Pagina:Agricola De re metallica.djvu/509

E Wikisource
Jump to navigation Jump to search
Haec pagina nondum emendata est


fere media nidum pilei instar ex folijs arborum facit, ut aqua, si quando ea stillauerit terra, extrinsecus defluat, ipse siccus intus in nido cubet: ad alterum etiam cauernæ latus habet foramen, per quod ex ea, cum auellanæ nuces effodiuntur, effugere possit. Mus aunt araneus ueluti reliqui mures domestici, non latet in terra: qui ex eo, quod uenenum morsu, sicut araneus, inserat, apud Latinos nomen duxit: apud Græcos uerò, qui muga/lhn uocant, ex eo quod magnitudine, ut Aetius, qui breuiter eum describit, autor est, muri sit æqualis, colore mustelæ similis: hoc est in fusco subrufus, excepto uentre , qui ex cinereo albicat, rostellum habet longiusculum: in utra maxilla dentes in bifidos mucrones desinunt: quare animantes ab eo morsæ quadrifida uulnera accipiunt: ocellos habet minutulos & nigros: caudam breuem, & in ea breuissimos pilos, eius morsus in calidis regionibus plerun est pestifer, in frigidis non est: sed ipse diuulsus, aut dissectus, & uulneri impositus proprio ueneno medetur: hunc captum feles interimunt, ab eius ueneno abhorrentes non mandunt: ut nec murem maiorem : qui, tametsi etiam ipse hyeme non latet, tamen in ualle loachimica ex proximis domicilijs in cuniculos ingreditur, & in his uersatur: alioqui hyberno etiam tempore in domibus nostris solet uagari: mole corporis mustelæ minimæ magnitudinem fere assequitur & exæquat: pilis est subnigris: cauda procera, nec admodum gracili, nec prorsus nuda pilis. At in terra latent aliquot mustelarum genera: nam plura sunt: est emm mustela domestica, quam Græci gos\lhn , Germani ex sono m edit, uiselam nominant . Ea plerun est in dorso & laterib. rutila, raro subfulua: in gutture & uentre semper candida : quin nonnunquam tota candida reperitur, quanquam rarius. Corpus habet tenue, & in longius ductum : caudam breuem , primores dentes breues, non sicuti mus, longos, appetens est seui. Catulos nuper natos, quia ab hominib. et nonnullis alijs animantib . eis periculum metuit, singulis dieb. oreprehensos aliò transfert . Persequitur mures, depugnat cum serpentibus, sed ut à ueneno tuta sit, prius edit rutam . Vbera uaccarum mordet, quæ primum in tumore fuerint, mustelina pelle perfricata sanantur : Hæc mustela, si nostræ domi uiuit, etsi habet suas cauernas, non diu ac multum se condit : si ruri, hyberno tempore in specub. latet. Secundum mustelarum genus Germani iltiß nominant ex Græco uocabulo i)/ktis , quo erudita illa gens appellat syluestrem mustelam : id uerò habitat in riparum cauernis, ubi lutræ & fibri more pisces captos comedit: & uersatur in syluis, ubi prehendit aues: in domibus, ubi gallinas: quare Plinius eam esse domesticam diceret: quarum sanguinem exugit: sed ne clamare possint, earum capita primo mordicus aufert. At etiam earundem oua, quæ furari solet, ac multa in unum congerere , exorbet. Aliquanto maior est mustela domestica, breuior, sed crassior ea syluestri, quæ martes uocatur: pilos habet inæ quales & non unius coloris. Etemm breues subfului sunt: longi , nigri: qui sic ex multis corporis partibus eminent , ut distinctæ nigris maculis esse uideantur : attamen circa os est candida: cum grauiter exarserit, male olet. Quocirca nostri uilissimum quod scortum, & maxime foetidum, pellem huius ictidis solent nominare. Tertium mustelæ genus etiam syluestre, in saxorum rimis & cauernis cubat, quod à Martiale martes, à Germanis martarus nominatur. Martialis uersus hic est in libro decimo Epigram. ad Maternum,