus, & archi- diaconus de Maya. VI. WILLELMUSI. J Ex tabulario Sorduæ prodit hic episcopus ; ibi siquidcm legimus Guillelmum totius Aqui- taniæ ducem fidium Guillelmi donum a sijo patre factum ecclesiæ sancti Johannis-Baptistæ de Sordua, confirmasse propria manu subscribendo. Porro in diplomate testes leguntur Guido Lascurrensis ab anno 1115. ad 1141. episcopus, Gasto Bearnensis vicecomes ; & Willelmus Lapurdensis præsul. Guillelmus Aquitaniæ dux nujus privilegii auctor anno 1157. Gasto vero vicecomes anno 1131. obiit ex Oihenarto. Ex- Tomus /. A I O N E N S I S. 1312. quibus observationibiiS colligi posset Willelm i episeopitum conclusum inter annum circiter 1120. & 1131.Sed annis paucioribus constitit.ut jam probaturi sumu$. VII. RAIMUNDUSIII. Raimundus cognomento Martrius. S. Severi in capite Vasconiæ monachus, ex nccrologio ejusdem mohasterii nobis innotuit ; ubi etiam quo tempore episcopatum vitamque reliquerit notatur. Ipsi G. Aquitaniæ dux mediam partem urbis Baionæ concedit diplomate quod inter instrumenta habes. Ejus obitus ita notatur in laudato necrologio : x. cal. Maii obiit bona memoria Raimundus episcopus Laburdensis ecclefia & monachus nostra congregationis in cap. Va- sconia M.c.xxv. VIII. A R N A L D U S — L U P U S. Arnaldi-Lupi cognomentoBessabuti nomen in omnibus catalogis reperimus ; quamquam nullibi quidnam gesserit lcriptum legatur. Re- centior catalogus eum revocat ad annum circiter 1141 ; IX. ARNALDUS I. Arnaldus hic alter cognomento Formatellus sedebat anno 1149. inquiunt post Oihenartum Sammarthani fratres. Consi : ntit recentior ca- talogus. X. FoRTANERIUS. Fortanerius præsuit circa annum 1150. Exstat in chartario Baionensi documentum vetus oppignerationis decimæ sancti Martini sactæ a comitissa seu vicecomitissa Maritimæ * pro qui—’ busdam solidis quos Navarrus vicecomes ejuS natus iterum Fortanerio episcopo pignori obstrinxit. Sed quia eo tempore tantum valebant Pictavini, quantum* Morlani, staturum fuit, ut si dictus Navarrus decimam de manu Baionen- sis episcopi sijlvere vellet, & Pictavini minoriS essent pretii quam Morlani, tot daret Pictavi- nos, qui Morlanis æquivalerent Spondente Ber- trando vicecomite Baionensi, & filiis Petro- Bcrtrando, & Arnaldo Bertrando : hæc ex tabulis apud Petrum de Marea lib. 4. cap. 16. Fortanerius a Richardo filio Henrici Anglo- rum regis confirmationem obtinuit doni medix civitatis quod Raimundo de Martres fecerat Guillelmus Aquitaniæ dux, teste Willelmo- Bertrando episcopo Aquenli. Ejus tempore Bertrandus vicecomes Baionensis consilio baronum siiorum desinivit quid Laburdenses & Arboreæ homines ex hac vita migrantes dare deberent episcopo.Chartam retulimus inter in— 1 strumenta. Petrus Bertrandus velBertrandi vi— 1 cecomes Laburdensis ecclesiæBaionensi donum facit in manu Fortanerii episcopi. Hoc auteni siefi debuit anno 1170. quo Pecrus Bertrandi Bertrando patri vicecomiti succeifit, neque vero ultra differri potest ; etenim eodem anno se- dem Baionensem ceflisse alteri cogimur dicere, ex infra scribendis. Fortanerius sive Forto, ex a Solidi ia. urbe ralgo o que est Bencantix provfa’ « is 9 cuso Oooo I3.j ECCLESIA B necrologio Silvæ-maj. excessit e vita IX. cal. j Fcbr. sed quo anno minime notatur. XI. PETRUS-BERTRANDUS. Petrus-Bertrandus de VEspelette ex illustri baronum de TEsoelette prosapia, quorum linea seculo nostro exnincta, beneficio repis ad Acri- montensem familiam transiit, subseripsit anno 1170.litteris Richardi ducis Aquitaniæ in gratiam urbis Baionensis. XII. ADEMARUS. Sedit hic episcopus in concilio Lateranensi . anno 1179 mense Martio.CumHenrico Alba—’ nensi episcopo apostolicæ sedis legato, Ade- maro Santonensi episcopo, & pluribus aliis testis fuit in compositione facta inter Geraldum abbatem Dalonis & Aldeburgem abbatissam S. • Mariæ Santonensis anno incarnat. 1181. ex chartul. Dalonensi. Anno 1188. legitur arbiter concordiæ inter Clarium abbatem sancti Æmi- lionis, & R. abbatem Faeziæ. Sed in anno indicato suspicor mendum j nam tunc alius cpi- scopus Baionensem obtinebat sedem. 4 XIII. BERNARDUS II. Bernardus de Lescarre, aliter de la Carra, < ex monacho & abbate Sorduensi> ut nonnul- . lis placet, electus est saltem anno 1186. Ad hunc enim episcopum Pcripsit Urbanus III. primo sui pontificatus anno, qui respondet anno Christi 1185. ut cum præsule Tirasonensi & abbate de Populeto, inquirerent utrum juxta querelam episcopi PampelonensiS, abbas Pancti Salvatoris aliquod privilegium subreptitium ab Alexandro papa tertio consecutus foret. Anno . 1191. interfuit nuptiis Richardi regis Anglo- rum cum Berengaria regis Navarræ filia, wil- lelmus— Raimundus de Saltu vicecomes Labur- densis Bernardo autistiti confirmavit annoj . 1193. Bertrandi vicecomitis avi siii (ejus enim siliam matrem habebat) donum & ratum habuit. Porro in instrumento quo illud approbat Bernardus, cognominatur de Carra, & in alio anni IIyi.de la Carra. Cum multis aliis tum Galliæ tum Hsspaniæ episcopis donationem Alfonsi regis Castellæ & Toleti, quam pius princeps cum uxore siia Alie- nora fecerat ecclesiæ majori Aquensi in No- vempopulania, laudavit apud S. Sebastianum vn. cal. Novembris anni 1204. Silentio minime prætermittendum est bernardum nostrum a Richardo Angliæ rege præ— ] sectum fuisse copiis, quas ad siacrum bellum in Palæstinam misit ; de qua expeditione Rogerius dc Hoveden in Richardo I. scribit : Interim rex Anglia profectus fuit in Gasconiam ; deinde perrexit in Anae gaviam ad Chinonem, & ibi constituit Gerardum Auxiensem archiepiscopum, & Bernar- . dum episcopum de Baonia & Robertum de Sabul *, & Rich ardum de Canvil, & "Willelmum de Fors de’Ulerum, ductores & constabularios totius navigii sui, quod in terram navigii Sulia iturus erat. Prat crea idem rex prae epit in alio brevi suo, ut omnes homines sui, qui per mare ess’nt ituri, obe- A I O N E N S I S. IJT4 . dirent dictis & practptis prædictorum justitiario- rum navigii sui. Nominatur apud eundem Hovedenum in’ charta pacis inter Tancredum regem Siciliæ, & Richardum Angliæ, his verbis : Hujus autem pacis tenorem & formam, quam in voto habemus, & inpropostto gerimus, vobis & vestris, illasa fide, jervare perWaltherum Rotomagensem, & Gi- rardum Exoniensem archiepiscopos, & perfohan- nem Eboracensom, & Bernardum Baioniensem ept- scopos, & per fordanum deHumez constabularium nostrum, &’Willelmum de Curri, Richardum de Camvilla, Girardum Talbot, Robertum de Sabluil, Guidonem de Croum, Willelmum Chamberlan- gum de Tancervile, Robertum de Novoburgo, Amauri de Monfort, Gaufridum de Rancune, & permultos alios de familia nostra fecimus juramentis prastitis in animam meam firmari. Meminit ejus quoque in deditione Accon * civitatis, cum ait idem Hovedenus : Alardus Vero- nensts episcopus cardinalis & apostolicæ sedis legatus, & Tyronensts * & Pisanus, & Ariensis * archiepiscopi, & Hubertus Saresberiensis, Johannes Ebrotcensts, & Bernardus Baioniensis, Tripolitanus Philippus, Carnotensts, &Belvacensis episcopi, & cateri ecclefiarum principes, ecclefia ; civitatis Accon dedicaverunt, quas pagani pollue- J rant, &adificaverunt altaria Domino, & in eis celebraverunt missas. Post Bernardum Sammarthani locum dant cuidam Arsio de Navailles, quem aiunt electum fuisse tempore Johannis regis Angliæ, qui Oihenarto & atiis est incognitus. Iidem Arsio subjiciunt Petrum-Bertrandumqui non est alius a Petro — Bertrando de TEspelette quem præmisimus. XIV. RAIMUNDUS IV. Raimundus Willelmi de Donzac, qui & "VTillelmus aliquando appellatur, dicitur factus ) episcopus ab anno saltem 1213. Forte idem est acRaimundus de Luc, quem noster D.Edmun- dus Martenne ex sehedis Oihenarti notavit ad annum 1215. Eum fuisse monachum & PitAn- riarium Silvæ — majoris asserit noster D. Cl. Estiennot. In tabulis hujus monasterii legimus Guillelmum de Donzap priorem B. Mariæ de Castellcto ( cella est Silvæ — majori fubdita) Baionensemque episcopum, censum cui Castel- leti moletrina obnoxia erat, numeratis 60. Burdigalensis moiietæ libris redemisse : Actum apud Silvam-majorem in capella sancti Martini, anno MCCXXIV. cal. Junii, testibus Amanevo Bigorritano, & Grimoaldo Convenensi episcopis. Per hunc Guillelmum intelligendus procul dubio est noster Raimundus-Guillelmus. Interfuit siynodo habitæ Turiazoni anno 1228. Johanne Vesontionensi præside Gregorii 1 IX. legato per Hispaniam, pro dissolutione matrimonii, quod Jacobus rex Arragonum cum Eleonora contraxisse dicebatur in gradu prohibito, nulla accedente summi pontificis facultate. Notatur in charta ecclesiæ Aquensis anni 1255. Dies eius obitus in necrologio Silvæ- majoris est 11. idus Augusti, disiimulato anno. Adhuc vero præerat 1256. 1 IJV ECCLESIA I XV. S A N C TIU8. Sanctius, vel Sancius Axius adhuc, erat canonicus & sacrista ecclesiæ Baionensis annia 1256. &H57. Nomen electi episcopi praefert anno 1259. quem titulum aliquot annis retinuit. In nonnullis chartix legitur HachiuS. Ipsius tempore admittuntur Baionæ Carmelitæ, anno 1264. Nominatur testis in charta Baionæ scripta mense Novembri 1267. qua Johannes de Sordua vendidit Johanni de Greilly senescallo Vasconiæ aliquas posiesiiones pro rege Angliæ. Hanc ecclesiam rexit ad an. usque 127). ex Charta Majorum & castellani Baionæ scripta in festo apostolorum Petri & Pauli. XVI. DOMINICUS. Dominicus Mansius annis 1279. & 1296. notus, maxime ex epistola regis Angliæ de recuperanda Vasconia ad eum & ad alios provinciæ Auxitanæ episcopos mista die 10. Julii an. 1194. de qua viae in Amanevo Auxitano ar- chicpiscopo. Testa mentum condidisse dicitur anno 1302. Sequenti anno 1*0 « . die 30. Maii, & anno 1304. oie 30. Maii, sedes vacasse reperitur. XVII. ARNALDUS-RAIMUNDUS. < Arr.aldus-Raimundus Montanus is est qui Baionensis electus legitur in concilio provinciali epud Nugarolium habito die lunæ post festum B. Andreæ anni IJ03. Attamen sedes vacasse dicitur annis 1303. & 1304. quia electuS hic episcopus nondum erat confirmatus aut consecratus. Anno 1307. die^. Januarii trans. egit cum Augustinianis, qui absque ipsius facultate ecclesiam sibi construxerant. Hic autem annus ejus vicæ fuit ultimus. XVIII. P. P. de Mont episcopuS Baionensu occurrit in veteri instrumento ecclesiæ, anno 1308. Omis- fiu est in omnibus catalogis. XIX. P E T RU » II. Petrus de Maritima, ita forsitan dictus, quod e gente vicecomitum Maritimensium, in pago Laburdensi oriundus foret, sedebat annis 1309. 1310.1313. Frustra plura de ipso inquisivimuS. XX. BERNARDUS III. Bernardum de Villa catalogis omnibus in- scriptum legimuS, affignatis pro ipsius episcopa- tus tempore annis 1315. & 1316. Addui.t docti Fr. Sammarthani, ipsum electum & confirmatum nuncupari in actis concilii provincialis Aulcien- sis apud Nugarolium in Armaniaco habiti anno 1316. Ceterum acta concilii hu jus ignoramus, uti & Marsiacensis, quod ab episcopis Auscien- sis provinciæ celebratum fuisse anno 1520. mense Decembri aiunt. Bernardus vero Villa » nus non amplius sedebat hoc anno, fi constent quæ de Petro ipsius successore legimuS. XXI. P j T RUs III. Petrus de Maflac ordinis Praedicatorum ele- Tomus I. AIO NENS IS. xji6 ctus dicitur anno 1316. Controversiam habuit cum Fratribus Praedicatoribus anno 1317. quæ Avenioni coram Johanne papa XXII. agitata est. Facultate sibi concerni ab eodem summo pontifice, pontificatus anno 1. decimas exegit & imperavit in omni ditione Bernardi comitia de Armaniaco, ex tabulis epilcopatus Albiensis. De eo sic legimuS in codice ms. Fr. Praedicatorum Tolosæ : Fr. Petrus de Maslaco origine & nomine, de Pradicat. Mes… suit factus episcopus Baionensts in jejuniis quatuor temporum Adventus anno Dom. M.ccc.xvI. per dominum Johannem papam. De initio & occasu & conse- cratione istius habetur in margine voluminis actorum capitulorum provincialium, scilicet per capitulum Ptrpiniani celebratum in quo ipje suerat diffinitor, hoc omisso, quod suerant in suaAonsecra- tione, prater ipsumtduo episcopi de ordine Pradica- torum, Jcilicct Fr— Arnaldus Fradeti de quo supra… & quidam alius pauper episcopus, qui gerebat vices… domim Auxit ani. XXII. PETRUS IV. Petrus San-Johannius, ex rebgiosoassumtus ordine, scilicet Praedicatorum, renuntiatur episcopus anno 1318.vel potius 1319. die ay.Octob. Aa concilium Marcianense convenit an. 1329. die 6. Decembris, cum suo metropolitano, & Auxitanæ provinciæ præsulibus. Hic episcopus vulgo dictus frater Petrus S. Johannis sedebat anniS 1320.1322.1337. quo transegit cum Car- melitis, 1342.1347.1354.1357. Anno 1556. die 8. Augusti testatur a se visam bullam Innocentii papæ V1. qua iis qui pro re- demtione Petri & Berengarii de la Mothe militum, & aliorum Christianorum ad sanctum Domini sepulcrum pergentium a Saracenis cap* torum, Conferrent pecuniam, concedit annum inteprum & 40.dies indulgentiæ, ex tabulis In- qbihtioniS. Fuit sæpe adhibitus a rege Angliæ ad pacem procurandam, ex variis ejusdem regis epistolis. Prima data die 28. Aprilis an. 1344. rex confert ei potestatem, pro pacificandis dissensionibus inter subditos regis Anglia, & homines de potestate ngis Castella & comitis de Biscay. Secunda epistola est ad P. episcopum Bai<> næ & Mag. Gerardum de Podio ambassiatores supte lidit ineundis, ae super matrimonio inter primogenitum regis Castella & sohannam filiam regis Anglia. Dat. xx.suqii Mxcc.xLiv. Tertia est de eodem argumento, & sic incipit : Eduardus Dei gratia rex Francia & Angliat noveritis quod nos de fidelitate & circumjpectione provida venerabilis patris Petri episcopi Baiona & fidelium nostrorum dilectorum Petri de Fermat abbatis deS.Cruce, &c. Dat. m. Angustiato, M.CCC.XLV. Quarta est de arbirratoribus super querelis inter subditos regum Anglia & Castella constitutis ad Petrum episcopum Baiona directa XI v. Fe— J bruarii anno M.ccc.xLvm. In priori epistola a nobiS visa appellatur Petrus de S. Johanne. De hoc episcopo sic legitur in codice M s. Dominicanorum Tolos. Fr. P-de S. johanne successit domino fratri P.pradicto, paulo post frli- Ooooij ijI7 ECCLESIA 1 cem traesttum ipstus, factus per eundem dominum i Johannem papam. Hic etiam Fn. P. Baionensts erat. Isti duo supra dicti facti fuerunt episcopi, non solum operum virtuoforum meritis sed etiam ad suggestionem Dom. W.P. tunc presbyteri cardinalis… erat etiam Baionensts. XXIII. GUILLELMUS III. Guillelmus de Pinu ab Oihenarto & a Sam- marthanis praetermissus, annis 1357. ac 1359. recensetur in chartis abbatiæ sitncti Bernardi monialium secus Baionam. Alius est a GuiUel* mo San-Johannio de quo nunc dicendum. XXI V. GUI L L E L MUS III. Guillelmus Vitalis a Sancto-Johanne sede* bat annis 1367. & 1368. ex chartis sitncti Bernardi prope Baionam. Et sane hoc anno 1368. per vicarium siium interfuit synodo trium provinciarum congregatæ circa festum Pentecostes. Ex hac episcoporum Lapurdensium serie expunximus Milonem de Dormanno, licet in historia cancellariorum Franciæ quam notis illustravit V.C.Dionysius Godesroy, & in Gallia Christiana nostrorum Sammarthanorum re- censeatur inter Baionenses episcopos. Verum < in ejus epitaphio quod legimuS in æde sacra collegii Bellovac. dicitur tantum episcopus An- degav. Bajocens. ac denique Belvac. Præterea quis credat eodem anno 1573. duos creatoS esse Baionensi : s episcopos, Milonem & Bartho- lomæum, ut legitur m Gallia Christiina quadripartita. XXV. PETRUS V. Petruj Doriach ex diœcesi Ruthenensi oriundus, ordinisque Fratrum Minorum alumnus, f^ræfuit annis 1372. 76. 77. Anno vero 1381. edes vacabat. XXVI. BARTHOLOMAUS. Barthosomæus de Ribera, vulgo d’Arribai- re.apud Vascones, quod interpretaremur de la Rivicre, sedebat iam anno 1383. Occurrit ejus nomen in tabulis sancti Bernardi annis 1387. 88. 90. adhucque præerat anno 1392. ex schedis D. Edmundi Martenne, qui chartas inspexit. Iis tamen adversantur quæ leguntur apud Oihenartum & Sammarthanos fratres de Ni- C0U0 & de Garsia Henguy episcopis, quorum prior inscriptus legitur registro Vaticano die 24. Julii anni 1385. posterior ex ordine Augt> stinianorum assumtus, fuit Carolo Ebroicensi Navarræ regi a confeffionibus, unulque ex curatoribus ipsitiS testamenti cum Lupo de Luna archiepiscopo Cæsaraugustæ, Martmo de Calvo regis cancellario, alissque apud Pampelonam urbem in palatio episcopali electis. Sandovalius eundem recenset inter antistites qui adfuerunt coronationi Caroli regis apudPampelonam, an. 1390. Scripsit Garsiasbreviarium historiæ re* gum Navarræ ; quæ quidem probat Gar- siam fuisse virum doctum & præcipuæ auctoritatis * sed nullatenus convincit ipsum fuisse AIO NENS IS. 131 « Baionensem episcopum, reclamantibus actis publicis. XXVI L MENENDUS. Menendtis ex religiosa eremitarum Augusti » nianorum familia electus, signatur in actiS & tabidis, annis 1394.1395. 96.97. & 140$. XXVIII. PETRUS VI. PetruS Vernet, seu du Bernet, anno 1406. episicopus erat Lapurdensis. Pro sua ad hanc ecclesiam provectione solvit 25oo.florenos auri, cameræ apostolicæ & collegio cardinalium, de qua pecunia a se recepta Johannes XXIII. papa dedit chirographum 11.nonas Septembris, anno 1. fui pontificatus, id est Christi 1410. Memoratur in chartiS S. Bernardi anni 1414. adhucque jura sacra dabat 1415. In decreto concilii Constantiensis facto seffione xxxr.anno 1417. die Mercurii ultima mensis Martii, Jh- per redintegratione ecclefia Baionensts « legitur, quod ecclesia Baionensis duos simul per plures annos habuerat episcopos ; & inter alios bona memoria Petrum, qui fuit de obedientia Baltha- * .aris tunc Johannis papa XXIII. in sua obedientia nuncupati, noviter defectum t & superstitem venerabilem suatrem Guillermum hic prasentem, qui fuit creatus per Petrum de Luna. Ex his Petrum e vivis exceffisse anno 1417. liquido constat. XXIX. GUI L L E LMUS * IV. Hic episicopus a Petro de Luna dicto Bene* dicto XI11. æmulus datus est Petro Vernet, qui Johannis XXIII.obedientiam amplexus fuerat. Adfuit concilio Constantiensi seflione xxxI. anno 1417. in qua dicitur functus legatione Caroli Navarræ regis. De ipsi> concilii Constantiensis patres in decreto supra laudato statuunt, ut ecclesia BaionensiS deinceps per Guillelmum episcopum regatur, ac verus episcopus ipstus ecclefia, necnon episcopatus Baionensts unicus censeatun & illi clerus > & populus civitatis &dincests Baionensts i in omnibus, consuetis, licitis &honestss, ut eorum vero episcopo & pastori obe- diant, & ipso eos benigne vice versa pertractet. Inhibuit etiam capitulo hujus ecclesiæ, ne ad electionem alicujus, loco ipsius defuncti f si : ili » cetPetri Vernet) procederet ; &archiepisco- pus Auseiensis electionem, si qua sieret a capi* tuso, confirmaret. Ex eodem decreto intelligimus Guillelmo, quando a Petro de Luna creatus est episicopus, & qua tuor canonicis, qui instituti fuerant vel a Petro dicto Benedicto XIII. vel a Clemente VII. pro victu & cultu asiignata esse bona episcopatus Baionensis in Castellæ & Navarræ regnis existentia.Hi autem canonici sublato schis- mate, paceque reddita, suerunt additi Baionensis capituli canonicis > ita ut stallum in choro, locumque in capitulo cum aliis haberent, ac in omnibuS fructious capitularis mensæ ut veri canonici perciperent. In tomo IX. collect. Rimerii Angli legimus a Hic episcopus in omnibus catalogis appellatus Guillelmus* Arnaldus, in concilio Constanucad scmpcr legitur stmpliciccr Gfoillermfoiu i5I9 ECCLESIA B/ litteras Willelmi cognomento Arnaldi, ordi-A 1 nis simcti Francisci, episcopi Baionensis aucto* ; ritate Petri de Luna creati, quibus die 15. Aprilis an. 1417. pollicetur Angtorum regi, se absque licentia prædicti regis, nunquam adepturum partem diœcesu, quæ sub hujus principia potestate erat. XXX. PET RUs V II. Quamvis auctoritate concilii ConstantiensiS caucum fuisset, ut Guillelmus Bordanus episcopus solus Baionensem obtineret episcopatum, abstinerentque canonici abeligenao Petri Ver— ® neti successore, tamen ipsi suffectus est PetruS de Mastoco.Sed nihilominus Guillelmus cathedram tenuit, in qua sedebat adhuc anno 1444. cx charta S. Bernardi ; quo anno transtatus est ad ecclesiam Aquensem. XXXI. JOHANNES I. Johannes de Mareiiil ab anno 1454. ad 1458 :

? ræfuit. Forte is est qui in Gallia Christiana ratrum Sammarthanorum legitur JohanneS deMont-revel, electus, inquiunt, anno 1459. calendis Julii in actibus consistorialibus Vaticani. Huic vero præmittunt Gualardum mor— C tuum anno 1454— & Jacobum ordinis S. Dominici, cui nullus aflignatur annus. Sed de utriusque episcopatu dhbitamus maxime. Ceterum episcopalis dignitas non obsuit quominus JohanneS esset cancellariusAmbia- nensuecclesiæ, qua dignitate fungebatur anno 1463. ex ejusdem ecclesiæ registriS. Noster Cl.Estiennot, in serie abbatum Mon- tis-Olivi recenset Amalricom de Senergiis, quem ait electum an. 146$. per biennium rexisse, quo elapso creatur episc. Baionensis ; quæ omnia nobis prorsus incognita siint. j u XXXII. JoHANNESlI. * Johannes de Lauro 1466.1468. anniversa- rium pro Navarræ regibus una cum capitulo t. fundavit 1478. superstes erat adhuc 1482. In Gallia Christiana quatuor in tomos distributa, Petrus de Fuxo cardinalis legitur administrator Baionensis, anno 1488. subjiciturque Johanni de la Barriere. Sed si locus huic administratori debeatur, in serie episcoporum locandus est post Johannem de Lauro. At de Petri Fuxensis administratione nihil certi habemus, de eoque filet OihenartuS. XXXIII. Jo HANN IS III. Johannes de la Barriere electus & confirma— • tus reperitur in pluribus instrumentis 1489. 149 !. I493.1495. Mutavit locum præbendæ 3* de Hengui in Lorrendaete 26. Aprilis 1503. Anno 1494* 3o. Januarii adfuit consecrationi regis Navarræ, ex actis publicis. « » • XXXI V. BERTRANDUS I. BertrandtiS Lahet ex illustri prosapia, canonicorum omnium suffragiis electus est 8. Julii 1504. Die 9. Aug. ejusdem anni ejus electionis confirmatio ab archiepiscopo Auxitano postu- J O N E N SIS. 1310 latur. Notatur ab Oihenarto tt Sammarrhanis — indo 15071 XXXV. HECTOR. D Hector d’Ailly de Rupe-forti nobilis Arver- nus canonicus Parisiensis, sedit ab anno I52O. r5 id 1524. quo spqnte cesiit ; & paulo post factus ij est Tullensis episcopus. Legatione functus est nomine Aloisiæ a Sabaudia matris Francisci I. Francorum regia, apud Venetos. XXXVI. JOHANNES IV. > Johannes de Bellayo gente apud AndeS & in tota Gallia antiquitate, nobilitate, virtutum splendore, ac rerum pro patria gestarum gloria illustrisiima, ortus est patre Ludovico domi* no de Langey, & matre Margarita de la Tour* landry. Fratres habuit Guillelmum Taurinen- fis provinciæ præsectum & Martinum Nor- manniæ progubernatorem, qui militaribus studiis, variisque legationibus csari, bellicam ac politicam Virtutem litterarum laude cultu- 3ue cumularunt. Et quidem Guillelmus histo- amde rebus Gallicis, Martinus junior Fran* cssci I. res gestas ornate conscripsit. JohanneS vero noster a puero in Parisiensis academiæ si- nu institutus, scite Latine scribere, & ver- sus eleganter pangere didicit s nec minus in sacris quam in humanioribuS profecit litteris. Iu que ob egregias animi dotes Francisco regi mularum cultori & litteratorum parenti carim- mus, summis rebus adhuc junior adhibetur, & ad primas ecclesiæ dignitates evehitur. Certe anno 1526. episcopatum Baionensem cons& » 1 cutus est, inde sedem Parisiensem. Tempore sui episcopatus Baionensis legitur legatus regi$ in psurimis instrumentis, quæ Rimerius An- glus collegit tomo XIV. 1°. interest hoc nomi- ne juramento regis Anglorum de observatione tractatuum seu pactorum 27. Septembris 1527. 20. in negotio pro mutuo commercio inter sub- ditos imperatoris regisque Hispaniæ & regis Franciæ 10. Martii anni 1528. 30. in confirmatione treugarum seu induciarum 24. Junii anni 1528. Cetera quæ ad eum spectant prose- quemur, cum inParisiensibtu episcopis de ipso loquendi occurret locus. XXXVII. STEPHANUS. Stephaniis Poncher, quo cognomine ornati sunt duo Parisienses episcopi Stephanus & Franciscus, excepit Johannem Bellayum in se> de Baionensi. Anno 1543. missale aa usum ec- g desiæ Baionensis typis mandari curavit.. Postea fuit archiepiscopus Turonensis anno 1550. Idcirco plura de ipst> dicere superfedemus, donee de Turonensibus agamus archipræsiilibtiS. XXXVIII. JOHANNES V. Johannes de Monstlers dominus de Froissac senator & libellorum sijpplicum magister, præpositus de Magnae, priorqde commendatarius lancti Michaefis de Angelis, necnon abbaS Sca- læ-Dei, BaioneIssem post Stephanum cathedram conscendit. Sed reipublicæ negotiis adhibitus, parum sui gregis custodiæ invigilavit. Oooo iij ijtt ECCLESIA B j Legatus ac orator regius apud principes Ger— / maniæ anno 1551. & 1552. in conventu Passaviæ orationem habuit elegantem m, nonas Junii. Ceterum vir erat reriirh agendarum peritiC- simus^ujus consilio & dexteritate, quod diu in Allemania versatus esset, ac linguam Germani* eam calleret, rex Henricus 11. ufus est ad conventionem faciendam cum Mauricio Saxoniæ duce, qui tam suo, quam Georgii Friderici pupilli, nomine agebat, & Johannis Alberti mar- chionis Brandeburgi, ac WlUelmi Hesso- rum principis, pro Germaniæ libertate, ut notat Jacobus Aug.Thuan.hiso 1.8. Vide Franci* scum Balduinum juriscons. in panegyrico de ] matrimonio Caroli IX. regis cum Elisabetha Austriaca. Edidit porro Johannes librum cui titulus, de statibus & familiis in orbe Christiano illustribus. Sedebat & an. 1561. Ex hoc episcopo duos conflavit OihenartuS s unum appellans Johannem Fraxineum, (du Fresne) alterum Johannem Monsterium. Mortuus Parisiis post annum 1568. jacet in æde Iaera Fratrum Minorum. XXXIX. JoHANNEs VI. Nihil de hoc episcopo cui cognomen de Sos- siondo erat, nobis notum, quam quod sederit ab anno 1569. vel etiam 1567. juxta Oihenartum ; immo etiam anno 1566. ut legitur in re— < centi catalogo ad nos milio. Diem vero suum obiisse legitur anno 1579. XL Jacobus I. Ab Henrico III. Francorum repe designa- tus est episcopus anno 1579. pro cujus bullarum impetratione scripsit rex ad Ludovicum Castaneum Rupi-posæum suum apud summum pontificem legatum, die 5. Julii ejufdem anni. Adhuc præerat anno 1590. XLI. BERTRANDUS II. Bertrandus Deschaus Benearnensis, ex gen— i te vicecomitum de Baigorry, in citeriori Na> varra, sacri consistorii assessor, consecratur episcopus Baionensis anno 1598. Delectus est a Ludovico XIII. cujuS primus fuit elcemosy- narius anno 1611. ut discordiam inter eundem Christianilsimum regem & Philippum III. Hispaniarum pro sinibus Galliæ & Hispaniæ cum aliis comp>neret : interfuitque comitlis Pa- risiensibus anno 1614. cui Johannes FilesacuS theologus Parisiensis dicat librum de Idololatria politica I6I5.Traducitur tandem ad archi- episcopatum Turonensem ubi de ipso plura. Mortuus est an. 1645. XLII. CLAUDIUS. Claudius de Rueil Guillelmi Rusæi episcopi AndegavensiS consobrinus, fuit Carnotenus canonicus, inde cleri syndicus, Henrici IV. & Ludovici XIII.eleemosynarius, postea ar- chidiaconus major Turonensis, ad hanc demum sedem vocatus consecratur a Francisco . cardinali Rupi-sucaldio 1622. Adfuit comitiis 1 cleri Gallicani anno 1625. & conventui Pari- siensi vulgo dicto Notabilium anne 1626. Eo- l I O N E N S I S. 1311 dem anno traducitur ad pontificatum Andc—. gavensem. XLIII. HE N R1 cUs. HenricuS de Bethune, Philippi comitis dc Selles & de Charrots, ex Catharina le Bouteil- lier de Seniis, e prosapia comitum de Moucy > abbas Jardi > nominatur Baionensis præsul a Ludovico XIII. anno 1626. 1. Octobris, sed nondum inauguratus transiit ad cathedram Malleacensem in Pictonibus, indtque ad Bur- degalensem metropolim, ut narraturi sumuS infra in archsepiscopis Burdegalensibus. 1 XLI V. RAIMUNDUS V. Raimundus de Montagne ortus erat ex illustri apud Burdegalenses genere, cui suis lucubrationibus non modicum lplendorem attulit Michael de Montagne ; Raimundus vero dominus de S.Genes, regiChristianisiimoa con- siliis sanctioribus, antea præturæ Santonensis præses, episcopus creatur anno 1630. Interfuit 1 cœtui cleri Parisiensi ah. 1635. defunctus autem mense Martio anni 1637. XLV. FRANCISCUS. 1 Francsscus Fuquetus episcopus designatus est eodem anno 1637. Consecratur vero Lutetiæ 1 ’in templo societatis Jesu vici S. Antonii, anno 1639. tue 15. Martii a Claudio de Rueil Ande- gavorum præsiile, operam navantibus episcopis Ademaro de Monteil de Grignan tunc tem- E>ris episcopo Tricastinensi, postea vero Are- tensi archiepiscopo, & Johanne de Sponde Megarensi antistite, coadjutore Appamiensi, iræientibus siedis apostolicæ nuntio, archiepi- copis Turonensi & Bituricensi, necnon epi- Copis quamplurimiS. Urbem ecclesiamque uam solemni ritu ingreditur mersse Novem- >ri ejufdem anni. Favente hoc pontisice moniales sub regula ) sancti Francisci, & sanctæ Claræ instituto militantes, revocatæ siint in urbem, ex qua pussæ diu exsularant in loco Sorohette nuncupato, minus tuto, quod prædonibus pateret.Eadem in urbe virgines sub B. Mariæ cognatam EUza- betham visitantis patrocinio institutæ, ex Parisiensi ejusdem ordiniS parthenone profectæ recipiuntur. In oppido vero sitncti Johannis de Luzo coenobium conditum est pro monialibus Ursulanis, quæ erudiendis puellis ChristianiS incumbunt. Ad tollendam, quæ tamdiu grassabatur, mo* P rum corruptelam, maxime cobabitationem vi- rorum cum mulieribuS, post datam de contrahendo matrimonio sidem > plurimum labo> ravit. Ut facilius onera episcopatus valeret fusti » nere, rex ipsum designavit abbatem S. Severi in Nprmannia. Commutatione facta Baionensis ecclesiæ cum Agathensi ad eamdem traducitur anno 1643. mense Julio. XLVI. JoaANNEs VII. Johannes Dolce Baionensis, Bertrandi Deschaus Turenum archiepisaopi ex sorore nepos, 13U ECCLESIA I . a quo consecratus fuit episcopus Boloniensis, ex hac sede assumtus est ad patriæ suæ cathe- • dram anno 1643. cum paulo antea fuisset de- ’signatus episcopus Agatnensis, nec tamen pos- sellionem ini isset. Quo tempore Boloniæ sedebar, i nterfuerat comitiis generalibus cleri Gallicani anno 1641. apud Meduntam habitis. ■ Obiit die 8. Februarii anni 1681. Sepultus est in ecclesia cathcdrali ante majus alure. Erat simul abbas fancti Vincentii de Luco diœcesis Oleronensis, & Buxeriæ diœcesis Andegaven- sis. XLVII. GASPARDUS. Gaspardus de la Roque-Priele bullas obti- > nuit csatas 22. SeptembriS 1681. po.Tesiionem adeptus 23. Maii 1682. duo instituit & dotavit sacerdotia (capellanias vocant.) Migravit e foculo apud Petram-perforatam, vulgari lingua Peyrourade, r 9. Junii r688. Sepultus in ingressu ecclesiæ ut ipse petierat sub vase aquæ lustralis. Fuit etiam abbaS Regulæ diœcesis Lascar- riensis. XLV1II. Leo. Lco de la Lane patre præside infulato in se- natu Burdegalensi ortus, fratrem habuit eadem dignrate ornatum. Ipse cum jam esset designatus episcopus Aquensis > schedulam regiam pro obtinenda Baionensi cathedra accepjt die 15. Augusti anni r68S. Sed bullis donatus est ’tantum anno r692.quo, die videlicet 24. Augusti unctus est sacro oleo in summum sacerdotem. Obiit die 6. * Augusti anni 1700. apud Tustat ; jacetque in ecclesia S. Fremerii diœcesis Valatensis, cujus abbas erat, ubi nullum habet monumentum. A IO NENS IS. rp4 XLIX. RENATUS-FRANCrsCUJ. Renatus de Beauvau, qua gente apud Andes orta & in Lotharingia propagata, vix ulla aut antiquior aut nobilior ; attimtate enim cum regia Francorum domo conjuncta est ; patrem habuit Jacobum de Beauvau marchio* nem du Rivau tribunum Helvetiorum, Gastonis— Johannis-Baptistæ ducis Aurelianensis excubitorum, & regiorum castrorum præfectum ; matrem vero Mariam de Campel de Saujon. Bonis litteris addictus doctoris theologi facul- 1 tatis Parisiensis lauream consecurus eit dic 13. Maii anni 1694. Pastoralis vero osticii tirocinium posuit sub Petro-Francilco de Beauvau patruo suo Sarlatensi præsule. Nominatus die 1. Novembris anui 1700. a rege destinatur episcopus Baionensis ; die vero 17. Julii anni 1701. consecratur, cum jam sacramento fidem promisiflct die 22. Junii ejusdem anni. Ecclesiam mirisice decoravit, choro in absi- dem basilicæ transiato. Gregi suo mœrenti aufertur, & Tornacum migrare cogitur accepta regia schedula die 23. Aprilis anni 1707. nunc est Tolosatum archiepilcopu. L. A N D R E A S. Andreas Druillet Tolosas filius N. Druillet {>ræsidis cladium inquisitionum in senatu To- osano, archidiaconus & vicarius generalis Cc- nomanensis, volente rege ac designante schedula data die 2j. Aprilis anni 1707. consecra— 1 tur episcopus a cardinali Noallio Parisiorum archiepiseopo in oratorio palatii archiepisco- palis, assistentibus episcopis Tornacensi & Ble- sensi die 8. Januarii anni 1708. Regi sidem juravit die 20. ejusdem mensis. ABBATIÆ DIŒCESIS BAIONENSIS. DU æ tantum sunt hoc inepiscopatu ab— ] batiæ, Leunsium & Urdacium, utraque vero est ordinis Præmonstratensis. L E U N S I U M, Valgo L A H O N C E. LEunsium ordinis Præmonstratensis monasterium in diœcesi Baionensi, positum est prope Gavum, Sorduam inter & Baionam, a qua urbe distat tribus circiter leucis. Fundatorem agnosoit Bertrandum vicecomitem Baio> nensem, cujus mentio sit in necrologio Casæ- Dei ejusdem ordinis, 1 r 1. cal. Novembris. Ex paucissimis vero quæ supersunt instrumentis, sequentes eruimus abbateS. ABBATUM SERIES. I. Vidalis primus abbas Leunsii dicitur in necrologio Artonæ, die 12. Septembris. II. Nicolaus 1227. ad quem exstat donatio prioratus Behaunii, ut videre est in charta ea * de re confecta, quam inter probationes nostraS retulimus. III. Pernaldus memoratur in necrologio Artonæ 12. Aprilis. IV. Guillelmus I. deRupe-bruna in necrologio Casæ-Dei locum habet rr r. nonas April V. Alnaldus Bernardi 31. Maii in necrologio Artonæ. VI Petrus 1.21. Julii in necrologio Artonæ. VII. RaimunduS 1.23.Septembris in necrologio Artonæ. VIII. Bertrandus 1.8. Decembris in necro. logio Artonæ. IX. Bertrandus II. prelbyter abbas Leunsii 12. Decembris in necrologio Artonæ. X. Noliver 1285. in charca ecclesiæ Aquensis. XI. P. abbas Leunsii adest concilio Nuga- rol. an. 1315. ex actis ejus MS. quæ emendatio* ra sunt quam edita. XII. Guillelmus 11. de Labadie 1598. XIII. Petrus de H<tsc 1471. in charta sancti Severi in capite Vasconiæ. XIV. Johannes I.de Joyeuse filius Ludovi- ci & Isabellæ de Hallwin comitissæ deGrand- prrf, quam duxerat post obitum rioris conjugis mortuæ 1487. Fuit abbaS Leunsii (laHon- » ce) & Bellæ-vallis. XV. Laurentius Dolhasts 1518. XVI. Petrus III. Beyrie, 1524. J XVII. Petrus d’Aquarra, 1558. XVIII.Salvatus de Sales-Jussan, 1565.1569. XIX— Johannes II. de Marguye, 1590. XX. Johannes III.de Harembure, 1600. 1601.1606.1615. XXI. Raimundus II.de la Sales etiam abbas Sorduæ, 1632. Obiit 1635. XXII. Antonius-Rogerius de la Sales bullas subreptitias ex cesiione Raimundi obtinuit I633.at Raimundo defunctosequens prævaluit.’ XXIII. Philibertus de Grammond, r635. & 1646. XXIV. Johannes IV. du Haut de Sallies regi a consiliis & eleemosynis, sacræ theologiæ doctor, decanus ecclesiæ collegiatæ de Vidae- ncn, postea episc.Lascurriensis 1658. Obiit 1681. XXV. Michael de Cassagnet de Tilladet episcopus Matisconensis : hactenus præesu U R D A C 1 U M, Ourdach. HÆ c abbatia diœcesis Baionensis, filia Casæ-Dei, ordinis Præmonstr. S. Salvatori dicata est > sita inter Brenæ-montes in regno Navarræ, sed in ipso pene Galliæ vestibulo. Cum fuisset ab initio canonicorum Regularium S. Augustini, an. 1209. Præmonstra- tense amplexa est institutum. Abbas autem hujus cœnobii in oppido de Urdach, quod ad mulam proprie pertinet diœ- cefim, episcopalem habet jurisdictioncm. Ceterum cum hæc abbatia ad Galliam non spe- ctet, plura de ipsa dicere supersedemus. Hujus meminit Oihenartus in notitia Vasconiæ lib.2. c. 3. pag. 102.