Gallia Christiana 1715 01/Castrensis

E Wikisource
Jump to navigation Jump to search
Gallia Christiana - T. 1 (1715)
Ecclesia Castrensis (col. 61-84)

ECCLESIA CASTRENSIS. S Astrum urbs originem incrementaque sua debet celebri monasterio ibidem condito ad Agotum fluvium, qui civitatem secat, & pauso infra sinu suo excipit Toram amnem non ig- em. Sita est hæc urbs in Albigensi pago, ad meridiem Albigæ metropolis ; & jam seculo XIII. ea erat Castri dignitaS, ut Petrus ValIium-Cemaiimonachus, historiæ Albigensiumscriptor accuratus, Castrum appellet nobilissimum & quast caput totius territorii Albigensts. Villa S. Vincendi de Castris, dicitur in chronico Simonis comitis Montis-fortis, ob sancti Vincentii martyris Cæsaraugustani reliquias, Valentia urbe Hispaniæ eo delatas ab Audaldo monacho, Circa an. DCCCLVHI. ut refert AimoinuS sancti Germani PratensiS asceta, qui de transtatione hac duos scripsit libros. De origine Castrensis monasterii, initio chronici episcoporum Albigensium & abbatum Cas- trensium, Tom. VII. spicilegii p. 335. legitur an. 647. Robertum Anselinum & Danielem viros pios & nobiles, relicto cingulo militia fe cularis, in pago Albigenst juxta fluvium Agouti, sub regula sancti Benedicti militantes castrametatos esse ; indeque nomen lcco inditum QoIFtx. Hi tres cellulas manibus propriis stbi construxerunt, ex lignis stlvaticis, terra & foliis s qua, fama cresuente, multiplicantur ad vi- ginti novem. Ecclesia sub sancti Benedicti abbatis patrocinio consecrata Deo, a furiosis Calvini sectatoribus destructa fuit, uti aliæ urbis ædes sacræ patrum Prædicatorum, Minorum, &monialium ejusdem ordinis, necnon Trinitariorum & Cartusianorum, quiadlittuS Agoti habentamplilsimam& ele- gantissenam domum, non longe ab urbe. Adde iis tres in urbe ecclesiaS parochiales, totidemque xenodochia. Hæc sancta loca religione sidelium e ruinis utcumque excitata sunt, ac de novo conditus est conventus Capucinorum, Jesuitæque intra urbem recepti sunt ut gymnasium moderentur. In aliis diœcesis oppidis sunt edam quædam monasteria, maxime Lautriaci, ubi, præter collegium duodecim canonicorum sub decano, estparthenon monialium Benedicti narum, & convenniS fratrum Minorum. Habuit olim urbs senescallum, qui jura diceret populiS, pendebatquea Carcassenensi. Præter- eain hacurbe^uiterescissum & refixum edictum olim datum Namnetis in gratiam Hugonotorum, eratsenattiS Tolosaniquædam classe & portio, constans ex senatoribus orthodoxis &heterodoxis in æquali numero, qui de causis ad catholicæ fidei desertores pertinentibus judicabant cum sum- ma potestate. Anno 1317. Johannes papa XXII. ecclesiam Castrensis abbatiæ provexit in episcopalem. Sed antequam de hoc episcopatu & de episcopis qui ecclesiam hanc rexerunt, verba faciamus, præ- mitti debet abbatum feries. <3 ECCLESIACASTRENSIS Q ABBATES CASTRENSES. PRimus abbas fuit Robertus unus ex fun— i datoribus monasterii, æqualis Constantii Albigensis episcopi, ex prælaudato chronico episcoporum Albigensium, abbatumque simul Castrensium, quod nobis prælucebit in hac texenda serie. Vivebat Robertus anno 647. 11. FaustinuS ex milite prædivite factus monachus, deinde abbas sancti Benedicti, basi- licam magnis extruxit sumtibus, sedente in Albigensi cathedra Richardo, ab anno 673. In- scriptionem hujus basilicæ, unde patet eam ædisicatam esse nonaginta circiter annis post S. Mauri obitum, edidit Mabillon— in appendice I. ad tom. I. atmal. p. 638.’ III. Citruinus anno 683. abbas erat Castrensis, quo vices egit Stephani Carcassenensis episcopi in concilio Toletano XIII.& postea adsedem Albigeissem evectus anno 692. Itaque requirenda sunt in episcopis Albiensibus reliqua quæadipsum pertinent. IV. Bertrannus seu BertrandtiS eodem anno subrogatus esu Quæ ad ipsum spectant, do- eenthi versus editi lpicilegii tomo VII. Dulce jugum Christi teneris portavit ab annis, Evitans caute Damonis infidias. Centum terque duos vitam produxit in annos Brrrn »

»

» ; Jummi plenus amare Dei. Hanc tandem subita, at pravisa morte precando, Ejicit, &a Rexit usque ad 722. V. Alfonsus anno 722. subrogatur, quem impense Coluit Carolus Martellus, & sibi morien- ti adesse voluit. Vivebat adhuc 734. Post ipsum ingens est hiatus in abbatum catalogo, us- quead sequentem. VI.Grimoaldus anno 812. & 8I$.cujuS temporibus triplex flagellum ad punienda hominum scelera, bellam, fames, pestis, immissum. Ab his tamen immune fuit Grimoaldi cœnobium, quod ejuS precibus tribuit poeta laudatus a Ma— " bill.ad annum 812. n. 7. VII. Adelmus anno 825. mortuo abbati Ca- strensi, qui non nominatur, fortasse Grimoal- do, succedit ; qui prius astrologiæ deditus, postea ad sacros libros omnia convertit studia. VIII. Adalbertus, dum Carolus Calvus Tolosam obsideret, ab eo chartam immunitatis pro suo monasterio impetravit anno 844. IX. Elssachar ex chronico anno 854. X. Gisiebertus vel Gilibertus anno 854. & 858. cujus temporibus corpus sancti Vincentii martyris ex Hispania ad Castrense monasterium transiatum est, ut refert Aimoinus sancti Germani Pratensis monachus. Inde nomen sancti Vincentii huic cænobio indicum. XI. Salomon anno 864. subrogatur. De plurimis monachis tunc veneno exstinctis servorum dolo, chronicon metro soriptum loquitur. XII. Bernoan. 869. cui Aimoinus ceteris- que Castrensibus monachis duos libros ins- cripsitde memorata superius tranflatione. Alios duos libros metricos de eodem argumento elucubravit Aimoinus, rogatu domni Theotgeri Castrensis monachi & diaconi. XIII. Rigaudus anno 874.884. 888. qui le. gitur sancti Vincentii basiliqun ædificasse, ejus- Sie reliquias transtulisse ; quo tempore edita B urima miracula. XIV. Guilhem anno 921. laudatur quod nulli sermone secundus esset ac eloquentia. XV. Durandus doctrina suarepresiit hære- ticum, nomine Walfredum, qui docebat ani. mam cum corpore perire. Vivebat anno 951. XVI. Sancius Honorati episcopi Albiensis suppar anno 992. & 1020. AVII. Arnaldus 1.1030. pœnitentiæ causa monasterium ingressus, ad tantam pervenit san- ctitatem, ut plurimis fulgeret miraculis. XVIII. Gerebrardus annis 1043.1052.1066. imprudentiae arguitur, quod sacra loca invisendo suum gregem deseruerit ; unde distidio- rum origo, idque causæ sorsitan fuit, quod tradita a paulo post sit abbatia Victorino abbati anno 1073. XIX. Arnaldus II. anno 1085. ex schedis D. Stephani du Laura, subscribit litteris Dal- matii Narbonensu archiepiscopi pro ecdesia B. Mariæ de Burgo, nunc de Monachia datis XIV. Kal. mensisMadii Io86. XX. Geraldus 1087. 1096.1099. Ejus temporibus monasterium gravi incendio vastatur j at oblato corpore Chnsti flammæ repressæ sunt. XXI. Godofredus de Mureto 1110.1115. XXII. Bego 1124. testis in veteri charta Ardorelli. XXIII. Reginaldus 1124. 1126. XXIV. Amelius Hugonis, ex schedis D. Stephani du Laura an. 1127. XXV. Bernardus abbas Castrensis & monachi cedunt Bernardo Attoni vicecomlti Bi- terrensi, Cæciliæ ejus uxori, Rogerio, Rai- ’mundo, & Bernardo, eorum liberis, locum S. Sigolenæ, qui dicebatur allodium sancti Benedicti ; viciflim vero Bernardus, &c. dant ejusdem loci primitias, & alios reditus, instrumento facto inter eos. Desunt notæ chronicæ. Vivebat BernarduS Atto seculo XII. An. 1129. partitus est bona inter liberos. An. 1139. Jam obierat, ut liquet ex pactis factis inter Cæciliam ejuS uxorem, ipsiusque liberos ex una parte, & Bernardum Amatum, ejusque filios VI11. idus Aprilis, feria VI. XXVI. Petrus I.circa istud tempus præerat monasterio Castrensi, vere pius abbas, qui socie-

tatem iniit cumRotgerio I. abbate Dalonensi ; ’ hujusce instrumentum damus suo loco, maxime quod in eo pietas & caritas mire eluceant. XXVII. Rogerius 1141. 1154. 1164. Ejus temporibus Ludovicus VII. ad S. Vincentii * In archivo S. Victoris Mastiliensis in armario diciccfis Gas « trensts num. 59. legitur
Froterttos episcepfts ( Nemaufcnsts) 0 » RfiirntorttiHt vicecomu ntpot matai > damott mon^fterto s. VictoIrh, il* Borntrtto abkafet montfitriwn S, Benedici tnctnftt, qnod up* pillfitur Castras, 4 ». 1073.11. idott Jtbnuarit, Vide in instrumentis, basilicam 6e ECCLESIA CASTRENStSi * basilicam aCcedit ejus reliquias veneraturus, d XXVIII. Rigaldus an. 1164. recipit in mo- nialem Bermundam, simulque medietatem decimarum, primitiarum, &c. ecclesiæ sancti Geor- gii. Extab. sanctæ Cæciliæ Albiensis. An. 1173 ; adhuc occurrit in ejusdem ecclesiæ tabulis. XXIX. Guilabertus legatione fungitur pro Raimundo comite Tololatum, ad Henri- cum IIi Angliæ regem, cujus filiam Johan- nam comes duxit, acceptis pro dote Cadurco & Aginnensi pago. Rexit ab an. 1176. XXX. Petrus II. Isarni, ab an.n9o.ad 1208 ; quo paciscitur cum Guillelmo episcopo simul & præposito Albiensi. Obiit idibus Junii anno 1211. In eo desuiit chronicon. In necrologio Silvæ maj. Petrus Castrensis abbas mortuus dicitur k alendis Octobris. XXXI. Guillelmus I. anno 1215. petenti Philippo Francorum regi partem reliquiarum sancti Vincentii concesiit. Exstant hujus doni litteræ in appendice libri Aymerici detranfla- tionesancti Vincentii. Catellus lib. 2. commentariorum historicorum Occitaniæ, c. 23. dicit has litteras fuisse datas Dominica infra octavas Ascensionis anni 1215. quibus appensum est monasterii sigillum exhibens caput (ancti Vincentii martyris, circa quod legitur : Sigillum sancti Be— ( nedicti Castri. Eumdem esse puto Castrensem abbatem, prima littera G. signatum, de quo in Guillelmo Petri Albiensi episcopo ad an. 1226. quo tempore episcopus hic, & abbas, cum P. Narbonensi archiepiscopo, regem adierunt nomine urbis Castrensis, ut ei obedientiam, fidemque promitterent, omniaque obsequia olim vi- cecomitibus Biterrensibus debita. XXXII. Adcmarus an. 1230. Romæinba- silica sancti Nicolai hospitalis, assistentibus He- lia abbate dcClusa, &Helia abbate de Uschia, (forte Userchia) aliisque multis, solemnem accipit benedictionem ab Hugone Arelatensi ar— ; chiep. de quibus exstant litteræ tom. IX. frag. histor. nostri D. Claudii Estiennot. Legitur pacta quædam fecisse cum Duranto Albiensi episcopo, Simone Biruricensi archiepiscopo pacis sequestro & conciliatore, anno 1231. XXXIII. Guillelmus 11. cognomento Au- gerii, anno 1247. subscribit pacto inter Trin- cavellum vicecomitem Biterrensem, & homines de Lombers. Anno 1258. iniit societatem cum Bermundo abbate, & conventu sancti Tiberii i deditque fratribus Prædicatoribus ecclesiam sancti Vincentii, qua fex donationedisci- mus eum cognominatum esse Augerii. XXXIV. Berengarius 1268. & 1270. in vetustis instrumentis Cartusiæ Castrensis. XXXV. Guillelmus III. anno 1275. con- ceffit reliquias simcti Vincentii martyris Ay- merico priori, & quatuor canonicis simcti Vincentii deUantella, ex charta Cantellensis mo* nasterii ordinis canonic. regular. congreg. Gallicanae. XXXVI. R. Berengarii anno 1280. præ- sentat ad ecclesias S. Saturnini de Ganubrio, & simcti Petri de Burlato. XXXVII. Alziardus an. 1297. præsentar. ad dictam ecclesiam S. Petri de Burlato. Forte idem est qui signatus sola littera A. comparet in quibusdam chartis Albiensibus anno 1286 ; Adhucpræerat an. 1303. ex chart.Cartus.Castr ; XXXVIII. Bertrandus II.abbas componit cum Geraldo Albiensi episcopo an.IjI 2. Adhuc præerat quando Johannes papa XXII. erexit ecclesiam Castrensem in cathedralem, cui erectioni reluctatus est ; quamvis ex metu carceriS perpetui statim consensiim præbuisset. Causas suæ oppositionis dedit meiuendijstmis dominii & magistris prastdentibus arlamenti Tolosu & Paristorumstmuljunctis.Fixe autem controversia inter Bertrandum abbatem, & Deodatum primum epise. Castrens. sopita est, conceffionepen- sionis annuæ mille trecentarum librarum persi>l- vendæ Bertrando, qui nomen abbatis retinuit. In necrologio Canonicae* notatur Ermengau- dusabbas Castrensis, qui obiit XI11. kal. Junii. Sed quis ei locus hoc in catalogo debeatur, ignoramus ; CASTRENSES EPISCOPI. A Nno decimo septimo supri millesimum trecentesimum, Johannes papa XXII.multas inAqui- tania & Occitannia scidit diœceses, ut ex iis duos vel etiam plures faceret episcopatus ; quod pastoralis sollicitudo unius præsiilis, vix ampliflimis, quales tunc erant, diœcesibus siifficeret ; Sic Tolosanam sedem ad metropolis dignitatem evehens, ex eadem distraxit, unde fierent episcopa- tus quinque. Quod ad rem nostram pertinet, ab episcopatu Albiensi avulsit Castrensem abbatiam, quam sedem episcopalem constituit, & suis limitibus circumscripsit ad 114. circiter parœcias, affignatis siifficientibus ex Albiensis eeclesiæ fundo reditibus ; nam omnia pene abbatiæ bona cesserunt capitulo, hoc est monachorum congregationi, qui usque ad annum 1536. in pristino perstiterunt statu. De hujus episcopatus erectione simt tres Johannis papæ bullæ, quarum exsequendarum provinciam dedit episcopis Mimatensi & Lodovensi, abbati Bonæ-vallis, & præposito Magalonensi. Bullam primariam erectionis episcopatus edidimus inter instrumenta, ubi tertium locum habet. Hic episcopatus primum suberat metropoli Bittiricensi, nunc autem novæ Albiensi provinciæ eccle- siasticæ accensetur. Pro temporali jurisdictione pendet a Tososano parlamento. Petrus Borellus in siJo antiquitatum Castrensium libro dedit indiculum episcoporum.Nostri Sam- marthani a domno Amabili, Cartusiæ Castrensis priore, de multis ad eos pertinentibus edoctos sie- sie ultro profitentur. His autem plurima, quæ veteres chartæ siippedimrunt adjecimus. 67 ECCLESIA CASTRENSIS. p I. EPISCOPUS D E O D a TU s I. Primum hunc episcopum Castrensem, abbatem prius ejusdem loci fuisse perperam scripsit Catellus libro v. commentariorum Occitaniæ : ultimus enim abbas Castrensis vocabatur Ber- trandus.Fuit autem Deodatus prius abbas Lati* niacensis monasterii ad Matronam fluvium in agro & diœcesi Parisiensi, ut aperte declarat Johannes XXII. in bulla erectionis hujusepil- copatus, quam retulit V. C. Stephaniis Baluzius inter vetera acta lpectantia ad vitas paparum Avenionensium $. 48. p. 308. & scq. Eamdem excudi curavimus inter instrumenta. Deodatus j more ceterorum qui ex religioso ordine assum- ti erant episcoporum, suo nomini titulum fratris præmittit. Anno 1317. die 5. Augusti creatus est antistes, & die 17. Septembris sequentis, episcopi Mimatensis & Lodovensis, cum Raimundo præposito Magalonensi & abbate Bonæ-val- lenn a Johanne papa XXII. delegati, commonent Beraldum Aloiensem episcopum, ut huic episcopo Castrensi 5000. libras persolvat, quaS Xsi constituit summuspontifex, in episcopatus lb. proventibus, erecta urbe Castrensi in civitatem, oulla data v. idus Julii pontisicatus fui an. 1. Deodatus de quibusdam articulis, quos non— ( nulli fratres Minores credere pertinaciter dicebantur, ob eosque damnati sunt ab inquisitore anno 1318. sententiam inter alios viros doctos, aut episcopos, aut religiosos, rogatus, ita eam subscripsit : £go suater Deodatus Castrensts epif- copus, sucra Theologia professor, idem dico quod suater Guillelmus de Lauduno immediate prajcrip- tus. In cujus rei testimonium stgillum meum feci prasentibus appendi ; id est, dictos articulos & quemlibet eorum esse hæreticos. Obiit mortem hic episcopus an. 1327. fundato prius secus templum majus collegio pro duodecim pauperibus sustentandiS. ] II. AMELIUS. A melius, cujus cognomen de Lautreco, illustre genus prodit ; erat abbas sancti Saturnini apud Tolosam, quando ad episcopatum Castrensem accitus est. Simul etiam erat rector Marchiæ Anconitanæ in suiritualibus& temporalibus, ut palam sit ex diplomate dato in communi palatio civitatis Maceratæ anno 1327. indictione x. die 4. mensis Novembris. Mirum est tam reli- giosum virum antea insimulatum hæreseos fuisse a Galteriode Nova-villa vicario Tolosano ; qua ■ de re Baluzius in notis ad vitas pap. Avenion. Subrogatus est Dcodato anno 1327. mense Januario ; & paulo post, cum non levis esset contro-. versia inter ipsum ac monachos, de divisione bonorum & capituli juribus, cum ipsis de his transegit, ut probant acta publica, quibus ins- • cribitur anms 1328. 29.34. Anno 1333. testamentum Guidonis de Severae occasionem præ- buit gravi contentioni, ad quam sopiendam electus est hic episcopus. Guido siii testamenti tabulis caverat ut quædam bonorum suorum portio cederet ad fundandum aliquod monasterium a * In loco de Barbarcfio ubi collocari debebant virgines instituti Pruliani. £x vbbo "PruL ordinis sancti Dominici, quod testamenti caput irritare volebant Johanna de Narbona relicta Guidonis de Severae, ejusque liberi. Ex adverso fratresPrædicatoreS provinciæ Tolosanas, mo- niales parthenonis Prulliani*ejusdem ordinis, & Ruthenensis episcopus testamenti exsecutor intercedebant, ne pia testatoriS voluntas essectu careret. Ad finiendam hanc controverstam partes elegerunt A melium episcopum judicem, compromisse facto die 13. Novembris anno 1333. ut nos docent tabulæ castri Fuxensis. Excellit e vita anno 1338. cujus meminit sancti Saturnini necrologium. III. JoHANNEs I. Ex illustri gente de Pratis & dynastis de Mon- tepezato in Cadurcis trahebat originem lue episcopus ; patruumque habuit (alii dicunt fratrem) Petrum cardinalem de Pratis Aquarum- Sextiarum archipræiulem. Itaque hallucinan- tur qui ei cognomen de Armaniaco tribuunt, contra tabularum sidem, quæ susscctum eum Amelio anno 1338. docent. Ceterum notitiam hujus præsulis, quem omisit Borellus in suo catalogo, debemus V. C. Leoni Godefrido, Theodori filio, canonico Montispezati, qui ex archivis hujus ecclesiæ, ex codice, quem nigrum nundinant, eruit vetus quoddam instrumentum cujus hæc est clausula:Datum Avenioni in domo habitationis nostra anno Domini Mcccxxxvm. indictione vi.clie xvil.mensts Martii, pontificatus sanctissimi patris, & divina providentia papa anno quarto, prasentibus venerabili patre soanne episcopo Castrensu&c.bsnno I347.*6. Junii fundavit capellaniam vulgo dictam NostræDominæ in ecclesia de Montepezato; dein ultimæ voluntatis codicillos confecit 1348— penultima Junii, quibus legat capitulo Montilpezati, duaS ut vocant capellas 6 alni & violacei coloris : item 12. capel- lanias in sacello beatæ Virginia ecclesiæ sancti Martini de Montepezatodeserviendasinstituit : sex autem in Castrensi. Decessit ante 2. Augusti 1353. sepultusoue est in prædicta capella beatæ MariæMontiipezati sub tumulo lapideo, quatuor pedibus elato, cui superposita visitur effigies pon- tisicalibus vestibus induta, uti testantur litteræ Petri cardinalis de Pratis, quarum hæc summa : Nos Petrus permissione divina episcopus Pranestt- nus, notum, &c. quod cum bona memoria dominus Johannes episcopus Castrensts in suo ultimo testamento, certas capellanias ordinaverit de bonisstbi a Deo collatis dotandas in capella beata Maria tcclesta sancti Martini de Montepezato, cujus sumus fundatores & patroni, in qua etiam corpus dicti episcopi fuit, & est traditum ecclestastica se- pultura, &c. Datum anno Domini 1354. die s. Septembris. ldem demonstratur ex fragmento codicis Pergameni, in archivo Montifpensati, ubi leguntur BegonisCadurcensis episcopi litteræ infra reserendæ in Begone episcopo. IV. STEPHANUS. Stephani cognomento de Abavo, quem aiunt anno 1353— excepisse Johannemin sede Castren- b Hoc eft, orniracnta a.ccisuu 2d ficnun minuftcnum, 69 ECCLESIA CASTRENSIS. 70 si, memoriam conservavit sapis sepulcralis, cui incisa olim legebatur in choro a parte dextra majoris altaris hæc inscriptio relata in elencho episcoporum Botelli : Ego Stephanus de Abavo humilis ecclesiæ Cafirensis episcopus. hoc couditus tumulo obdormio in Domino scioquod Chri- stus a mortuis resurrexit, & credo quod resurrecturus sum in novissimo die 1 hanc docui vivendo, & mortuus hanc ipsum profiteor. Meminit Baluzius in notis ad vitas paparum Avenion. col. 838. epistolæ Innocentii VI. scriptæ ad Pontium Urbevetanum, & ad nostrum Stephanum Castrensem episcopos. V. P E T R U S I. Petrus qui successer datur Stephano an. 1359. die 21. Septembris, facultatem dedit Raimun- do Saisse civi Castrensi fundandi Castris mo- .nasterium Cartusianorum, schedula scripta in domo episcopali suburbana, quæ egregio opere in loco amœno ad Agutum flumen exstructa eso Anno 1360. legitur exsecutor litterarum aposto- licaram pro ecdesia Albiensi. In actis consisto- rialibus Vaticani dicitur creatus cardinata die 22. Septembris anno 1368. si fides debeatur his qui inconsiciendopræsulum Castrensium catalogo nos præcesserunt, quod nonnullis persuadet < ipsum esse Petrum de Banhaco, sic dictum a loco ubi orniS est in Marchia Lemovicensi, non procul a Belaco. Hic suit abbas Montis-majoris m Provincia, prope Arelatem, referendarius Urbani V. & episcopus Castrensis paulo antequam cardinalitia ornaretur purpura, quod factum est die 22. Septembris anno 1368. Obiit Vi- terbii an. 1369. die 7. Octobris, jndevero cadaver ejus relatum est Mortuum-mare in Marchia Lemovic, ubi jacet in ecdesia patrum Au- gustinensium, prope Petrum de Mortuo-mari, Autisiiodorensem episcopum, cum hoc btevi epitaphio. I Hic jacet D.D de Bagnaco, fancta Romana ecclesiæ cardinalis, qui ooiit xxv. Septembris anni MCCCLXIX. De eo fuse Baluzius in notis ad vitas paparum Avenionensium. Verum Petrus de Bagnaco non est idem ac Petrus quem ostendimus episcopum fuisse Cas- crens. an. saltem 1359. nam primo P.de Bagnaco non fuit consecratus episo.nisi an. 1368. & alter Petrus an.saltem 1359. De consecratione episcopali Petri de Banhaco itaÆgidius Bellamera in cap. ^uod ficut.. de elect. Fuit tempore D.’Urbani y. in Monte-Flascone tunc interrogatus (Johannes j de Lignano) a domino tunc abuate Montss-majo- ristquifunc consecrabatur ad ecclefiam Castrensem. & fatim suit creatus cardinalis. Porro cardinalium collegio suit allectus 22. Septembris anno 1368. fecundo Petrus quem diximus sedisse Cas- tris anno 1359. non pervenit ad annum 1368. jam enim a nno 1364. sedebat ejus successer. V I. RAIMU ND US L Raimundus de Sancta-Gemma prius suit decanus ecclesiæ collegiatæde Burlato, in pago Albigensi, quam instituit Johannes papa XXII. contulitque decano & canonicis jus eligendi epis- Tomus L copos Castrenses, una cum Castrensis capituli monachis, ut nos docet Baluzius in notis ad vit, paparum Avenionensium. Hinc minime mirandum ipsum electorum suffragiis ad episcopatum hunc pervenisse. Porro electus dicitur ultima die Maii anni 1364. certe multis indubitatis testimoniis probatur ejus episcopatus an. 1366. ex chartisArdorelli, & an. I36S.ex rescripto Urbani papæ yepro episcopo Lodovensi, cujus suit exsecutor noster Raimundus. An. 1369. transigit cum Cartusianis suæ diœcesis. Anno denique 1374. mors ejus in actis publicis inscripta legitur. Jiffimulare tamen non licet quæ pugnant contra Raimundi episcopatum, quem diximus a mense Maio anni 1364. ad annum 1374. Ca- strensem implevisse cathedram. Nimirum post ejus electionem eodem an. 1364. episcopus Castrensis alius nobis occurrit in tabulario viceco- mitatus Narbonensis, nomine Nicolaus de Vays, Castrensem se præsatus episcopum, an. 1364. die 22. Octobris in pactis matrimonii Aimerici vicecomitis ac domini Narbonæ, cum Beatrice filia Mariani comitis Gothian & vicecomitis de Basse, qui Nicolao suas vices auctoritatemque hoc in negotio præscripserat die 25. Aprilis an, 1364. Inde conjectamus post Stephani episcopi mortem, plurimos de episcopatu contendisse, ex quibus suit iste Nicolaus de Vays, oui forte par$ capituli in sussragiis faverat ; qui etsi cedere eoactus, inanem & vacuum episcopi titulum re- tinere voluit. Sed id minime dubium reddit pontificatum Raimundi. Alius nodus adstringitur ex consecratione Petri de Banhaco in episcopum Castrensem, pau’ so antequam collegio cardinalium sociaretur y an. 1368. mense Septembri Sed verisimile est hac ordinatione facta apud Montem-Flasconem in Italia, oollatum fuisse honoris causa titulum episcop atus Castrensis in Italia, nonCastrensis in Gallia & Occitania. Ceterum merum titulum accepisse Petrum inde conjectamus, quod in ipsius vel testamento vel epitaphio, nulla ejus epilcopalis dignitatis mentio fiat. Quod (pectat ad tempus mortis Raimundi, Hlud indicat Cartusiennum Castrensium ne- crologus liber, in hunc modum : Obiit v. Decembris’anniMCCCLXXIV’.DominusRaimundus de Sancta-Gemma epijcopus Castrensis, qui dedit pro initio ecclefia nofira mille fiorenos, & volebat eam consummaresolemniter, nifi fuisset morte pra- ventus. VII. ELIAS. EDas Cognominatus de Donzenaco, ortus ex nobili & antiqua apud Lemovices gente Ven* tedorensi, filius erat Ebbonis de Ventedoro, ex Galliena silia Geraldi de Malamorte domini Donzenaci oppidi Lemovicum, inter Brivam & Usercham ; ut edisserit Baluzius in notis ad vit. paparum Avenion. Idem observat Eliam simul fuisse Patavinum episcopum. Memoriam hujus Siræsulis conservant non modo tabulæ Castren- es annorum 1375.78. & 83. sed etiam aliæ. An. 1377. die 15. Februarii interest actis pro asiignan- da congrua portione vicarii, in ecclesia de Rupe- curva instituendi > ut dicemus in Alienorde 7l ECCLESIA CASTRENSIS. 72. de Lautrec abbatissa Veteris-muri. Hominem exuisse die 30. Maiianno 138 ;. legitur in calendario Cartusiæ Castrensis, ubi additur eum legasse huic domui quadraginta francoS, ibique habere anniversarium. VIII. GUIDO. Guido ex ampliflima familia toparcharum de Roya, qua vix ulla in tota Picardia, imo in Gallia, aut antiquior aut splendidior, multis jam onustus saceraotiis, Eliæ subrogatus fuit an. 1383. die octava Octobris, ut docet liber actorum con- sistorialium. Ejus nomen præfert conscripta pro syndicatu monachorum ecclesiæ cathedralis tabula, an. I384.Fuit archiep. Remensis an.circiter I39o.Consule Remensium archiep.historiam, ubi legesis ejus testamentum & mortem luctuosiam. IX. DeoDATUs II. Excipere debet Guidonem in ordine præsij- lum Castrensium Deodatus ; ejus etenim memoria consignata est in chartis an. 1386. Mortuus legitur an. 1588. X. Johannes II. Johannes dictus Engardus ascendit Castrensem cathedram die 2. Decemb. an. 1588. Hunc< esse conjicimus Johannem Castrensem præsij- lem, cujus testificatio legitur in notis Baluzii ad vitas paparum Avenioni sedentium, ex qua in- telligitur ipsum fuisse Romæ tempore mortis Gregorii XI. quando tantus pro electione successoris ortus est tumultus, an. 1378. al. 79. Memoratur variis in instrumentis annorum 1396. 1405.1407. 1410. tssque ad 1415. Recensetur in actis concilii Pisani an. 1409. inter illos præ- siiles qui adfuerunt per legatos. Præfuit usque ad annum 1418. quo efflavit animam. In libro obituum Cartusiæ Castrensis de eo legitur : obiit 27. Maii dominusjohannes Engardi episcopus Ca- Jlrensis, qui fecit consummare caput ecclefia, & dedit centum feuta auri pro lignis chori, & multas alias pecunias expendit in opere ecclefia ultra mille firancos fortis moneta. Et nifi ipfe suisset, ecclefia non fuisset concamerata prater caput tantum : & multa alia bona fecit. XI. A I M E R I C U s. Aimericus, quem alii Natalem cognominant, alii vero Nadal, fuit doctor decretorum, papæ referendarius, abbas simcti Saturnini T0I0S. & episcopus Condomiensis ; qua ex sede, quod pertinaciter adhæreret Petri de Luna partibus, deturbatum eum lego, sed postea regiis litteris restitutum an. 1409. quæ forte causa fuit mu- tatæ sedis. Fit illius mentio ut electi Castrensis ab an. 1418. & deinde ut episcopi in aliis chartis. Bzovius annalium eCclesiasticorum post illustrem cardinalem Baronium scriptor, tomo XV. in an. 1424. num. 23. refert Petrum Panthum episcopum Castrensem, & Dominicum de S.Geminiano apostolicæ cameræauditorem, pro parte prælatorum nationis Italicæ, interfuisse dis- solutioni Concilii Senensissseu potius translationi eiusdem Basileam, quæ urbs Communi consensit deputatorum quinque nationum Italicæ, Gal- licæ, Germanicæ, Hsspanicæ, & Anglicæ eletr ta est ad celebrandum concilium, quod ex ordinatione Constantiensis synodi, & decreto Martini V. quamprimum indicendum erat & convocandum, imo indictum & convocatum fuerat anno superiori 1423. primo in urbe Papiensi, deinde Senis Tusriæ civitate. Verum cum nulla de Panthi episcopatu præter illud unicum quod refert Bzovius, ex antiquis auctoribus & domesticis scriniis suppetant argumenta, prætereaque legatur eum egisse pro parte prælatorum nationis Italicæ, merito in dubium revocari potest, utrum Castrensis Galli- cæ, an Italicæ urbis præsul fuerit. Certe anno 1422. Petrus quidam Castrensis in ltalia prope Parmam episcopus notatur, & adhuc an. 1432. apud Ughellum in Italia sacra. E vita decellit Aimericus mensi : Octobri 1421. ut irsscribitur necrologio sancti Saturnini. XII. RAIMUNDUS II. Raimundus Mairosius de Avilhano* diœce- sis Ruthenensis, utriulque juris doctor, tituli sanctæ Praxedis presoyter cardinalis, cujus fit mentio apud Onuphrium, Ciaconium, Bzo- vium, &c. ex Tricastinensi episcopo Castrensis renuntiatus est. Et non longe post a Martino V. in purpuratorum patrum senatum electiiS 1426. IX. xal. Julii. Hoc eodem an. die 14. Se- i)tembris composiiit lites inter Vitalem de Ma- oleone episcopum Ruthenensem, & ejus capitulum, episcopatu Castrensi tunc sruens sub administratoris perpetui titulo. E vita migravit die 22. Octobris, an. 1427. in medio ecclesiæ si.ii tituli terræ mandatus Romæ, & donatus marmoreo tumulo, cum hac pia inscriptione : Ego Raimundus Mairofi, tituli fancta Praxedis presbyter cardinalis, Cafirensis vulgariter nuncupatus. Hac efi requies mea in suculum suculi, hic habitabo, quoniam elegi eam. Orate pro me fratres….Anno Domini MCCCCXXvn. die xxn. mensis Octob. obiit. XIII. JOHANNES III. De hoc episcopo pauca hæc novimus > eum fuisse CaroloVII. Francorum regia confes. sionibus, & episcopum Castrensem ; denique collegio cardinalium adscitum a Felice V. quem concilium Basileense papam creaverat contra Eugenium I V. verum summtim pontificem. Hæc docent Borellus, Frisonius, Catellus, Robertus, qui laudat Onuphrium & Ciaconium. Hunc nostri Sammarthani Cognominatum fuis. fe Amardy volunt, sed minime accensendum Castrensibus præsulibus existimant. Chartæ nos defiCiunt ad dirimendam controversiam haiiC necessariæ. Namque in bellorum plusquam civilium, procella perierunt. Ingenue tamen fatebimur nulla urgere argumenta petita ex Petro Cotinio, de quo infra, ut hunc Johannem expungamus. X I V. P E T R U S 11. Hujus episcopi cognomen tacet Catellus, 3uem nostri Sammarthani Cotinium appellant, icuntque eum ut nuntium apostolicum a Martino V. missum esse ad Johannem Castellx re73 ECCLESIA CASTRENSIS. gem, Bzoviumque ejusdem meminisse ad annos A 1424. & 1430. De hoc Petro id unum nobis occurrit, ipsuman. 1430. die 20. Maiipræsuis- se synodo provinciæ Narbonensis. in sacello S. Magdalenæ palatii archiepiscopaliS vice Fran* cisci de Conzie archipræsulis. Ex tabulis epis- copatus Biterrensis habemus Petrum episcopum Castrensem, Vindascini comitatus pro papa ecclesiaque Romana gubernatorem, bullam Johannis papæ XXIII. datam IX. xal. Februarii an. ejus pontificatus 11. promulgasse die 29.Maii anni 1430. qua præcipiebatur ut omnes eccle> » siastici, status tam regularis quam secularis, exemti & non exemti in provincia Narbonensi, J imperata ab archiepiscopo Narbonensi subsidia solverent. XV. GiRArdus. Gerardi cognomen alii Majetum esse volunt, Marietum alii, aut Macheti. In historia manu exarata Cartusiæ Castrensis, appellatur Gerar- dus Marieti, diciturque sedisse annos 16. Is post Johannem Gersonem fuit insignis theologus, ha- buitque orationem Cæsari & regi pergratam, de tollendo Christiani orbis schilmate. Exstant quædam manuscriptæ præsulis hujus epistolæ, quæ latitant in bibliothecarum forulis. Ipso ( usum fuisse ad sacras confesiiones 4 pœnitentiæ- que sacramentum Carolum VII. regem omnes tradunt ; uti etiam legitur in Cartusianorum necrologio. Ejus episcopatum auspicari ab anno 1432. cogit quod legimus innistoria Cartusiæ superius laudata, Gerardum per annos sexdecim præsuisse ; quippe ipsum an. 1448. e vita excessisse in confesse est apud omnes. Variis ex instrumentis annorum 1434.1436.1437* 38. 47. eum tunc fuisse episcopum Castrensem elicitur. Dies ejus obitus ruit 17. Julii, anni, ut præsati fumus, 1448. quod confirmatur quoque ex litteris Caroli regis ad senescallum Car— 1 cassonensem, pro regalia Castrensis episcopa- tus vacantis ; quæ scnptæ sunt Parisiis die pen- ultima Julii anni præsati 1448. ex registro ca- meræ rationum publicarum. In codice quodam manu exarato epistolarum Gerardi legimus eum Turonis supremum diem obiisse, jacereque in medio choro ecclesiæ sancti Martini, XVI. Maraidus. Maraldus de Condomo post sex mensium in- 1 terpontisicium, præsulatum adeptus est an.I449. juxta Sammarthanos fratres, qui eum Manal- dum appellant ; Johannes Chenu vero, Catellus &c Claudius Robertus, qui eum notant ad an.I45I. Monaldum. Verum ejus nomen cognomenque ac tempus mortis didicimus in Kalen- dario veteri Calnani, fol. 69. ubi legitur : Anno t MCCCCLXVHI. die VI. Augusti Dom. Maraldus de Condomo, qui suit prior & dominus de Cafe stano, & tandem episcopus Castrensts (obiit.) Memoratur in chartis Ardorelli annis 1450. & 1457- « In veteri manuscr. Turon. ubi regiis oratoribus ad papam mistis quedam mandata dantur, legitur : sfeppiicabunt ditli tlm- bnjfiatorei etfai » sumIw pontifici, quntentts personns ana, seqtMm- tnr habent recommijsnf ; videlicet mngtjlroi Goraldum Macheti regit wesujsurem, &c. XVILJoHANNES IV » Johannes de Armaniaco * frater Tacobi du— I cis Nemorosii, comitis Marchiæ, Pardiaci & Castrensis, ac vicecomitis Carlatensis & Mura- tensis, qui anno 1447. sub Ludovico XI. Parisiis securi percussus est, ante præscriptam a sacris canonibus ætatem præsul renuntiatus est saltem anno 1460. quo in registris Tolosani se- natus jlminscriptum legitur ejus nomen. Dein- cepsqtie occurrit in variis instrumentis ecclesiæ Castrensis, & 1473— in tab. sanctæ Cæclliæ Albiensis. Rogatus a Carolo rege PiuS papa II. ut Johanni hunc episcopatum conferret, scripsit ad regem episcopale ministerium tali acuti line reprehensione committi non posse, quod alio- quin in robustioribus annis, & multa reriim experientia non facile est adimplere. Laudat res- ponsum olim ab ipso rege datum, ratione immaturae cuiusdam provilionis ad suam petitionem sactæ a Nicolao papa V. quamquam ego intercesserim, numquam putavihoc illum esse sucturum. Quibus verbis Pius II. dicit se fui officii admonitum non posse concedere quod postulabatur ; offert tanien dare huic ecclesiæ idoneum administratorem, quoad usque adolef- cens ad annum 25. ætatis perveniret. Constat nihilominus Johannem episcopi titulo usum esse ab anno 1460. Non obiit ante an. 1493. qiio videlicet charta Castrensis ecclesiæ die 26. Maii scripta meminit hujus episcopi tunc in curia Romana agentis. Convenit cum hac chrono- logia tempus quo succeflor Johannis episcopatum cepisse legimus. Johanni de Armaniaco successorem dant Sammarthani fratres Cassarem Borgia Alexandro papa VI. antequam ad summum pontificatum perveniret, genitum, toto orbe ob flagitia & scelera famosiflimum, qui mufltta purpurea car- ) dinalis toga in sagum, factus est dux Valentinus ad Rhodanum. De eo vero altum est silentium apud Catellum, Chenutium, Claudium Rober- tum. Cerre ipsi qui cum admittunt, non inficias eunt eum nunquam adiisse posseffionem ecclesiæ Castrensis. Itaque plura de tanto mons- tro dicere superfedemus. XVIII. C A R O LU s I. Carolus Martiniacus ( de Martigny) patre in Galliis rei ærariæ e præfecto natus, abbas Ca- domensis, rexit ab an. 1494. usque ad 1509^0 eum vita excessisse die 2. Julii referunt tabulæ p necrologii Castrensis Cartusiæ. Fuit etiam epss- copus Elnensis in comitatu Roffilionensi. Cumque prudentia, & in agendis rebus mira dexteritate polleret, a Carolo VIII. & Ludovico VII. Francorum regibus ad diversos prindpcs missus est orator. In causa dissolutionis conjugii inter Ludovicum XII. Franciæ regem, & Johan- naman. 1498. fuit judex cum Philippo cardinali de Luxemburgo episcopo Cenomanehsi, Ludovico episcopo Albiensi, &c. b Parentes Johannis Jacobi fuerunt Bernardus comes Par- diacensis, & Lleonora Borbonia filia Jlcobi regis Jcrusalcm, que doris nomine viro suo attulit cqmitatum Matchuc Gastre n- Xem. r Vulgo Gwral du Fiwmcffo 75 ECCLESIA CASTRENSIS. yt XIX. JOHANNISV. Johannes Caroli gentilis, ut idemutriusque cognomen probat, recensetur post ipsum inter Castrensiumpræsules a Chenutio, Catello, Claudio Robcrto & Borcllo. Eum nonnullorum calculo rejiciendum & ablegandum esse dicunt Sammarthani fratres, nulla addita ratione. Da- mus auctoritati contestatorum quos appellavimus scriptorum, qui non ita longe aberant a temporibus de quibuS scribebant, ut nomen hujus Johannis nudum retineatur. XX. PETRUS III. Ex eadem gente Martiniaca tertius hic præsiil, Caroli de quo supra, & Reginaldi Vaorensis episcopi frater, ut quidam opinantur, sedit ab anno circiter 1309. ad an. 1526. ut fidem faciunt exceptæ ab actuariis, lingulis pene illius episcopatus annis tabulæ. Hic ultimus suit eorum qui capituli aliorumque electorum suffragiis, ad epilcopatum vocati fuerunt, XXI. Carolus II. Hic eodem ex genere ac Carolus I. prognatus, a rege Francisco I. nominatus & uesigna- tus juxta pacta seu concorda » cum Leone X. summo pontifice facta episcopatu potitur : sed vix duobuS annis. XXII. JAco B US. Jacobus ex nobilisiima gente Tumonia, filius Justi domini deTurnone fratris Francisci cardinalis, ex Johanna de Viflac, Castrensem obtinuit cathedram an. 1531. & paulo post de monachjs ecclesiæ suæ in canonicos seculareS transmutandis, juxta nonnullorum vota, cogitavit j accedenteque Fra ncisci regis petitione, Paulus papa III. an. Christi 1535. fui pontificatus an. 1. VI1. idus Julii bullam dedit Romæ, qua monachos illos absolvit a vinculo monasticarum legum, & regulæ S. Benedicti, eo quod mala consuetudo ( qua potius corruptela dici deberet) vivendi contra regulam ipsum, de jureip- fius ecclefia monachos relevare non poterat, st tamen a poena temporali, non ab aterna, ut legitur in fulminatione hujus bullæ an. 1688. typis excusae. T unc constabat capitulum majori priore > eleemosynario, insirmano, cantore caoiscolo nuncupato, subcamerario, sacrista, & 24monachis. Ac per novam bullam ex majori priore factus est major præpositus : sicque alia officia claustralia, convecta sunt in totidem dignitates. Exsecutor bullæ suit Falco Auranc, in utroque jure baccalaureus, decanus S. Petri de Burlatio m hac diœcesu Verum refragante senatu Tolosano, nonnisi anno sequenti effectui demandari potuit hujusmodi rescriptum apostolicum. Interim Jacobus præsulatum ejuravit in gratiam sequentis episcopi, & ad sedem Valenti- nensem evectus eso XXIII. ANTONIUS. Antonius Caroli de Vestro baronis Grimal- • di *, Castri-rainardi in Provincia, Castri-novi, &c. Antoniæque Clarompniæ filius, antea præ- centor Avenionensis, & Valentinensis episcopus, permutatione facta cum Jacobo, Castrensis renuntiatur an. 1535.30 paulo post inchoatum opus de abjiciendo monastico statu resiimitur. Nam Falco d’Auranc, cui a papa demandata fuerat bullæ exsecutio, accedit die 22. Septembris, an. 1556. ad atrium principalis portæ ecclesiæ, præsentibus Antonio episcopo, Antonio de Bone majori priore cum 19. monachis, judice ordinario, procuratore regio, civitatis- que consiilibus. Ioique lectis pontificiis litteris, & præmiffis multis inquisitionibus de more, in capitulo monachos, qui d faciendam confesiio- nem generalem in genua procubuerant, ab omni excommunicationis sententia, apostasia & irregularitate, quibus catssa tranlgreflionis regulæ divi Benedicti innodati forte existebant, absolvit. Tum eosilem interrogavit utrum habitum monasticum vellent dimittere. Responderunt major prior & sex alii, nolle se dictum habitum relinquere, etsi nequaquam vellent S. Benedicti regulæ subjici. Ceteros habitu monastico exuit, acsiIpeepellicio& almutia induit : cui mutationi plurimi ex monachi ;, qui vocati noluerunt adesse, intercesserunt. Confirmata est tamen decreto sanctioris Consilii 16. Maii anno 1547. Antonius ad firmandam politiam novi status ecclesiæ suæ, plurimas constitutiones edidit cum consensii capituli, quocum transegit an. 1549. tandemque episcopatu probe perfunctus, corporis solutus est ergastulo an. 1551. XXIV. CLAUDIUS. Claudius d*Aurasson nobilis Provincialis, An- tonii-Honorati de Aurassone vicecomitis de Ca- deneto ex Catharina Claromontia filius, difficillimis temporibus præfuit. Nam hæretici siir- sum deorfum omnia miscere coeperunt, & ra- pinis ac cædibuS toto regno grassari, quorum motxtum Castrensis civitas non expers suit ; si- 3uidem ab hæreticiS primo capta & direpta esti einde non multo post a Catholicis orthodoxo cultui restituta ; iterum ab essdem sectariis per fraudem occupata est 1567. Ipse episcopus una cum canonicis carceri mancipatus, nec rufi multo ære persoluto dimissus est, omnes ecclesiæ expilatæ, & a fundamentis eversæ sunt. Interea ClaudiuS qui multis annis postea superstes suit, & comitiis Blesensibus an. 1577. intersue- rat, spontaneum sibi indixit exsilium : attamen ut siiæ diœcesi astlictæ utcumque opem ferret, :per præpositum ecclesiæ cathedralis vicarium suum eam gubernavit, donec an. 1583. ex hac vita migravit. XXV. C A R o L U S III. Carolus a Lotharingia cardinalis de* Va- dani-monte, patre Nicolao duce Mercuriano, & Vadani-montano comite, matre Johanna Sa- bauda, Philippi a Sabaudia ducis Nemorosii filia natus, frater Ludovicæ reginæ, Henrico III. nuptæ, inter Castrensesepiscoposa Chenutio, Catello, Roberto, &c. accenseturemi. netque. Electus autem est a GregorioXIII.& relatus in numerum cardinalium feria VI. IX. 77 ECCLESIA CASTRENSIS. 78 • cal. Martii an. r 578. Obiit mortemTulli Leuco-
rum, die VeneriS 111.cal. Novembris an. 1588. annos natus sex supra viginti. An. ætatis unde vi* cesimo thcses theologicas Gregorio XIII. sum- mo pontifici nuncupavit ; in quibus propugnandis, ingenii & doctrinæ non mediocris fpecimen dedit. XXVI. JOHANNES VI. Johannes de Fosse, Tolosas, Parisicnsis theologus e regia domo Navarra
ex canonico theologo ecclesiæ mctropolitanæ S. Stephani Tolosa : episcopus Castrensis renuntiatus Henrici III. lxmcsicio & designationc 1583. sequenti anno consueto ritu inauguratus est ; præsul doctrina & pietate præstans, qui inter varios motus urbiS semper tranquillus & sibi constans suit : cujus senectuti concedit Deus intueri dejectam hære- ticorum fuperbiam, accisas vires, & multorum ex eis ad fidem orthodoxam & avitam pietatem felicem reditum i quod multis laboribus consecutus est. Ncscio quibus decretis senatus Tolosani exagitatus est an. 1599. ob excommunica tos duos senatores ejusdem curiæ, qui jus dicebant Castris, ubi erecta fuerat Henrici regis edicto camera in gratiam heterodoxorum ; ta- metsi excommunicationem illam altero die sus- tulisset. Basilicam S. Benedicti novis ædisiciis reparavit, ut incisa marmori ad januam ecclesiæ proloquitur epigraphe : D. O. M. anno falu- tis i6yi. Ludovict justi 10. Joannes defosse the- log. Paristen. & episcopus Cafirensis an. atatis 76. sedis 47. adem hanc instaurandam curavit sub D. Benedicti nomine, Jiw in Deum alque in gregem suum animi perenne monumentum.Gbvst I}. men- sis Maii anno salutis I632.attatis79.sedis 48. Facultatis theologorum Parisiensium decanus. Jacet in choro ecclesiæ cathedralis Castrensis, sub tumulo opere concamerato, quod paulo ante obitum sibi exstruxerat, non in basilica Tolosana, ubi cœnotaphium sibi paraverat •. epitaphium autem sic habet : Johannes defosse’patria Tolosas, Parifiensis theologus, episcopus Castrensis, ] conditionis humane memor, fatiquesui vere con- sciuSthoc alterumstbimonumentum vivens destinavit, sub eo carnis resurrectionem expectaturus : obiit m. idus Maii an. sal. 1632. atatis 79.sedis 48. tamdiu, & tam bene vive viator, & ora ut anima ejus in pace requiescat. Amen. Coadjutorem habuit Balthasarem de Budos Augustopolita- num episcopum, ab an. 1616. qui etiam interfuit comitiis cleri Gallicani Buraigalensibus anno 1622. Sed factus Agathensis episcopus, mortuus est, an. 1629. die 24. Junii ; unde Johanni mini> me succesiit ; quare miror ei datum locum in antistitibus Castrensibus. I XXVII. Johannes VII. Johannes de Fosse, Tolosas anterioris Johan- ms ex fratre nepos, jurium doctor, in suprema curia parlamenti Tolosæ senator, canonicus ecclesiæ Castrensis, archidiaconus minor, deinde major, denique præpositus post transtationem Balthasaris ad « ecclesiam Agathensem, episcopus Coronensis, coadjutor, & patrui futurus suc- cessor creatus est Romæ exiisens apud S. Petrum die 27.mensis Januarii B.Joanni Chrysos- tomo ecclesiæ doctori sacra, anno Domini 1617* Urbani papæ VIII. & sanctæ Rom. ecclesiæ cardinalium elogiis commendatus ; tumquc coram sacro consistorio Latine peroravit, & so- 3uenti anno in ecclesia Cartusiæ Tolosanæ ex iœccsi Castrensi dcrivatæ, die xi 1. mcnsis Martii S. Gregorio papæ & ecclesiæ doctori dicam. consecratus cst, ab Alphonso d’Flbenc episcopo Albiensi, asiistcntibus Ludovico Bcrtier Rivensu Joanneque Jacobo de Fleyres coadjutore sancti Pontii Tomeriarum Trojanoepiscopo : praesentibus quoque Leonardo des Trapes archi- episcopo Auxitanensi, Petro de Flaires sancti Pontii Tomeriarum episcopo, Petro de Donaud Mirapicensi, Claudiodu Verger Vaurensi, & Johanne Plantavitio Lodovensi. Hujus episcopi zelus enituit in tuenda episcopali dignitate, & cultu Deiparæ virginis adversos novatores. An. i 654. mense Septembri vacavit sedes per ipsius -obitum. XXVIII. CAROLUS FRANCISCUS. Carolus Franciscus d’Anglure de Bourlemonr, filius Claudii marchionis de Sy, comitis de Bour- lemont, & principis d’Amblise in Hannonia, ex AngelicaDiaceta de Castro-Villano, frater Ludovici Burdigalensis archiepiscopi, ab ecclesia Adurensi transfertur ad Castrensem an. 1657. Inde traducitur ad metropolim Tolosanam, de- signatus a rege Christianimmo, menfe Julio an. 1662. Moritur an. 1669. quatuor annis sexagenario major. XXIX. MICHAEL. Michael filius Simonis Tubœus in Parisiensi senatu advocati, ex Maria Talon, suit primum regi ab eleemosynis, & abbas S. Urbani, anno vero 1653. nominatione regia destinatur episco- pus S. Pontii Tomeriarum ; a qua sede avellitur mense Julio an. 1664. & fit episcopus Castrensis. Anno sequenti provinciæ Comitiis adfuit ; & ecclesiam suam solemni ritu ingressus est die I. Martii. Regi fidem de more jurejurando pro- misit die 3 ; Junii anni ejusdem. Sua in ecclesia insigne monumentum reliquit, palatium videlicet episcopale, quod eleganti opere construxit. Ecclesiæ & chori fabricam inchoaverat, quando morte præ : eptus est die 16. Aprilis an. 1682. XXX. Augustinus. Augustinus de Maupeou Parisinus, filius Re— 1 nati præsidis in prima Inquisitionum classe parlamenti Parisiensis, ex Maria Doujat filia Johannis Doujat senatorisejusdem curiæ, doctor Sor- bonicus, decanus insignis ecclesiæ S. Quintini apud Viromanduos, m magno consi lio patronus regiarum causarum, loco Petri fratris sui natu majoris, schedulam regiam, qua designa- batur episcopus CastrensiS, accepit die 3. Julii anni 1682. Verum ob diisidia inter curiam Romanam & regem regnumque Christianifli- mum, non fuit admistus Romæ, nisi in consistorio habito die 23. Novembris an. 1693. Consecratur inecclefijt majori Narbonensi die 10. Januarii an. 1694. a cardinali Bonzio hujus civi- AtiS archiepiscopo, cooperantibus Mimatensi & 79 ECCLESIA CASTRENSIS. 80 Lodovcnsi cpiscopis > corstm provinciæ comitiis tunc Narbonæ congregaris. Kcgi fidem obsc- quiumquc juravit die 4. Maii an. eodem. Anno vero 1705. dic 11. Aprilis rex ipsum scripsir ar- chicpiscopum Aulcienfeni > qua in lcde diem extremum obiit an. 1711. XXXI. Honoratus. Honoratus de Quiquerand dcBcaujcii, olhn congregationis Oratorii alumnus, ex vicario generali Ncmausensis episcopi creatus clt episcopus Caftrensismense Aprili an. 1705. sacroqucoleo inunctus eft dic 15. Octobris ejusdem anni ab Hcnricode Ncsmond Albiensi archicpiscopo, in ecclesia novitiatus Societatis Jcsuapud Pari- fios. Dic 1.Novembris sequcnus, pro hdeacob- sequio regi debitis præftitir (aeramentum. Seder nunc optimus episcopus, pergitque in dies probare quantum in comitatu, &, fi ita loqui lirer, sub disciplina prarftantisiimi viri Spiritus Flechier Ncniaufcnsis episcopi profecerit. Sollicitudinem ipsius pro clericorum inllitutione pilam tcftatur feminarium ejus curis eredum. ABBATIÆ DIŒCESIS CASTRENSIS. DUasduntaxat abbatias in hac diœcesi novimus Ardorellum, & Veterem-murum unam virorum, feminarum alteram. Prior ab initio fuit ordinis S. Benedicti ; sed paulo post institutum Cisterciensesuscepit. Posteriora primis, ut aiunt, incunabulis S. Benedicti solius se legibus subdidit, & adhuc in pristino perse- verat statu. Itaque dicemus, 1. De Ardorello ordinis Cisterc. 2. De Veteri-muro ordinis S. Benedicti scmi— £ narum. ARDORELLUM. Hoc cœnobium situm ad declive montis in* ter nemora, distat quindecim leucis a Castrensi urbe, tribus tantum ab amne Tara, qui in Agutum fluvium influit, paulo infra Castrum, originem traxit a Cadunio, antequam abbatia hæc Cisterciensi familiæ se se tradidisset. Hinc ab exordio Ardorellenses regulam S. Benedicti amplexi sunt, nulla societate juncti cum Cisterciensi familia & congregatione, ut palam fiet ex his quæ infra de FulconeI. abbate fumus dicturi. 1 Pro fundatoribus habentur Cæcilia viceCo- mitissa a, Bernardus A ttonis vicecomes, & Ro- gerius eorum filius, in quorum & Bertrandi Al- biensis episcopi manus Petrus Raimundi & Guil- lermus, & Raimundus Bonus-homo, & Guil- labertuspro amore Dei, &c. dederunt in nemore de Ardorello ad allodium, quidquid opus fuerit monachis &c. an. 1124. &ii quidem pro infignioribus benefactoribus habendi sunt. His addo Artaldtim Elenensem episcopum. Anno ■ 1138. jam Ardorellenses cum Cisterciensibus. coaluerant, ut liquet ex litteris & privilegio ip- sis concesso ab Innocentio 11. papa ; ubi leguntur Cisterciensis ordinis. Destructo ac funditus evcrso a perfidis sec- tariis monasterio, qui gladium ipsorum evadere potuerunt e monachis, ad prædium ( Gran- giam vocant Cistercienses) Rotam nomine in Vaurensi diœcesi secesserunt, ibique conventum constituerunt usque ad diem hanc : licet abbatia scmper Castrensi tribuatur & acCenseatur diœcesi. n In fundatione hujus monasterii primr partes debentur huic vicccomitisfæ Bitcrrensi, & in chartario legitur : hujus mona/leni ftndatTtx fuit devota, Cdctlia, nobilis vicecomittfsu Bitcrrenjis, Vide inter instrumeata chartam VII. Seriem autem abbatum ad fidem veterum monumentorum contexuimus. I. Abbas Fulco, Cadunii monachus præerat antequam cœnobium familiæ Cisterciensi uni- reuir. Id vero liquet ex epistola Guillelmi Al- biensis episcopi de ipso conquerentis, quod huic unioni, post fidem elatam, repugnaret. Qua ex epistola novimus Fulconem fuisse simul patrem & abbatem Vallis-magnx.Videinpræfato Guil- lelmo episcopo Albienii. Porro unio hæc a Guil- lelmo optata paulo post fit anno Circiter 1130. An. 1139. Rogerius filius Bernardi Attonis & Cæciliæ vicecoinitum, dedit huic abbati ejus- quc monachis terram de Vilia-nova, pro honore & terra de Cambones. An. 1137.Fulco excipit donum Guillelmi de Miravalle. Ab Innocentio II. bullam protectionis obtinuit 1138. Eidem autlo 1139. Bernardus de Cambarez, & uxor ejus Bcatrix, dant tertiam panem mansi de Noers. II. [Guiraldus I. seu Geraldus anno 1145. memoratur in charta Guillelmi Raimundi monasterio concedentis quidquid habebat in V illa- nova. Recensetur etiam an. 1147. III. Johannes I. an. 1148. obedientiam jurat Rigaldo episcopo Albiensi. IV. Guillelmus I. cui anno 1151. Arnaldus Bernardi, & Bernardus Arnaudi de Monce- rotundo filii Pontii Bernardi donant totum honorem quem habebant de Arnaudeto, & honorem de Monte-falcone, & honorem de Ver- deto. V. Johannes II. 1155. excipit donum Gir- berti de Bretas. VI. Petrus I. sedebat anno 1156. Ejus tempore Artandus Elnensis episcopus anno 1162. abbatiam de Clariana monasterio Ardorelli subjecit. Eidem abbati, anno 1164. Guila- bertus Esparveris, omnes honores & terras quas habebacin parochia S. Saturnini de Tinozaco, laudante Sicardo vicecomite de Lautieco.con- cessit. Eodem anno accepit quædam a Pontio Guillelmi, Geraldo de Barta T0I0S.U sedente. Annosequcnti monasterium in tutelam sanctæ sedis siiscepit Alexander 111. Adhuc præerat anno 1168. & 1170. VII. Bernardus I. an. 1173. in charta Fontis- srigidi. V111. Petrus 11. an. 1176. adfuisse dicitur concilio Albigensi, ex Rogero Hovedeno. IX. 81 ECCLESIA CASTRENSIS. 8z IX. Guillelmus II. delinente ierulo XII. exhibet obcdicntiam Guillelmo Petri Albiensi episcopo. X. G. abbas Ardorelli xvn. cal. Aprilis 1216. vkc regis Ludovici VIII. hominiuinexcipit. 1 orte idem cst ac Guillelmus II. XI. Elias I. 1140. & 1145. quo anno excepit donum Guillelmi Malfredi ile Columbario, teste Stcphano abbate S. Marcelli, sedebat adhuc I24H. XII. Bertrandus I. 1251. tranfigit cum Rai- mundo de Fadcriis milite, & 1253. cum Jordano dc Saxiaco. XIII. Plias’I.12$S. transigit etiam cum Jordano de Saxiaco. Occurrit inquibusdam chartis 1261. Xl V. Guiraudus II. abbas Ardorelli sacramentum fidclitatisdicit Bernardo de Combreto Alb. episcopom. cal. februarii an. 1263. Idem an. 1268. & 127$. XV. Arnaldus 1277. componit cum consu- libusdc Monte-Lcyderio, præerat etiam 1280, XVI. Elias III. 1283. X V11.Bertrandus II. 1183. sententiam arbitrariam obtinuit advcrsiis coniules de Cauca- lieres. 1186. excepit donum Raimundi Isarni, Hugone existcnte episcopo Tososano XVIII. Johannes III. deCahors 1290. XIX. Bertrandus III. de Monte-lauro sub Hugone episcopo Tolosano 1294. aX. Bernardus II. dePeyrusia sub Gallar- do episcopo Tolosano 1308. 1309. XXI. Johannes IV. Masso. 1316.1517. Idem videtur cum Johannc abbate, quem reperimus 1319-1320.1328. B30.1336. XXII. Durandus !. 1537. >.XIII. Johannes V. 1340. XXIV. Durandus II. 1341.1542.1343. XXV. Johannes VI. 134.3. XXVI. Durandus III.1344. XXVII. Petrus III. 1350. 1354. 1357. 1559. 1362. XXVIII. Raimundus 1366.1375.1379.1389. I3PI. XXIX. Johannes VII. Saturnini 1397. 1404. XXX. Deodatus I. Coste 1438.1439.1441. x445’ XXXI. Petrus IV. Coste 1447. XXXII. Deodatus II.Coste, obiit 1450. XXXI II.l etrus V. Libaudi, abbas S. Marcelli per obitum Deodati electus abbas Ardorelli, confirmatur a Johanne Boherii abbate Cadunii 1450. XXXIV. Johannes VIII Boysseti baca- laureus in decretis 1457. 1462.1475. I47< » — in charta Fontis Guillelmi 1478. Multa in utilitatem lui monasterii præstitit uti & sequens. XXXV. Johannes IX. Boysseti bacalau- reus in decretis, præcedentis nepos, sedit saltem ab anno 1500. ad 1539. XXXVI.Antonius Pontaud primus commendatarius posscfiionem iniit 1539. abbatiam adhuc obtinebat. 1554. XXXVII. Johannes X. de Mandagot regi a consiliis & eleemosynisI564.1565.1567.1586. Tomus 1. . Ejus tempore abbatia funditus eversa ab hære- ticis, monachiique partim trucidatis, qui neci supcrstites fuerant ad Rodam seccsserunt, & novum ibi monasterium condiderunt. XXXV11I. Franciscus d’Amboisc 1586. & 1590. transigit cum monachis. XXXIX. Ludovicus 1. de Cardaillac ciroa annum 1617. postea factus comes de Bioule. XL. Johannes XL de Cardaillac 1638. decedit 1666. XLI. Michacl Bcncalis de Pruincs, abba, tiam obtinuit 1667. 1676. transigit cum monachis 1684. sedebat adhuC 1688. XLII. Ludovicus II. Girardde Labournac Claromont. frater Antonii P ctav. Epiic. ejus- que vicarius generalis, doctor & socius Sorbe- nicus Ardorello præest ab an 1688. VETUS MURUS, vulgo Vieil-mur, & Mur-Vieil. HIc parthenon ordinis S. Benedicti olim diœcesis Albiensis, nunc Castrensis, ab ea urbe distat duodecim circiter leucis, & a Lau- treco totidem. Positus est ad r pam Aguti fiu-
minis, in valle amœna & pingui. Seriem abbatissarum collegirex chartisD.ClaudiiisEstiennot cui nonnulla adjecimus, aliis paucis emendatis. I. Gista regnante Aenrito præfuit.Ipsi Ifarnus vice-comes & Fro tardus cesserunt Vetus-mu- renfc coenobium, Amelio Albiensi epilcopo sedente, ut patet ex eorum charta data mense Octobri suD die feria 3. Amelius hic secundus est, qui præerat ecclesiæ Albiensi an. 1028. &c. 11. Calva præerat an. 1140. quo coenobium S. Oriendi unitur Veteri-muro. Hæc Beftranno sieu Bertrando episcopo exhibuit obsequium & obedientiam. ) III. Raimunda de Alto-pullo ( Haut poul) regebat anno 1202. quo absoluta est basilica qux adhuc sijperlies visitur, & dedicata fuit in honorem sanctæ Mariæ c< S. Jayerii die XI11. Julii, Philippo Francorum rege, & Raimundo Tolosano comite. IV. Pontia ostertur benedicenda Guillelmo Petri Albiensi episcopo ; eique promittit obc* dientiam an. 121 S. ut produnt tabulæ ecclesiæ Albiensis.Cbiit anno 1238. vn. cal. Augusti, epacta 3. luna 1. ex inicriptione sepulcrali. V.Ducissa ai. Duguesia memoratur abbatissa . annis 1244. 1255. & 1256. quo vel exstincta est, ’vel ceffit. VI. Comtors seu comitissa de Lautrec, ab anno 1256. ad 1286. foror erat vicecomitis Lau- treci nomine Sicardi, qui ei dedit multa anno 1275. ldem plurima alia legavit suo teitamcnto anno 1300. quo elegit sepulturam in hoc mo » nalterio. VII. Sibilia filia Bertrandi vicecomitis de Lautrec, eligitur abbatissa monasterii S. Mariæ de Vieilmeur diœc. Albiensis, sede vacante per obitum de Comtors abbatistæ ultimæ. XVI. cal. Sept. 1286. præfuitad an. 1309. V HI.Jonanna I. de Lautrec ab an. 1311. ad 1339.An. 1312. lolanda vicecomitissa Lautreci, voluit sepeliri in porthenone, cui legavit plurima. F IX. Agnes de Lautrcc sufficitur anno saltem 1341. obiit an. 1545. dcsinente. X. Alienor de Lautrcc præerat vx. nonas Maii pontificatus Grcgorii XI. anno7. quodic- tus papa ecclesiam parœcialcm de Rupecurva univit dicto monasterio, & iterum 2 Junii 1379* quo Helios episcopus Castrensis, rei gcstæ acta conscripsit super allignationc portionis congruæ vicarii in dictaparœcia instituendi. Sicardus de Lautrcc episcopus Agathensis, codicillo facto multa cesiit monasterio, ubi voluit sepeliri in sacello sanctæ Margaritæ, juxta matrem dom. Marg. de Pcrigeux. XI. Johanna II. amitæ an. 1582. succcflit, & rexit ad an. 1390. XII. Catharina I.dcMontbrun anno 1393. 1396. & 141 ;. XIII. Esclarmonda Ruffina 1419. & 1455. XIV. Juliana I. de Cardaillac, anno 1456. Æc 14-5^* XV. Johanna II. de Cardaillac an. 1458. 1486. & 1496. quo pedum cesiit sequenti. XVI. Juliana II. reperiturabb. anno 1496. unde existimamus Julianam duabus vicibuS pedum geffisse, & aliquandiu illud Johannæ ceflisse. XVII. Catharina II. de Cardaillac regit ab an. 14.97. ad 1514. XVIILFrancuca de Vesc fit abbatissa, bulla Leonis papæ X. anno 1514. Romæ idIbus Novembris data. Præsuit ad an. 1555. Soror erat Antonii de Vesc Castrensis episcopi. XIX. Magdalcna d’Aepajou creatur abbatissa bulla Greeorii papæ XIII. anno 1576. cedit an. 1591. XX. Antonia de S. Maurice, ceflione Mag- dalenæ fit abbatissa, bulla Clementis VIII. an. 155)1. biennio sedit. XXI. Johanna IV.de Cardaillac instituitur bulla ejusdem Clementis dataFcrrariæ an. 1593. VII. xal. Novembris, pontificatus an. 2. Præsuit ad an. 1651. Fratrem habuit Ludovicum comU tem de Rieule Septimaniæ progubernatorem. XXII. Anna du Faur de S.Jorry renuntiatur abb. anno 1652. Obiit post optimam administra* cionem 1664. die28. Januarii. XXII1. Johanna V. Ludovica d’Arpaiou, parentes habuit Ludovicum ducem aArpajou equitem torquatum, &Gloriandam deLauzieres de Themines. In parthenone B. M. de Arpajo- nia in oppido Ameliano Milhaud.in Ruthenis a teneris annis vota emisit. An. vero 166^. munita litteris tum pontisiciiS, tum’regiis, regimen ab- batiæ assumsit. An. 1677. benedicitur a Cas- trensi episcopo MichaeleTubœuf. Multa ædifi- cia nova construxit, vetera reparavit. Vivebat an. 1679. quo D. Esticnnot, ipsa annuente & hortante ex abbatiæ tabulario hæc descripsit.