Gallia Christiana 1715 01/Instrumenta/Albiensis

E Wikisource
Jump to navigation Jump to search
Gallia Christiana - T. 1 (1715)
Instrumenta ecclesiæ Albiensis (p. 1-12)

INSTRUMENTA A D GALLIAM CHRISTIANAM IN PROVINCIAS ECCLESIASTICAS DISTRIBUTAM SPECTANTIA QUÆ PERTINENT AD PROVINCIAM, ET PRIMUM AD ECCLESIAM A L BI E N S E M. I Bulla Irmocentii Papi XI. qua erigitur Albiersa ecclejia in metropolim. INNOCENTIUS EpiscOpus, scrVus scrVOrum Dci, ad perpetuam rei memoriam. Triumphans PastOr ætcrnus, glOriOsa dictante sanctOrum tradi- tiOnc Parrum, ut suum salVarct populum, decretis in monte collcquiis > in reductlOne unctuarii, inter alia ministeria pcrmifit, gucsel ignis in altare siCcrdO- tls COnfoveretur, & ut line incennistionc Combureretur, ligna ei subjicere, ut illius 11011 ccllarct ministc- rium studiotum. Alrarc quippe Dci, COr fidelis habetur cujustlbct, in quO ipsius ignis arder indcsincnrcr experitur, quO Vcluc flamma ardentis caritatis incendatur. Sancta VcrO Se immaculata, quam pastOr ipfc, adVcnicnrc rcm^Orisplenitudine, ejus Unigeniti gso- riOiiiTimi afpcrhOnc unguinis fur.dari, confccrari, & xrcrr.alitcr stablliri ceniuir, ecclesia, ignis fcu Gicri flamims fplcndorc induta, quos rcgcncrctVit in Chri- stOjipliusCaritatis nexu & cumpagc hdclcs stringit uni- vcrfOS, & ecclelias luas alias unquam adOlcscentulas, ignis ejusdem COr.fovet ardoribus, & fibns exornat cariratls. NOS iraque illius lummi dircctiOnc PastOris, qui ecclefiarum fidelium Omnium nostrx COtnmilit insufficientia : curam, nOfquc, licet immeritos, in ip- fius montis Vcrriccad sunimuniUccrdOui pOntihcium 1 COr.sCcnderc VOluit, hujulnwdi instructi duc uni entis, eaidcm ecclesiis, carumquc pastores in partem (olli- citudinis COnsllii cœlcstis dilpositionc VOCarOs, in caritatis visccribus ardentius complectentes, HOstros continuo rcvOlvimus COgitatus, ut ea in Operam lIOf- rri ministerii dOna congeramus > per quæ ecclefiaruni & illis præfidcntium prælatOrum clispcndiis & ncccf- sitaribus OCCurratur, aC litium anfractibus, imiriOrtalibus incOmmOdis, aliifquc infortuniis prOVidcatur accOmniOdc, ipfæque ecclesiæ inViccm caritatis nexu COnjunctXjVOtiVæprOspcritatis incrementa lufcipianr. SaneprOVidi Vigillfcjuc pastOiis niOrc, COnfidcrantcs eccleliam Biruricenscm archicpiscopO de præfcnti Viduaram, quæ una ex antiqu illimis regni Franciæ mc- rrOpOlitanis ecclefiis cxistir, undecim scdcs COmplccti < cpiiCOpalcs, sibi sustragancaSjCafque maxime inilgncs •, nimirum ClaramOntcnfcm, fancti FlOri, Mirn.tren- scm, Anicicnscm, Rurhcncnfcm, Vabrenscm, Catur- censem, Albicnscm, Castrenfcm, LcmoVicenkm, & Tutclcnscm : ex his autem cathcdralibus, fex > VlJc- licct Albicnscm, Ruthcncnscm > Castrensem, Carur- censom, Vabrenicm & Mimarchscin, seu carum ple — ralquc ab ipfa Biruricenfi saa nictrOf diram distare

!)lus centum leucis, carumquc partem multo maprem itam cslc in tacis mOntanis, & prOpcmodum, hibcr- 110 siltcm tcmpOrc, inacccflibilibus, rantamquc d’f- tantistm & itinerum difficultatem multis incommodis lOcum præbcrc, ac communicationem mcnibrO- rum cum capirc impedire, nec pOisc cafdcm ecclesias sustrag.qncas, illarumquc diOCesancs, quandocumquc opus est, sui lncrrOpOlitani Bituricensis opem implorare & conlcqui j & hinc multOs beneficiatOS & ec- clcfiasticOs arripere oCcasiOncm Vagandi, suas ecclesias deferendi, & ab cis diu emanendi. Præterea ta- mctfi jurisdictiO ecclefiastiCa cum civili nunquam fic COnfundenda, distantiam tamen dictæ mctropOlitanæ ecclesiæ Bituricensis a suis sutfraganeis, jurisdictionum & subOrdinatiOlium seriem atque ordinem ab ecclesia. uniVcrsali præscriptum intcrVcrtcrc, cum nimiæ hu- jufmOdi distantia : difficilisaue ad merrOpOliranum re- curfus Obtentu, mulra inOrdinate fiant, & casibus in qulbus fdus mctrOpOlitanus adeundus cflet, ordinarii ViciniOrcs falcem in me Hem alienam immittendo, psOVidcrc, beneficia COnfcrrc, sacramenta administrare, ecclesias curandas committere, censuras relaxare, SCU iis innOdatOS absOlVcrc, aliOsquc cjusccmOdi actus jurisdictiOnis, in alicnOS subditOS COnrra sacrorum canonum dispOsitiOnem exercere præsumantjindc autem lites cnasci iimnOrralcs, inulta animarum pericula subOriri, rerum sacrarum prOfanatiOncs, offcn- sioncs, & dcplOrandas niOruin COrruptiOiics prOVe- nirc, ecclefiasticam dlsciplinam multipliciter pcrVcrti ac perturbari : quininiO archicpiscOpis Biruricenfi- bus suOS fustragancOs ad COncilia proVindalia VOCan- ribus, illOS nOn COmparcrc, nec interdie, nimiam scilicet & dispcndiOsam causontcs locOrum dlstanciam & itinerum asperitatem ac pericula jsed mittere pro- $ curatOrcs, qui quamtumyis scicntia, pietate, & probitate egregii, 11011 cum ramcn afferunt eccleiiis fructum, quem a suOrum cpiscOpOrum præscnria mcriro /pcrarc pOstcnt. Dc his VcrO fimihbufquc cdOctum caristimum in ChristO filium nostrum LudOVicum FrancOrum & : NaVarræ regem christictiiifllmum, prO eximia sua in Deum pictarc, ac in res ecclesoisticas studiO, remedium tot detrimentis & OffcniiOnibus in dies succrcfcentibus a fcdc ApOstOliCa enixis precibus HagiraVilVc, & flagitare > nec aliud remedium præfcn- tius, mcliusauc Vldcri, quam fi tam late pstcens prO- Vincia ecclenæ Bituricenlis diVidcrctur, lcparatis seu. di (membratis ab ea ex supradictis fuffragancis eccleiiis, & ex illis una, Videlicet Albicnfis, in mctrOpOlira- nam, cui reliqua.*, nempe Minutcnsis, Ruthcncnsis, Castrenlis, Carurcensis & Vabrensis in suffragancas a (lignarentur, erecta ; cum præscrtim ecclesia ipta Al- bicnfis lita fit in ciVitarc quæ est caput prOVinciæ Al- bicnsium, & juxta cOrumdcm sacrOrum canonum præscriptum, scclcs archicpiscOpalcs in ciViratibus præcipuis sinr COllOCstndæ, ipsstquc ecclesoi Albiensis adiru fit pcrcOmmOcla, quippe in mcditulliO cetera- » ruin jam dictarum ecclesurum cOnstitura, acccstu ad- lnOclum OptiniO instructa j & prOindc ecclefia Bituri- cenfis dcrrimcntum quOcl ex distractiOnc, fcudismcm- brariOnc sex ecclell.lruni f.ifiraganearum hujufmodi acciperet, facilius reparare Valear. NOS itaque ad cc- clcfias prædict.is, illarumquc præfulcs & uniVCiTos clciOS & pOpuLs carumdcm, qilOs nOn immcritO affectu prOsoquiniur in Visccribus cariratis, patcmæ dirigentes COnlidcratiOliis intuitum, ac spcranrcs quOcl A a INSTM 3ui bonorum largitor est amnium, & prout vult sua j ispcnsac bona gratiarum > dirigente Domino, erectio hujusinodi in praedicta provincia ad ecclesiarum praedictarum, illarumque pratulum & incolarum univer- sorum in dicta provincia consistentium, xdificacio- nem de Virtute in virtutem, tranquillumaue & prosperum sub timore Domini confovendum statum, mutua caritatis viciflitudinc fructus dietim afferet am- Sores, ipfiquc præsulcs & incolæ tanto Apostolicam em, in qua cœlcstis clayigcri Apostolorum principis succcstbrcs existimus, puris jugiter corde & animo venerari, & pro illius votivis lucccflibus opem & operam accuratioribus studiis impendere debeant efficaces, quanto sedem ipsam de eorum statu prospero & tranquillo folcrtius cogitare cognoverunt, matura supcr his cum venerabilibus fratribus nostris sitnctz Romanæ ecclesiæ cardinalibus deliberatione præha- bita, ad enixas ejusdem Ludovici regis prcccs, de eorum fratrum consilio & astensu, ac de Apostolicam potestatis plenitudine, praedictas fex ecclesias carum- quc civitates ac diœccses, videlicet.Albienscm, Ca£ trenscm, Mimatenscm, Ruthencnfcm, Carurcensem & Vabrenscm, illarumque cleros & populos a provincia Bituricensi, ac lupcrioritate & potestate pro tempore existcntis archicpiscopi Bituricensis, cui mccropolitico jure subsiint, perpetuo scgrcgamus, dividimus * separamus & dismembramus, illasqiic omnes & singulas pro tempore existcncis archicpiscopi & capituli, ac prædictæ ecclesiæ Bituricensis /uperio^ ritatcj jurisdictione, potestate, Vifitatione & correctione, ac jure metropolitico hujusmodi prorsus eximimus & liberamus, ncenon dictam ecclesiam Albienscm tunc per obitum bonæ mcmoriæ Gasparis olim episcopi Albiensis, extra Romanam curiam defuncti, pastOris solario destitutam, in metropoli ranam, & lcdcm cpisi : opalem Albicnsem, in archiepiscopalcm, archicpllcopalifquc & metropolitanæ proyinciæ sedem pro uno archicpilcopo Albicnsi nuncupando, cum pallii & crucis delatione ac omnibus & lingulis aliis msigniis, honoribus, privilegiis, & praerogativis ecclesiæ & sedis mctropolitanx ac archicpisco- palis, (jure nominandi perfonam idoneam ad ipsam ecclesiam Albicnsem, fic in metropoli ranam erigendam, vigore concordatorum Gallix dicto LudoVico regi * ejufque succcfloribus Francorum regibus pro tempore existcntibus salvo & illæfo remanente) nd Dci omnipotentis laudem & gloriOsistimæ ejus genitricis virginis Mariar, totiusque triumphantis ecclesisb glœ riam, & fidei catholicae exaltationem, de consilio & forcstatis plenitudine similibus perpetuo erigimus & instituimus ; ac ecclesias Castrensem, MIMATen- seMj RUthenensbm, Catvrcbnsem & Va- brensem prædictas, illarumque civitates & diœCcfes cum omnibus & fingulis illarum terminis, territOriis> castris, Villis, & : locis, necnon clero, populo, & personis, ac ecclefiis, monasteriis, SIC locis piis ac beneficiis eccle- siasticis cum cura & sine cura, scCularibus, & quorumvis ordinun regularibus, in cisdunciVitatibus &diœ- cesibus consistcntibus, archiepiscOpo Albicnsi, uti carum metropolitano, itidem perpetuo subjicimus & supponimus ac subjacere VOlumus. Et attento quod fructus mensæ archicpiscopalis Albiensis, multo pinguiores funr fructibus ecclesiz Bituricensis, ut archiepiscopo Bituricensi pro tempore existenti, cujus menta archicpiscopalis, sicut accipimus, redditibus ad sustinendam archicpiscopi dignitatem fatis instructa non cst, detrimentum quod ex dismembratione fex suffraganearum ecclesiarum hujusmodi pasturus est3 congruenti, quantum sicri potest, ratione reparetur, supplicatiOnibus prædicti LudOVici regis nobis siiper hOC pornctis inclinati, ac de cxpreflb Venerabilis fratris nostri Hyacinthi nuper cpilCopi Mimatcnfis, ad dictam eccleham Albicnsem ab eodem Ludovico tege nOminati COnfcnfir, annuam fummam quindecim millium librarum TurOnensium ; cx decimis ad mcnfam olim cpiscOpalein nunc archiepiscopalcm ejusdem l M E N T A l ecclesiæ Albiensis legitime spectantibus, & per cdim miliarium scu commiflarios a nobis ad id deputandum SCU deputandos aflignandis, juxta cxistimatio- nem peritorum ab eodem commiflario seu COmmista- riiseligendorum percipiendum, ab eadem tnensaax- chicpiscopali Bituricensi, Apbstolica auctoritate itidem perpetuo separamus & disinembramus : illamque fic separatam & dlfmcmbratam, & nunc prout ex tunc, postquam astigr.atio hujusmodi per COmmifla- rium SCU commiflarios przdictos juxta mandatum apostolicum facta fuerit, mcnsæarchicpiscOpali Bitu- ricensi, Slc archiepiscopo Bituricenn pro tempore existenti ad tuendum archiepiscopalis dignitatis decus, & alias omni meliori modo & forma > perpetuo dicta auctoritate 3 unimus 9 annectimus, & mcorpo- B ramus, ac concedimus, & affignamus 5 volentes > & pari auctoritate decernentes, ut capitulum ecclesiæ Albiensis in archiepiscopalcm, utpræfcrtur > erectae, adVeniciitc quomodOlibct, & quandocumquc sedis archicpiscopalis Albiensis vacatione, primo anno cu- juscumquc Vacationis hujusmodi siVc per obitum, siyc alias, omnibus & lingulis superioritatis jurisdic- tionis Sc sigilli ac reddituum utilium, juribus > quæ ratione dignitatis archicpiscopalis recens acquirentur dicto archiepiscopo Albicnsi, fruatur & gaudcac in fututum, quemadmodum etiam in pari calu vaCx- tiOnis sedis archicpiscopalis Bituricensis, capitulum ecclefiæ Bituricensis pendente primo anno cujuscum- que vacationis per obitum vel alias etiam, si ipso fc- des intra iosum primum annum repleatur, dictis an- D nuis quindecim millibus librarum mensie archiepisc opalis Bituricensis, ut praefertur, unitis fruatur, & gaudeat cum eorum oneribus, eodem prorsiis modo, quo ipP : archiepiscopus Bituricensis illis gavistis fuerit > ur ita ipsi capitulo Bituricensi damnum cx separatione & aismcmbrarionc supra dictarum fex eccle- siarum acceptum farciatur. Decernentes quoque præ- scntcs ac præmista omnia & singula cum omnibus & singulis inde cetcroquc legitime sccuturis j tSLtnctd supradictæ ecclesiæ Bituricensis & Albicnfis suis pas- toribu9 rcspcctiye yiduatæ fint, & defensionibus ca- reant, ncc desuper quOrumcumque interdie habentium seu habere prætcndentium consensus acceflcrir, nihilominus semper & perpetuo valida, firma & efficacia existcre & fore, luo/que plenarios & integros ) effectus scrtin & obtinere, ac illos ad quos spcctat, &c pro tempore quandocumque spectabit, in omnibus Sc per omnia plcniflime suffragari, & ab cis respcctivc inviolabiliter Observari. Sicque & non alias per quos- cumque judices ordinarios vel delegatos quavis auctoritate fungentes, sublata eis & eorum cuilibet quavis aliter judicandi, & interpretandi facultate & auctOri- tatc, judicari & definiri debere 5 & si secus sujper his a quocumque, quaVis auctoritate scienter vei ignoranter contigerit attentari, irritum & inane decernimus, nonobstantibus præmiffis, ac de jure qnæsito non tollendo, ac de unionibus & dismcmbrationibu9 perpetuis committendis ad parces VOcatis, quorum intcrcst, exprimendOquc in illis VcrO vaforc, ac La- tcranensis COncilii noViffime celebrati uniones pcrpe- J tuæ, nisi in cafibus a jurepermistis fieri prohibentis » aliisijue apOstOlicis ac in uniyersalibus, proVinciali- bus, ac synOdalibus conciliis editis generalibus vel Ipccialibus COnstituriOnibus Sc ordinationibus, necnon ecclesiarum, aliisye quibusVis etiam juramento, Confirmatione apOstolica Vel quaVis firmkare alia roboratis, statutis & COiisuctudinibus, priVilcgiis quo S|uc induitis SC litteris apOstOlicis illis, earumque prae- ulibus, superioribus & capitulis, siab quibuscumque tenoribus, & formis, ac cum quibufyis & derogatoriarum derogatOriis, aliisquc cff.cacioribus & inloliris clausulis, ncenon irritantibus & aliis decretis per quoscumcjuc pOntificcs ROmanOS prædccestbrcs nos- trOs, ac nos &c dictam sedem illiusquc lcgatOS etiam mOtu, scientia & plenitudine similibus etum consisto- fialircr ac alias quomOdo liber, <Sc iteratis Viribus COnE CC LESIÆ ccstis>approbatis>& innoratis quibus omnibus & sin— j gulis ctiamsi pro illorum sufficicnti derogatione alias &. illis corumque totis tenoribus specialis, specifica, cxprcstk > & individua, ac de verbo ad verbum, non autem per regulas generales idem importantes, mentio seu quzvis alia exprestio habenda, aur aliqua alia cxquisira forma ad hoc scrVanda foret, tenores hujus- modi ac fi de vcrbO ad verbum nihil penitus omistb, & forma in illis tradita observata inferti cstcnt præ- scntibusjpro sufficienter exprcflis & insertis habentes, illis alias in suo robore pernunsiiris hac vice dumtaxat harum serie specialiter & etprcfle derogamus contrariis quibuscumque. Prztcrca etiam volumus quod taxa fructuum, reddituum, & proventuum mensir olim cpiscOoalis nunc archicpist : opalis Albiensis, in libris cameræ acscripta, propter lcparatio- nem & disinembrationem annuarum quindecim millium librarum hujusmodi, diminui fcu alterari nullo modo poffit | sed in ea quantitate in qua hactenus Fuit perpetuo remanere debeat : & c conrra ecclesiz Bitu- ricensis taxa, propter novum hoc reddituum augmentum amplificanda non fit 9 cum ancca inopiæ mensie arChicpiscOpalis non congrueret. Nulli ergo omnino hominum licear hanc paginam nOstrz segregationis* divisionis > separationis > dismcmbrationis, cxertitio- nis, liberationis > institutionis, subjcctionis, supposi- r ion is, unionis, annexionis, incorporationis, con- ceflionis, decreti, derogationis, & voluntatis infringere » vel ei ausu temerario contraire. Si quis autem hoc attentare præsumserit, indignationem omnipotentis Dei ac beatorum Petri & Pauli apostolorutn eius se noverit incursiiruni. Datum Romx apud (anctam Mariam majorcm » anno Incarnationis DOmini cx millesimo sexcentefimo septuagcfimo OctaVO, quinto nonas Octobri*, pontificatus nostri anno secundo. I I. exjxsdxex eoncxmbii intet Mironei* episeopxxe * & xhbxtem S. Evgenii exunx pxrteb & Amelium eum uxore fxx Avx- jm ex xlterx i ex qxo injlndmento confiat de texe fere Mironis episcopi Ailbiensis. PLacuit atque convenit inter domini Mironi episcopi & Adalardi abbati > seu illa congregatione S. Eu geni i, ex alia parte Amclio & uxore sua AVanx, quod inter se concambiare debuerunt, quod ita rero & fecerunt. Inprimis dedit Miro episcopus & Ada- krdus abba, cum illa congregatione S. Eugenii, Amclio & uxori sux Avanz, illo alode quz dicitur Lausa, cum ipsit ecclesia quæ est Fundata in honore sancti Juliani, quantum ad ipso alode pertinet, quistum vel inquirendum, torum & ab integrum, nos vobis donamus in concambio S & in contra dedit.Amelius, & uxor fua Ava illo alode de Savancncus>quædc partibus Matfrcdo nobis advenitjquantumcumquc in ipso) alode Savanengus, vel de illas VolVenas, auæ Marfredu* visus fuit habere vel poffiderej exceptis illa vinea Abo- ncfca 9 totum & ab integrum nos vobis donamus in concambio, ita ut post hac dic, Deum propitium habeatis, teneatis, postidcatis, & faciatis ^uicquid facere volueritis. Dc repetitione vero, si qui nos ipfi aut ullus homo fuerit qui hoc ire aut inquietare præ- 1 sumserit>qui hoc fecerit t componat vobis * quod lc- Xem, & quod repetit non Valeat vindicare ; sed stabilis permaneat 9 omnique tempore cum stipuhtione annixa. Facta carra conscambiaria ista sub dic fcria fecunda in mcnsc Junii^annO soxtO regnante Lodoico rege. Signum Miro episcopus. Signum Adalardi abbatis. Signum Amelius capriscolis, Magfredus canoni* tus, Benedictus canonicuS, Benjamm canonicus. Tomus 1 A L B I E N S I S. j III. De Merone episcopo Albiensi pro S. Stlvio. MUltum declarat auctoritas & lex Romana, & : Gotha, five Salica, ut qualiscunque homo res ’ suas proprias in Dei nomen licentiam habeat donandi vel cedendi. Quapropter in Dci nomine Raimundus & Aimericus cedimus vel donamus Domino Deo & Gncto Salvio Albiensi episcopo alode in pggo Al- bicnsc, in manu Mironi epistzopi. In tali vero ratio ut Mirus episcopus & Gaufbcrtus abbas, cum clericis S. Salvii faciant ecclesiam in honore S. Salvii, in ipst> ftlodc ; & sit ipsa ecclesia in sua honore omni tempore, in communia S. Salvii, cum suas adjacentias, & cum ipsos fines, de vas meridie adjacentia usque ad gutta aH currente : dc vas oriente ad gutta currente de alii parte… usque ad honorem Mafrcdo de alia partej usque ad parochia soncta Martiana, &c. I V. Ebrxldi prtpofiti Albiensis ttftxmentum. IN nomine ærerni Dei & Salvatoris nostri Jesu Christi, incipit brevis codiccllus sivc divisionalis, quomodo divific Ebraldus præpofitus alodes suos. Irp- primis dono Bernardo episcopo illa ecclesia de Padal- nag, cum ipso ecclesiastico, &cum alio alode meo, quem ego ibi visus sum habere^cum mansos, fic terras, vineas, & bc^cos, quantum in ipso agro visus sum * habere vel poffidere, torum & ab integrum, tibi jam dicto Bernardo episcopo dono : in tali vero ratione, ut quandiu vivis, teneas vel poOideas | & post tuum di£ cestum, S. Salvii, & ad ejus rectores remaneat in communia ipfi : alodus, cum omni integritate j & non habeas licentiam>neque tu neque alius, vendere nec alienare de communia S. Salvii. Illum alodcm meum de isartisdono Witardo archidiacono, ut tenear dum vivit, & post suum disceflum sanctxCeciliæ remaneat in communia, illo hunsum de Dalingis, ubi Benedictus evisus fuit manere, Gaufberto prclbirero remaneat, U post suum disceflum S. Salvii remaneat. Illum mansum ubi Rogerius visus fuit manere in Aribergos, dono Benedicto fidele meo dum vivit > & post suum disceC sum S. Salvii remaneat. Facta carta ista sub die fcria. vn. in mense Martio anno x. regnante Lotario rege. V. Litter* Froterii Albiersa episcopi de eonsecrxtione dr dotxtione Ecclesu Gxllixci. ANno ab incarnatione Domini dccccLxxix. In nomine Parris & Filii &Spiritus sancti.Amen. Ego Froterius dictus episcOpus, hac sacra consccratio- ne qua ad honorem Dei Omnipotentis, bearæ Mariæ frmper virginis » & S. Joannis Bapristar, & omnium sanctorum martyrum, hoc altare confccramus pro slmore Dei, & redemtione animx mex t & mimarum parenruin meorum, in præsentia domini Folcranni episcopi Lodovensis, & aomini mei Rcgimundi co- E dominz meæ * Gcrfcndis u comitistx, & alio « rum plurimorum hominum. Huic monastctio Gallia- censi dono & concedo Vallem Caninampllos pinos & cambilegos, & * Salhcriam, & ctclesiam, de Brencia ( Brens) cum omnibus appendiciis suis, de Falgue- ras, & Montonum ( Montaim) cum fecclesia & cum campanis, &Donazat, & Feugucrias, & illos mansos de Tescoat, & ecclesiam dcBrancona, &de Brens, cum omnibus quæ ad eam oertineiit. Et ecclesiam S.Jacobi de Brens, cum dmnious quæ ad eam pertinent, & ecclesiam S. Petri de Galliaco. Et omnes honores hos supradictos huic monasterio Galliacensi dono & con- o Prior uxor Raymundi comitis » laudarur adhuc in litteris Raymun- di de constructione monasterii S. Pontii Tomcricnfis. Altera hujus comius uxor Bcru vel Bcnana commemoratur m B aymundi testamento. Aij 4 INSTRU txdo in perpetuum. Er deprecor dominum meum Re— A gismunaum comitem qui in præscnti est, ut ipse concedat & confirmet has donationes. Et ego Rcgis- mundus comes ad honorem Dci, &pro peccatis meis, hxc dona siipradicta concedo & confirmo. Insuper & ipsum monastcrium Galliacensc concedo & confirmo dic in perpetuum ad Dei servitium, ut monachi sub regula S. Benedicti in eo degentes defer Viant sempcr. Et ipsani villam Galliacenscm, quz magna nunc est, vcl futura est, & milites & homines universos qui in ea habitant, vel habitaturi sunt, & castrum de Ulmo, dono & concedo & confirmo huic monastcrio, uc habeat & poflideat sub proprio dominio fine * ullo contradictore. Et fidantias, & justitias, vendentium & ementium redditus, & ingreflus, & egrcstus fluvii Tar- nis, a villa de Cortes usque Montanum, & ripas urrius- que partis3 & tranficus & rctransirus, Se molinaria & molendinos, & Ecclesiam S.Amantii, & Ecclesiam de Brencio : hæc omnia supradicta dono & concedo & confirmo huic monastcrio Galliacensi. Signum Domni Froterii episcopi. Sig. Domni Folcranni epil- copi. Sig. Gernndis comitistx. Sig. Evaxdi elccmo- synarii Albiæ. Sig. Comitis. VL De confiru&ione pontis Albiensis tempore episcopi Amelii. QUoniam humanorum actuum brevis est recordatio, & cito labuntur ea auæ sub sole geruntur, ideo memoriæ litterarum tradimus, quod Anselmus ecclesiæ S. Salvii abbas, & Adalbcrtus præpofitus. Leo Francus archidiaconus, & R. Cabikrolius & ceteri ejusdem ecclesiæ canonici, ammonitione & ordinatione niultipliciquc prccacu domni Amelii sanctæ memoriæ Albicnfis episccwi, & Froterii Ncumacensis episcopi & fratris ejus B. Atoni proconsulis Ncumacensis & principis Albicnfis, necnon & aliorum episcoporum $ Gcralai * Videlicet Rutenensis, & B. * Caturcensis, in- supcr & communi pecicione fupplicique rogatu omnium tam civium quam burgennum AlbicnHum, mul- tOrumque aliotum quos supra dicti episcopi ad postulandum fecum quod ipsi pOstulare decreVerant, ex vicinis castcllis & vicis advocaverant : omnium isto- rum petitione, hortatu & precibus/upradicti seniores 1 ecclesia : S. Salvii dimiserunt, conccHcrunt & voluerunt pontem fieri super Tarinum, in alodio beati Salvii, ad communem viilz iielioiationem, & totius Albe- reis utilitatem. Et ut tam grande opus faciliorem sor- tiretur effectum, omnium pariter supradictorum petitione, exhortatione muitimodoquc precatu, di mi- ferunt & donaverunt supradicti operi pcntis, portum qui in alodio S. Salvii erat, & omnes redditus qui libi inde veniebant*, ita. tamen quod facto ponte^si quis- f>iam a transeuntibus aliquid exigere vel capere vo- ucrit, illud ad canonicOS S. Salvii ficut ad dominos, fine ulla contradictione redeat, & illorurti fine omni inquietudine > Ccut olim fuerat> libere in perpetuum permaneat. Istius promistionis, conccflionis, & donationis, restcs sunt quatuor prætaxati episcopi, & supra- dictus Albiæ princeps B. Aro, qui totum noc > ut su- £ra scriptum est > fieri Voluit, conceffit & firmum ha- uit. Testis est maxima multitudo tam incolarum,

! [uam eorum qui ad conferenda suffragia in tam uti- nno epcxcoonvsiSxaiK, MENTA v 11. Bemardus vicecomes & Froterius episcopus, fab certis conditionibus, dant Bernardo Aimardo, & Gaillelmo filio efies, epifiopatwn Albtenfenj ; ua ut mortao Amelio faece (furas fit Guillelmus. T5 Reve memoratorio de placito &c convcnientia, qux 1 Jj fecit Bernardus vicccomcs & Froterius episcopus, ad Bernardum Aimardum, & Guillelmum filium ejus, de episcopatu de Albi, qui est fundatus in honore siuIctæ Cccilix, vel de quanro ad ipsum episcopatum pertinet, vel pertinere videtur. Donamus ergo Frotc- rius & Bernardus, ad Guillcrmum filium Bernardi ip- , sum episcopatum subscriptum post morrcm Amelii episcopi : ur si intus se fecerit, aut alium episcopum fecerit benedicere, in vita sua habeat Guillcrmus ip- fum episcopatum suprascriptum post mortem Amelii. In tah vero ratione ut teneat Frotcrius episcopus, & Bernardus frater ejus, in pignore & medietate, de ipsa dominicatura, de ipfb cpiscopatu, cxccpto sacrationes, & miflas, & poenitentias, & receptos, & excepto gallinas, & paleas, & ligna, & excepto candelas deservitio, & illas fcos qui sunt vel debent recipere qui habuerint de manu Guillcrmi. Etdc ipsos donos quos danaVcrint, habeant Froterius & Bernardus frater ejus medietatem, excepto viginti sOlidos & viginti solidos… ipsum donum non debent minuare ad damnum vel ad ingannum de ipso Froterio & Bernardo. a Istas pignoras luprascriptas teneat Froterius & Ber- ’nardus > per quinque millia solidorum Vcl solidatas aprcriatas justis aprcciatoribus.Et nisi donaverit Guil- lermus ad Froterium vel ad Bernardum duo millia quingentos sdidos Vel solidaus^debet recipere medietatem de pignore. Et nisi dederit alia duo millia quingentos solidos vel solidatas habeat roram suam pigno- ram de manu Froterii & Bernardi. tr infra duos menses ex quo benedictus erit ad episcopum, Gtfillcr- mus debet donare ad Pontium comitem duo millia sol i datas a justis preciatoribus 5 & ad alios duos mcn- scs mille solidos ycI sOlldatasi& ad alios duos menses duos solidos vel solidatas. Etsi Guillcrmus mortuus fuerit antequam sit benedictus ad episcopum ^habeat Petrus frarer suus de manu Froterii & Bcrnaidi pre ( ipso dono & per ipsam conyenicnciam. VIII. Charta Pontii comitis t qaa legat nxori fit a epi- jcopatam Albiensiem. MUltum declarat auctoritas & lex Romanorum & Gotorum sive Salicorum, ur unusquis- que homo de propriis rebus suis dare, aud cedere, aut condonare voluerit, licentiam habeat ad faciendum. Quapropter ego in Dei nomine Pontius, dono tibi dilectæiponsæ meæ Majoræ, episcopatum Albienlem, & civitatem, & moneta, & mercatum, & vineas in dominio & villa Magniloci, cum inso ecclesia, & cum homni adjacenda sua, & eccleua S. Saturnini quæ Vocatur filcus, cum akxic quæ vocatur Bricio, & castrum S. Marcelli cum sua nonorc, & cum SUO ftiandamcnro •, & medietatem de episcopatu de Nemauso, & meo * drictu de Amiglayo, & medietate de abatia S. Egidii, castrum de Porta Spana

de castellum de Tarascone fimiliter, & terra de Argencia fimiliter, omnia & in omnibus rorum & ab inregmm, sic dono ego tibi, sponsa mca, omnia & in omnibus, quantum supcrius infertum est : in tali vero ratione, ut, dum tti rivls, teneas & poflideas, &. pcst obirum tuum remaneat ipsius alodis ad infantes quæ de me Pontione erunt Creati, & de utero tuO erunt nati. Et fi tu, sponsit mca Majore, super Vixeris, reneas & pOstideas ipsOs alodes in Vita tua, cum alio castcllo quæ VOCant COfo- lcnciq.Et si mortua fueris sinc legitima herede, acl proECCLESIÆ 1 pinquosmeos revertatur. Sane si qpis, cgo, aut ullus de A heredibus nostris, qui contra cana ista dOnationis temere aut usurpare, auc inquietare vcnctic, non hic valear vindicare quod rcquirit^cd componar tibi hxc omnia superius fcriptadupla mclioraraj& inante ! dona- tiO ista firma Se stabihspermaneat omniquete mpOre. Facta carra donatione ista in mense Septcmbri/ub die fcria Illi. octaVo decimo cal. OctObris, anno regnante Ehcnrigo Rege. Signum Pontii qui hanccartadonationis fcribcrc fecit > Se manu sua firmavit, & firmare rogavit. Signum Vvillclmo Patri fuo. Signum Bcr- tramno. Signum Remigio. Signum Bernardo. Signum Petrone. Signum Rostagno. Signum Raino- ne. Signum Petrone. Signum E me 11011 a. Signum Elisiar. Signum Petroni. Signum Bcrengario. Signum Rostagno. Signum V gene. D i narus fer ipfit. B Pontium donatorem non dubilamm ejse comitem Tolo- sannm, epni, cum potiretur dtbbatilt Afolslacensi t ejnscjMe cjset *bbdM, etmsttbjecit ClnnlAco ; de quo vide Mabill. ad dtn. loei.n* no. Tempus <jho vixit hic comet id persua- det •, cotvns enim erat Henrici I. Francorum, quo regndtnte dsttat ejt prtsens chdtrta. In e* uxor Pontii nomi- natur MajOIC.^n/ prima fuit ei collocttA in mdttrimoninm ; in chdtrtdt vero pro subsucundo Motsiuco CluniatcensibHt, fecundat nxltr Appellatur Adalmodis. 1 X. Froterii episcopi Nemsttus, donatio faci a S. Salvioo ut canonici communem in ca ecclersa’vttIcm agtnt. C ’• T ? Go icitur Frotcrius, nOn meis meritis, scdgra- r, ria Dei VOCatus episcopus, Se Bernardus meus utique frater, una cum w ile Imo ipsius k>ci ponti- sice, damus & rcddlmus ad hOiiOrcm B. Salvii in COm- munia, illum hOiiOrcm quem præpOsitus ejus ecclesi* renere sohcr > torum & ab intcgrum, cum ccdcsiis, & paruchiis, & Villis, & pafcuis, & aquis, & canonicis, & cum Omnibus qua : ad lllum honorem pertinere Videntur. Datnus autem pro remediis animarum nof- trarum, sive parentum nOstrOrum, istum Se aliOS ho- nOrcs quos per lingula nOmina prænOminarc VOlumus ; ▼idclicct quantum pOstidcre Videmur in cimiccrio ; si- militer illa mcdicratc pOrtus, & mcdlctatcm ecclefix MOntiliensis, & illam canOiiicam FOiflicnfis villz, j simili modo damus illam capurfcOliani, qux ad illam pertinent, &r illa dOna qux abba aut cpdcopus habere sder, aut præpOsitus : faciunt enim similitcr canOnici Omnes hOnOrcs quOs tenere sOlcntdc S. Sal- vio, aut per obedientiam, aut per fcVum, aut ner COmandam, cum censu & scryitio, qux illi Coliti lunt accipere. In tali Vero ratiOnc, ut unusquisque quando accepturus est societatem illius COmmumx, fi cum fratribus participare dcfidcrar, exrcddiubus fms Se de tcmporallbus suDstantiis, illic largiatur quantum cum cpiKOpo Se ceteris fratribus invenire pOtucric, idest, si quando de viginti qui modo innant Vel intrare dcsidcrant, si mOrtuus fuerit unus ex illis, alius unum mansum ad alddcm de incOmmunia &. substan- tiis mObilibus, quantum cum episcOpo & cum ceteris fratribus invenerir. Censemus autem, Se cum juramento firmamus, ut de ista hOra in antea de illis hOnOribus quOs superius nOminaVimus, aut de aliis quos acquifiturus est B. SalVius, ad ipsam COlninu- niam, nec egO FrOtcrius, nec Bernardus frater meus proconsul, nec WilIcimus ipsius ecclesiæ episcopus, aut unus de canonicis, qui Obedicnrias tenent, non dabimus ad damnum S. Salvii, aut ipsius COmmuniæ ; & sialiquid de ipfis qui fcVOS tenent pOst obitum illorum cveneritjad ipsam communiam (imili lege accommodent : de rcpctitlOne VerO siauis hOC legitime usus fuerit, & adjutOr ut firmiter illa teneantur cxtircrit, auxiliante Deo & SalyatOre nOstro DOminO Jefu- Christo, liberi & absOluti ab omnibus culpis, unde pctnitentiam accepti sunt vel accepturi permaneant OLBIENSIS. j ab ipsis Episcopis qui ista constituunt) scilicet Fro- terio atque Guilklmo> & ab aliis omnibus qui post istos epilcopium istud sunt accepniri. Insuper etiam a plurimis aliis, a Papa Romano & ab archiepiscopo Bituricensis ecclesiæ, £vc a ceteris omnibus quoscum- qucad hoc opus incitare poruerimus. Si quis Verotam negligens fuerit ailt desioes, ut ista non krvavcrit, & jusjurandi infregerit, & fidem quam promifit, insiiper Se quicumque contra istam communiam maliyokis in- surgcrc voluerir ; gui hoc fecerit* excommunicatur Se anathematizatus ufcjue in sixuli finem permaneat, & a liminibus S. Dei ecclesiæ feeregarus, cum Datan&s Abiron, in infernalibus clauftris omni tempore par- ticipcnr. X. De reformatione ecclesu Albiensis. IN nemine sanctistimx & indiyiduar Trinitatis, Pa— J tris, & Filii, Se Spiritus sancti.Paraclito Spiritu, cujus est prava cuncta airigere, & a(perain Vias planas referre, supcr hujus cenODii bcarimmæ mmryris Cecilix inenarrabilem • dcsOlationem, miserante beato hujus loci FrOtardo antistiti, divinitus inspiratum cst, ut tam iftius urbis quam COtms episcOparus & ceterarum provincialium civitatum COHVOCatis Dei fidelibus & sapientibus viris, de præfara hujus matris Ecclesiæ k- crymabili dcstructionc, sibi non inutile, Deo autem ElacitumcOnfihum parttcr iiiVcstigaxcr. Erant enim in ac ecclesia COmpiures, non dicam canonici > sixi qualcscumque mercenarii, qui temporalis avaritix ’ mOrdacia lucra quærenrcs, fcxVcnris luxuria ? COartan- tia Vincula sectantes > & tOtius stxularis inertiæ vnna. negotia expcrenres > nec fiat crux chan raris exemplo, sibi Vel ceteris proficiebant, nec « niandæ castltatis munditia Deo Vel hOminibus placebant j nec ad reddendum Deo pCilmOS Vel dcbiras orationes, ad sanctum matris taoernaculum præfinitis temporibus conveniebant j arrendentes quod i Domino per prophetam dicitur : Kovete ( ! r reddite Domino Deo veflroiepn Videlicet ad temporalem laudem, non ad ztcrnam rcmunc- ratiOncm canonicum nomen subcuntcs, canonicalis officii vel minima negOtia explicare non curabant. Unde supradictarum pcrfdnarum specialiter communicato COnsiliO, cum non aliter in ecclesix poflcfliOnibus si : r- vicndOrum præbenda rcperiri pOster, przdicti quales- ) cumque canonici apastOre S110, nostro Videlicet episco* po ratiOnabiliter admOniti sunt, ut vel a praVis consuetudinibus, vclut quibusdam lupis rapacibus impiorum animas ad mortem pertrahentibus, scccdcrent 9 & Dei marrifquc in gremio commoranrcs certis & horis Se rcmpOribus, secundum regulam Patrum, studiosc inscrVirent ; aut, si ipsi quidem nOn polscnr > filios vel COnsanguineos cum injustc poflcstis nonoribus ecclesiæ ad krvicndum relinquerent. Quod fi spOntanci paternæ admonitioni obedire recufarent, canOiiice in£- rurionis judicio, quamVis inviti eccksiasticis privati honoribus viverent, & pro crudeli rebellione anathematis ancipia gladio percuffi graViter ingemiscc- rent. Ad hxc quidam partim idoneæ veritatis rationem agnoscentes > partim canOntitn judicia formidan » E tcs, partim quia honores ecclesiasticOs quos tenuerant oppignerari erant Vel Vcndidcranr > partim quia in parentum nimiam clariOnem minime confidebant, quod sibi his de caufis utiliter tenere non poterant, eccle- fiæ per integrum reddiderunt. Bernardus namque 3C Wido uterque faerista, hOnorem quem poflederant, ecclesiæ ab integro reliquerunt. Ernaldus S. Quintini cum fratre SUO Petro cabi sedarem honorem & filium suum Durandum, huic siinctæ matri ccdesiæ per integrum > sicut melius postcdcrar, reliquit. Gosbertuf thcfaurarius > iridcm ao integro suum honorem rcli- 2uit. Guillelmus Beg. dccaniæ honorem ab integro militer reliquit. Hii tamen omnes episcopo Frotar- 4 Quæ hic dicuntur de miscrabili ecdesiar Albiensia statu, facile credent qui lcgcnnt qux retulimus cx indubitatis adis, charta VIII. de episcopatu vcuduo, imo edam lc£c tcstamcnu dato uxori fic liberis » A iij 6 IN STRU do vivente, illoauc cogente, hos bonorcs omnes re— A liquerunt •, quod idcirco ipse, quamvis quidam ex his quasi propria retinerent, spontaneus & libens disposuit ; quia ipfc & prædeceflores fui huic ecdesiæ multa incommoda & injurias, laicis pcrsonis dispertiendo ejus postcffiones, intulerant : i quo non solum hxc prædicta beneficia > vcrumeciam aliud mulco gratius & utilius beneficium ili hujus ecdesiæ crementum recepimus cum consilio Romani cardinalis, sci- licct Guiraldi Hosticnfis episcopi, & Ricardi Bitu- ricenfis archiepiscopi, & Frorerii episcopi quam maxime affirmantis & fimul Pictavensis episcopi : hanc namque videns ecclesiam quasi yiduaram, & abfquc patrono, & propriis rebus expoliatam : ar- chidiaconatum, sicut Tstrnus fluvius dividit, & pariter cum Gaturcensi pago & Rutenensi, Deo & S. Cc— E ciliæ & clericis ipsius foci in Canonica, ipsis videlicet <jui funul inmorari voluerint, reddidit & concedit, hac conditione quatenus, si quemlibet archidia- COnum eligere voluerint, ex ipsis eisilem ponatur, vel si alienus ruerit, secundum electionem majoris partis 3 si autem aliqua necessitate feparari voluerint, in dau- stri ædificio totum ponatur ; quod inde habebitur, pro honore ipsius ckustri detur. Hoc totum confirmatum & laudatum fuit ab omnibus fupra dictis auten- ticis perfonis, tempore Alexandri Papae, anno XII. regnante Philippo rege Francorum > XIII. anno sui imperii, & comite Tolosertfi. His autem adjun- fimus Raimundum vicecomitem, & Si Cardum & rotardum vicecomites, præpositum ipsius ecclefiæ Pontium, decanum Vi vianum, & Guidoncm si : — ( cretarium, & Gausberrum thesaurarium. Quod totum peractum est anno XVII. decemnovennalis cicli, ab incarnatione4 M LXXVIII1. Epacta XXVI. concurrente VII. XI. Fcedus pncis initum inter Guillelmum Petri epi- scopum Albiensem, & comitem Tblosnnnm. IN nomine sonctæ & individuae Trinitatis » anno ab Incarnatione Christi M. C. LXXXXI. dominus Raimundus comes Tolofæ, & Guillelmus Petri Albiensis episcopus, consilio domini Rogeri Bitcrren- sis viccComitis > & Sicardi, vicccomitis de Lautrcc, Albiensium baronum, & illustrium virorum, in 1 Albicnsi diOCesi pacem constituerunt. I11 primis ec- clcsias, monastcria, & loca religiosa, & clericos, & omnia bona eorum in hac pacc poluerunr : mercatores, veiiatores, piscatores, milites, burgenscs, rustici, & omnes omnino homines qui in Albicnsi dio- ccsi sunt, & omnia bona eorum in hac pace erunt j & omnes ad invicem hanc pacem tcnebunc. De mas- nadis vero & exercitibus dominus Raimundus cq- mcs Tolosæ præstat securitatem & ducatum omnibus bubulcis & omnibus bobus, & animalibus arantibus, faumariis > eis tantum qui signa pacis portaVerint. Nullus, siVe miles, siVe aliquis homo de Albicnsi cpis- COpatu, debet faCcre malum per se in Ruchenensi, siVc in Tolosoncnsi, vel in vicinis episcopatibus. Sed si COntigcrit quOd aliquis de vicinis episcopatibus ali— 1 quem de episcoparu Albiensi rOgct urcum scquatur, caVerc debet ille qtii de episcopatu Albiensi fuerit, cjuOd ea dic qua malum Vicinis episcOparibus faciet, 110n exeat de Albicnsi, neque rcYertatur in Albiensi. DOmini lOCOrum & castrOrum cogant & compellant subditos suos, ut hujusmodi pacem iny iOlabiliter observent. In hac pacc, sunt omnes hOmincs, cujuscumque COndiuOnis aut artatis fuerint, & Omnia bona eorumj hanc pacem omnes Albicnses ad in Vicem tenere debent. PrOditores, iliVasbrcs pacis, & omnes illi qui pOst* communionem pacis in jus Venire VOlucrint, & judicio COmitis & episcOpi siipcr aliquibus querimo- a Hic annus non convenit cum sopra notato Papæ & regis anno : .Ciendum itaque an. 1071. qui clt annus duodecimus & ultimus Alc- xandci Papx II. & decimus cercius Philippi regis. MENTA niis starc noluerint, extra pacem erunt •, & nullus locus, nulla persona, nulla dies sccuros cos facere poterit. Capellani Slc rectores ecclesiarum commoneant parochianos fuos, ut hanc pacem per quinque continuos annos observent, & se onscrvacii- ros super quatuor cvangclia jurent. Illos autem qui renere pacem noluerint & jura, cxcommunicatos & extra pacem cfle denuntient. Ad adjutorium it tius pacis, dabitur Raimundo comiti & episcopo pro animalibus cujusque aratri, scstarium annonz & pro uno quoque faumariO duodecim denarii Albiensis monctæ, & lex pro afino vel asina. Dc animalibus vero quæ signa pacis portaverint, non poterit aliquic pro debito, vel fidejustione, vel aliquo delicto pigno- rationem facere, nin specialiter ea fibi 1 domino Obligata fuerint. XII. Chnrtn Guillelmi Petri episcopi Albienjis, de privilegiis nb eo concejjis monnjlerio S. Snlvii Albtensis. IN nomine Domini nostri Jesu-(2hristi, anno incarnationis ejusdem.M. CC. XXVII. VIII. idus Augusti. Noverint universi tam præfentcs quam futuri litteras istas infpccturi, quod nos G. Dei gratia Albiensis epistropus, recognoicimus tibi ♦ G.<£ Ra- bastenis, præposito ecdcnæ S. Salyii Albiensis, & * roro capitulo ejusdem ecclesiæ, licet universis fit ma- nifestum quod in veritate profitemur, quod si forte aliquis cardinalis, vel aliquis alius Apostosicæ scdis le- • gatus, sive archiepiscopus Bituricensis, vel aliquis alius praelatus, sive rex, comes, vice comes, vcl aliqua, sæcularis potestas, civitatem Albiensem aliquo casu iiitrare contingerit, & ad proccffionem admittuntur 5 episcopus Albiensis tenetur & debet ad ecclesiam S. Salvii venire, & primo cum præposito & canonicis S. Salvii, prolatos vel sæcularcs perlonas ibi recipere.Item recognoscimus & profitemur quod fi in dominica ramis palmarum proceflio eirra civitatem celebretur, episcopus Albiensis debet ad ecclesiam B. Salvii venire, & cum supradicto præposito & canonicis dictæ ec- clcsiæ ufque ad locum proceffioni destinatum exire, & in reditu ufijuc ad gradum B. Salrii & cum ipsis redire $ diaconi Vero S. Salyii & S. Ceciliæ, fi equi- ) tando episcopus intraverit, ipsum tenentur ducere per lora ilsque ad gradum supradictum 5 de gradu vero ufq lue ad ecclesiam S. Cecfliæ cum canonicisJejusdem ecclesiæ venire. Item recognoscendo affirmamus quod cum moram facit episcopus extra dioccsim, fiye in consecrationibus ves conciliis, vel alio aliquo modo, in rediru descendit ad ecclesiam B. SalVii, & ibi prius, si proceflio fibi offeratur, debet 1 præpOsito canonicis eam recipere > fi vero ad proceflionem nOn admittatur, debet primo ad eccleham B. Salyii orare, & tunc majus signum pulsarc > ut nOtitiam præstet omnibus de adventu domini cpiscOpi. Item reco- gnoscimus & in veritate prOsiremur quod omnes Al- bienses episcopi debent sepeliri apud ecclesiam S. Salvii fuccestiVe ; & ut hæc reœgnitio in perpetuum fir-

ma habeatur, sigillum nostrum appOni fecimus huic chartæ. NicOlaus notarius mandaro dOmini episcopi supradicti, præsens instrumentum scripfit. XIII. De obitu & exequiis Guillelmi Petri episcopi Albiensis- Sit notum omnibus præsentibus & futuris, quod cum dOminus Guillelmus Perri Albiensis quondam cpiscOpus, in ægritudine pOsitus, mente tamen sstna & integra, quasi in extremis lat>Orarcr ; ac- ccrfitoad se præpOsico & canOniCis S. Ceciliæ Albicn- sis sedis, & B. capcllano, procuratore dOmini D. cpiscOpi Albienhs, clceitfibi sepulturam in eccle- sia S. Ceciliæ sedis Albienlis. Sed cum eO mOrtuo dicti canonici cxcquias funeris & officium fcpultujæ, pr©< ECCLESIÆ ut moris cst, sibi præpararcht, & vellent cum in cc- clcsia S. Ccciliæ intromittere, G. præpositus & canonici S. Salvii Oppcsucrunt sc fortiter » refistcrc1 volentes & tonrradicenrcs, ne inecclesia S. * Salvii scpclire- tur. Dixerunt enim ad ecclesiam S. Salvii de antiqua consuetudine sepulturas cplscOparum Albiensium pertinere i quam consuetudinem przpositus & capitulum S. Cccilix negabant. Allegabant etiam auod dictus Guillclmus suerat caiiOiiicus regularis S. Salvii, Se ideo non poterat eligere sepulturam alibi quam in ecclesia S. Salvii. Et contra præpositus & canonici S. Ccciliæ dicebant pro fc, quod ipse quando fuit factus episcopus in ecclesia S. Ccciliæ, fuit factus de filio piter & cxcmcus a potcstate & obcdientia præ- pcsiti S. Salyii ; &. ideo de jure communi poterat ubi Vellet, & maxime in cathcdrali ecclesia cbzerc sepulturam > cum inde fu i flet episcopus. Prætcr nare dicebant, quod illa COnfucrudO, si qua cstct » quam præpositus & canonici S. Salyii allcgaDant, pcr quam auferretur episcopis Albicnsibus libertas eligendi sepulturam ubi vellent » non dctxbar valere de jure, cum iir COntra jus scriptum, nec fuerat unquam obtenta contradicto judicio > nec per priVilcgiumsedis Aposto- l
cæ roborata. Et cum super iis aliquandiu ad invicem litigastcnt coram magistio R. Albicnsi officiali, sicut coram judice ordinario, tandem COm promiserunt utraque pars in officialem & magistrum Simon archiprcs- birerum de Corduo, promittentcs sub pœna M. solidorum RaimOnd. quOd quidquid ipsi statuerint vel judicarent, illud utraque pars ratum & firmum haberent, & illud ObscrVarcht, & : COntra ♦ unquam Venirent. Ipfi vcrO habito prudcntum consilio diligenter consideratis supradictis rationibus, positis pro ecclesia S. Cccilix, & iis tjuz erant pofita pro ccdcsia S. Salvii > judicaverunt dictum dominum Guillclmum cpiscopum in ecclesia S. CeCiliæ de jure debere sepeliri >caprzcipue ratiOiie quod eu 1 libet de totO cpiscOpatu licitum est eligere sepulturam in ecclesia catncdrali : & hoc cum omnibus siccat, mulco foirius debet licere episcopo, & de jure communi pOtcst quilibet & ubicumque voluerit, dum ramen non fit illectus, Vel non faciat ex temeritate, prupriam ecclesiam contemnendo, & relicta siue cc- clchz canOnica DOrtionc, digere sepulturam. Et cum txc liceat filiis ac jure, mulro fortius licet episcopo, <jui parer est ; qui ramen fi non elegi flet sepulturam » in lua cathcdrali ecclesia, ficur quillbetparrochianus in I sua parrochia, ckbcbac de jure iepeliri. Lata autem ista scntcntia fæpc farus dominus Guillclmus cpiscopus pontificalibus indumentis ornatus, quia sc 111 per sibi pcntificalcm dignitatem retinuerat, DOnorisicc & pacifice delatus fuit in ecclesiam S.Cecilix, & celebratis miflis, & officio funeris rite peracto > præscntibus præpOsito & canOnicis S. Cccilix, & przposico S. SalVii, & clero & pOpulo Albicnsi, scpultus est in tapitulo claustri S. Ccclliz sedis Albicnsis. Actum est hOCanno Domini MCCXXX. IX.Cal. Junii in claus- trO S. Cccilix Albicnsis, præsidente in sede ApOstOlica dOmino GregOrio IX. pOntificatus ejus anno IIII. X I V. Guillclmus Petri ftatuta condit pro reformatione S. Salvii. SIr hxc audientibus maniscstum quod ego Guillclmus per Dei gratiam Albicnsis episcOpus, communicaro consiliO frarris nOstri R. abbatis Candelii, & aliorum virOrum rcligiosOxum, sapientium & dif- cretOrum, habitatoribus dOmus S. Salyii barc perpetuo obfcrvanda stacuimus. Inprimis ut conventus ip- sius dOmus simul COmcdat in refectoriO, de eodem pane & de cOdem Vino bibat, qui de uno vale omnibus propinetur > & qux supererunt in hOspitali pauperibus ibidem sempcr manentibus distribuenda deferantur. In quo hOfpitali ponatur aliquis diligens ac timens Deum, qui pauperum curam habear, & cibOrum reliquias & cetera eidem hospitali competentia j sicut ALBIENSIS. 7 ab antiquo constitutum est, colligae, & pauperibus fideliter administret 5 simul dormiat in dormitorio, fi- mul sit in ecclesia ad horas dici & noctis, & maxime ad Vigilias, ad Prinum & ad Tertiam, ad Miflam majorem, Proccstiones, Vesperas & Completorium. Qui hoc transgreffus fuerit sequenti die ccdesiar sti- pendia omnino amittat > & dentur leprosis > nisi forte aliquem evidens infirmitas coegerit, sivc de via lastus

? uis venerit, vel sibi minuerit * ; scd qui minutus uerir, per tres dies chorum intrare non cogatur. Post Completorium starim fores ecclesiæ diligentius obserentur, ut nullus foras egredi poffit, nili pro ordinatione infirmorum, tranfgrestbr per continuam hebdomadam ecclesix beneficio penitus carcat, quod detur leprosis. Cum in villam exire voluerinr, bini incedanrj COntcmror, unius diei stipendio puniatur ; detur lcprOsis. Donatus qui uxorem duxerit, ea quz eCcle- sixCOntulit prorsus amittat, nihil ex eadem ecclesia de cetero recepturus. Custos ecclesiz, qui figna pulsare COnfucvit, sit in porestate facrilLe •, ipse vero tan- quam justo i udici Deo redditurus rationem, in omnibus SC haocat. Operarius constituarur in ecclesia, qui omnia quæ ejusdem operis solent estc, accipiat fideliter & dispenset ; fi quii autem canonicus vel donatus siincti Salvii hxc concilioso instituta nostra infirmare tcnraVerit, pœna duplici puniatur, scilicet ut centum /blidOS MclgOrienlcs in communi utilitate ponat, vel ecclesiæ beneficia per annum amittat, & in die districti judicii damnarus a iJomino, cum iniquis portionem recipiat.Omnia & lingula sirpcrius institu- ta tenere & custodirc faciat, & competenti scVcritatc coercear ille, cui potestas a domino cpiscopo suocr hoc fuerit attributa. Insiipcr, utres ista. perduret sta- bilior & in staru perpetuo, eorum nomina 9 qui iis adfuerunt, præsenti pagina volumus annotari > & eam a sigillo noitro recipere firmamentum. /ostrumcnrum iUnd videtur habere edufudm cotmexi^ nem cum sequtnti. Optimus ille episcopus GuMmus Petri dolens ecclejiam S, Salvii omnino deseajse^tam brevi temœ> foris intervallo, ( decimo quinto certe anno pofl bullam Ca^ lixti, ut fatis liquet) primo quadam ftatuta condidit ; deinde suum jus ecclesia desolata prapojitum elidendi reddidit* ut [equitur. Videtur ab episcopo hac & aha charta emo- najse primoepiscopatus ejus annotid eft anno 1185. quo con- sequenter Galhardus fuit elettus prapofitus S. Salvii. X V. Guillclmus Petri episcoput Albicnsis reddit eccle~ sia S. Salvii potcslatem eligendi prapojitum o C^r eUgitur Galhardus. Sicut recte gradienres normxquc inhaerentes fo Vere & protegere justum est & laudabile, sic quidem cxhOrbitantes & a verd deViantcs revocare, & reducere pium est & rcmunerabile. Et licet non minimæ laudis sit ordinata ne fluitent 3 laboriosioris tamen & excellentioris virtutis est fluitantia in ordine confirmare : inde est quod ego Guillclmus Petri, Dei graria Albicnsis episcOpus, ecclesiam beati Salyii > qux incidcn- tibus discordiis vel inyidiis a priori statu dudum deciderat, & sine præposito ac consiicto rectore annos scrme quinquaginta manserat, tali ejecta enormitate cupio reformare, & antiquiori fic rectiori cursin, Deo annuente, reddere > unde quidem hoc illi restiruojdo- no, atque, ut in posterum valear, przcipio ut ejus canonici, tam in praesenti quam in futuro, præpositum de more scmper nabcant, & sub ejus regimine serVire Deo studcant j qui &s ceteras ecclefix personas Se Eonores canonice dilpOnar, & communi Se insistatprofectui Se utilitati, in quo & omnia ad ecclesiam lpec- rantia, tanquam in capite corporis membra uniantur, & a cstVifiOnc & dispersionc deffendantur. Sola, est immunitas, qua cuncta in statu SUO permanent, SC sine qua nulla durabit religio. Præposici quoque electionem ipsis canonicis tam prrscntlbus quam fgturis, « INSTRUI tam per me qualft per meos succcstbres tranquillam, A liberam & in Omnibus absOlutam, & nunc & in perpetuum trado, dono atcnie concedo, & donum & con- ccstioncm venerabilis Papae Calixri super hac ipsa re ab olim factam approbo & tamen præpositus præ- sente & faciente episcopo instituatur. Denique ut jam dicta donario & conccflio inposterum rata, quieta, i 1- libaraquc permaneat, ncc ullo modo frustrari valeat, si- gillo & praesentium apicum attestationc munio & con- hrmo. Testes sunt hujus rcsti turionis & donationis dominus Galhardus in ipfa donatione praesentis cc- clcsiæ factus præpositus, Vcdianus Ichardi fanctæCc- ciliæ præpositus, Durantus de monte Autino, Willcl- mus de Marcilio sacrista Aircbaldi, P. de JoVent, D. capellanus, Bernardus Boetus, & plurcs alii tam canonici quam familiares hujus ecclesiæ. XV I. Sententia Petri de Collemedio ingratiam Duranti episcopi Albiensis de omnimoda jurisdittione quam habebat in urbe Albta. OMnibus Christi fidelibus ad quos littcræ istæ pervenerint Petrus de Collemedio salutem in domino. Cum de jure & jurisdictione civitatis Albiensi s inter bailliyos domini regis & dominum Philip- Eum de Monte-fbrti, qui pro ipsi) rege jus Cc dicc- at in dicta civitate tenere, ex parte una, & venerabilem D. Albicnscm episcopum ex altera, quæstio verteretur : de mandato domini regis speciali, cujus vices etiam gerebamus in partibus illis, quæstiones illas audivimus, & tandem de consensu praedictorum de jure domini regis-& ecclesiæ Albicnfis fecimus diligenter inquiri, & per inquisinonem inVenimus quod major justitia civitatis, Videlicet de criminibus, fangui- nis effusione, furtis & adulteriis, & fidelitas hominum de Villa, & custOdia claViumportarum de villa ; item incurrimenta siVC commi fla hOminum prædictO- rum, spectant ad episcopum & ecclesiam Albienses. Item inVenimus quod præconizari folct per civitatem ex parte episcopi & proborum hominum de Albia tantum •, de minoribus autem clamoribus inVenimus quod justitia minorum COmmunis fuerat episcopi & LrOreriorum, ita quod ille COgnOsccbat ad quem ibant primo clamores, videlicet quOd si primo ibant ad episcopum, episcopus cognOsCebatjsi aa FrOteriOs, Fro— ] tcrii cognoscebant : si ad episcopum & FrOterios fimul, insimul cognoscebant > exceptis quibusdam hominibus 9 quorum justitia ran tum est episcopi. Inquisirione autem prædicta diligenter inspecta, & habito consilio reverendi patris & domini R. S. Angeli diaconi cardinalis, Apostolicæ scdis legati, & domini Adæ de Miliaco militis, qui ad partes Albienses venerat ut gereret vices rtgis, & aliorum proborum Virorum tam prælarorum etiam quam baronum, ad dictum episcopum & ecclesiam Albiensem, majorem justitiam, incurrimenta scu commifla, custodiam claVium, fidelita- rem villæ, præcOnem Videlicet, ut ex parte episcopi & proborum hominum de Villa præconizetur dicimus…. prohibentes nc super iis ecclesia a balliviis domini regis vel aliis molcstctur-, minores autem clamores dicimus efle communes episcopi & domini regis > qui jus tenet in villa Froteriorum, ita quod ille COg- DOscat de minoribus clamoribus ad quem Vadunt : & si simul Vadunt ad episcopum seu officialem suum, & ad balliVum domini regis, simul inde cognoscant, exceptis clamoribus quorumdam hominum quos taurum aa episcopum invenimus pertinere, de quibus epis- copus seu officialis suus tantum COgnoscct. Ut autem omnia supradicta, rata & inconcufla permaneant, præ- scntcs litteras fecimus annotari, & figilli nOstri munimine roborari. Actum apud Lasignanum dic Martis proxima post fcstum beati Andreæ apostoli, anno DOmini mccxxjx. mense Decembris. Hanc sententiam confirmavit Innocentius If^. pontifi- cana fui anno 8. 1. Cal. Aprilis. [ E N T A XVII. Philippus archiepiscopus Bituricensis excipit homagium ab episcopo Albiensi de ipsa urbe Albio-, ea lege, ut 7 fi folia inquifitione non cognosce- retur de ifiius homagii jure, non amplius exigeretur. P HiLiPPUS diVina permistione Bituricensis archie— 1 pifeopus Aquitaniæ primas, univerfis præscntes litteras inipecturis sstlutcm in Domino. NoVcritis quod * cum episcopus Albicnfis teneat a nObis in feudum civitatem Albiensem, castra, villas & alia jura ad civita- tcnl prædictam pertinentia, nos domino B. episcopo Albiensi & ejus succestbribus promittimus, quod dictum feudum non alienabimus, nec extra manum nos- tram ponemus. QuOd si contrarium faceremus, Volumus quod eo ipso episcopus Albiensis & succcflbres sui 5 qui pro tempore fuerinr, a feudo sinr immuncs, & eidem epist : opo feudum solvimus, remittimus Sc quittamus > ncc alienatio obtinere postir alicujus ro- bOris firmitatem. Promittimus etiam eidem cpiscOpo quod infra octaVas Penrecostcs litteras capituli Bitu- ricensis sub eodem tenore procurabimus Bituris sibi dari5Vel ejus certo mandato. Recipimus etiam fidelitatem ab ipso episcopo pro ciVitate Albiensi & ejus tenemento quam facit nobis, ita quod, si probare potuerimus quod homagium inde factum fuerit nobis Vel antecelibri nostro, homagium inde facere nobis tc-

! nebitur episcopus antedictus.Si Vero dictas litteras infra dictum terminum eidem vel ejus mandato dari non fecerimus, volumus quod fidelitas quam nobis facit, habeatur penitus pro non facta, & nt res in eodem statu in qiio erat ante promiflam fidelitatem, & si xcCcpcrit litteras capituli —idem epiCzOpus, dabit nobis litteras siias patentes super receptione litterarum praedictarum. Hanc autem rcCognitionem feudi & fidelitatem facit ndb is episcopus supradictus/alyo jure suo & suæ ecclesiæ Albicnns si inposterum agere nollent. Actum Biturico præfcntibus Claromontensi & LcmoVicensi episcopis, anno Domini m. ccliv. die Lunæ post Dominicam qua cantatur ; Oculi mei. XVIII. B. * episcopus Albiensis pro maximis fibi (jr civibus suis, illatis injuriis per fencscallum Carcafso- nensem, regem appellat. NOVerint uniVersi præscntem paginam inspecturi, quod nOS B. Dei gratia Albicnfis episcOpus, sentientes nos indebite & injuste aggraVari a VObis Stcphano de Dadeist, tenente lOcum nObilis Viri P. dc Autolio senescalli Carcaf » & Biterr. prO eo quod, cum vos citaycritis nos & ciVes nOstrOS semcl, ur Veniremus apud Carcaflbnam, parituri juri COram Vobis, supcr eo quod dicebatis nOS & ciVes nostros porta ste arma & pacem frcgifle per terram dOmini regis Franciæ, minus brcVcm terminum nObis aflignando, E ira quod in crastinum receptionis litterarum Vcstra- rum nOS oportebat comparcre j ad quam diem nOS ex- cusatOrcm nOstrum miicrimus littcratOrie destinatum, qui prO nObis prærendcrer, quOd prOptcr breViratem tcinpOris COram VObis minime Venire pOtcramus, & secundO apudCastras utnOs & ciVes nOstri Veniremus super prædictis juri pariruri coram VObis, & ibidem a nObis pcrfOnaliter COram VObis cxistentibus, & a prOcuratOrc uniVcrfiratis ciViraris nOstrx Albiensis firmandas super prædictis peteretis, de stanck> juri Stc COiigregatiOni curiæ Vestræ Carcaf. Et nOS quOd 11011 immerito curiam prædictam reputabamus suspcctam, pro eO quia inimici nOstri capitales COnsiliarii & af- lcllbrcs in dicta curia existcbant, & quia nObis cornm VObis COQstituris mulræ injuriæ nObis & : nOstris factæ fucsunt, plura cnOsinia & turpia nobis dlcta. Item quia E CC LESI Æ quia frater noster drnalis, per vcs & per confiliarios 4 vestros, fuit juxta nos captus > Verberatus, & viliter pertractatus, & in magnum vituperium nostrum & cpiscopalis dignitatis, feceritis portas villx Castxensis claudi 3 ne nos sive nostri exire poflcmus, & per unam nodem quasi capros tenuistis inclutos, nolucrimuS cavere » nec etiam litigare coram vobis, offerentes nos & cives nostros paratos cavere, sed stando juri & cognitioni domini regis Franciæ > quod vos minime ac- ceptastis : immo venientes contra nos>& civitatem nOs- rram, cum magna multitudine armatorum 9 ceperitis, scu capi feceritis, indebite & injuste homines nostros > & civitatis nostræ, de bcstiale 9 & alia bona mulca hominum nostrorum 9 de decimas clericorum nostrorum » & redditus nostros banniveritis > & etiam bladum decimarum ecclesurum de Po2ols & de Pozlanih nos » ] trx DiOCcstSjdc ipsa Ecclesia de Pollanih de nocte extrahi feceritis > comminantes insuper nobis de aliis multis infinitis gravaminibus inferendis > & fpc- cialiter quod tolleretis & destrueretis omnia bona per civiratem nostram constitura. Demum > cum nos magnum damnum nobis & hominibus nostris timeremus inferri, compulsi & coacti nos & cives nostri caverimus coram vobis de stando juri & cognitioni fu per prænuIIisjCuriz CarcalT. falVo tamen jure nostro in omnibus, & domni archicpiscopi Bituricensis, & protcstato quod non intendebamus in vos tanquam in judicem consentire 9 solvis nobis omnibus definitionibus & exceptionibusnostris, & sidva appellatione nostra, quam nos & : procurator universiratis Albiensis> propter multa gravamina quæ nobis & uniyersirati przdictar intenderatis > a vobis ad dominum regem feceramus. Et vos post cautionem a nobis & civious nostris intcrposium ; pignora nostra, & hominum nostrorum reddere » vel etiam rccrcdere nolueritis, & decimas, sive redditus nostros 9 & clericorum nostro- tum, ncC credere nec disbannire volueritis, quod cst contra justitiam 9 de statutum domini regis Franciæ j dc insuper volueritis nos amplius aggravari, citaveritis nos personaliter apud Carcastonam, de quosdam cives nostros, de nobis etiam injunxeritis, quod no- biscum coram vobis ibidem adduceremus quosdam homines, qui non sunt de jurisdictione nostra, scu districtu ; volentes nos de homines nostros graviter afficere laboribus & cxpcnsis, ut coacti compellamur cedere juri nostro, quod est contra jus de statutum domini regis : cum potius in ciVitatc Albicnsi, ubi dOminus rex curiam habet ordinariam, audiri debuerimus j de quia compulisti nos astccurare clericos, & alios homines nostros, de in civitatem nostram reci* pcrc ; qui contra nos de civitatem nostram arma tulerant, de insidias plurcs nobis pofuerant, de grave bellum nobis de hominibus civitatis nostrx in territorio dc feudo nostro influxerant, in quO quidam de civibus nostris interfecti fuerunt de plures graviter vulnerati ; quod quidem in grare periculum ndlri corporis dc nostrorum, videlicet qui tales inter nos maneant dc morentur, ab iis gravaminibus, quae nobis de civi- bus de valitoribus nostris intulistis, & ab aliis qux nobis a Vobis timemus inferri, pro nobis & civibus, dc omnibus valitoribus nostris, ad (taminum regem Francix in scriptis appellamus\dc apOstolos petimus dc instanter petimus •, quos si nobis denegaveritis, iterato ad eundem dOminum regem appellamus, ponentes nos de cives, valitores de alios homines nostros, & omnia bona nostra 9 de omnium przdictorum, in protectione Dci j de domini regis Franciæ. Tomus L A L B I E N S I S. » X I x< Cempcfitio snperburejibns dr faiiimentis civitn* tis Albiensis > inter regem Frnnein & episcopnm Albiensem. LUdoVicVS * Dei gratia Francorum rex > notam facimus univerfis tam præsentibus quam futuris, quod cum orta eflct materia quzstionis inter nos ex una parte > de dilectum nostrum Bernardum episco- pum Albiensem ex altera, supcr iure & jurisdictiont civitatis Albiensis > vel parte ejusdem, & specialiter su- per eo > quod pro parte nostra proponebatur, quod ratione jurisdictionis quam nos haoemus in civitate Albiensi > incurrimenra hæreseos, de faidimentorum pertinebant ad nos t episcopo Albiensi in contrarium allerente > & dicente 9 dicta incurrimenra ad se, dc Albiensem ecclesiam pertinere 9 ntione jurisdictionis Juam habet in civitare Albiensi « , nec non siipcr quh usdam aliis, occasionc contentionis hujusmodi fulci- taris, dc quibusdam aliis. Tandem super dicta quæftio ne ad amicabilem composiuonem dcvenimus>prout inferius continetur. Videlicet quod nos pro nobis de succcstbribus nostris regibus Francorum, volumus > concedimus & aflcncimus quod episcopus Albiensis dc fucccstbrcs ipsius, habeant de pOstideant, vel quafi pacifice de quiete tanquam sua>majorem justitiam civL taris Albiensis > videlicet de ciyibus, unguinis effu- fusione, funis de adulteriis, de fidelitatem horni*

num ejusdem civitatis, & custodiam clavium por- rarum dictz civitatis > de incurrimenra sive commiflk hominum przdictorum, & præconizare facere in ck vitate præuicta. Nobis vero de episcopo Albiensi, communis remanet in dicta civitate justiria minoris clamoris. Quæ fuit communis episcopi Albiensis 9 erie communis nobis & succestoribus nostris 9 de dicto episcopo Albiensi de succestoribus suis. Ita quod ille cognofcct de minoribus clamoribus, ad quem primo ibunt super hoc litigantes. Nam si primo ibunt ad episcopum Albicnscm, Vel bajulum suum*, episcopus Albiensis cognoscet tantum 9 vel bajulus suus j de c con- verfo, fi primo ad nos vel bajulum nostrum ; nos tantum cognofcemus 9 vel bajulus noster
fi vero fimul ibunt ad episcopum Albicnscm, vel ejus bajulum, & > ad nos vel nostrum bajulum j simul cognoscemus, exceptis clamoribus quorumdam hominum qui tantum adcpiscopum Albienscm dicuntur pertinere, de quibus cpiicopus Albiensis, scu officialis suus tantum cognoscet : de quibus inauirerur qui fint illi > ut super hoc certitudo aliqua nabearur. De qua justitia. minorum clamorum, nos vel succeflbrcs nostri reges Francix, non tenebimur aliquam recognitionem facere episcopo Albiensi, de succestoribus luis 9 quandiu ad manum nostram nos vel succestores nostri reges Franciæ, tenebimus eandem. Sed si contigerit nos vel succestores nostros reges Franciz, prædicta jura qux fuerunt in- currimentorum in civitate Albiensi, ponere extra manum nostram, vel succcflbrum nostrorum reguin Fran- ciæ i ille, vel illi qui dicta jurapustidcrcr, Vcl pOffi- • derent > ea teneret vel tenerent ab episcopo Albiensi dc succestoribus suis, de reneatur vel teneantur fibi facere homagium pro iifdcm. Præterea interim bajulus noster dc succeflbrum nostrorum, qui pro tempore erit in civitate Albiensi, pro nobis de succestbrious nostris, veniens coram episcopo Albicnsi, vel mandato suo, apud Albiam jurabir præsente episcopo Albiensi > vel man* dato sijo, quod jura episcopi de ecclefiæ Albiensis non usurpabi^ nec diminuet contra justitiam, nec per ul* los de familia fua diminui sustinebit 9 falvo etiam dicto episcopo Albicnsi de succestdribuS suis 9 quod nos vel succeflbrcs nostri non poffimus recipere com- EensatiOnem aliquam pro jure exercitus civitatis Al- icnfis, vel ipfb exercitu per <juem oneraretur civi- riSjVcl homines Albienses in aliquibus redditibus per- solvendis, nisi de voluntate Albiensis ejnscopi >v « I io INSTRU succestorum fuotum, & consensu : nec proprer hoc vo— j lumus, nec intelligimus aliquod novum jus nobis vel ’succeHbribus nostris super dicto exercitu acauisitum « iiec nobis eflc Concestiim4ictum exercitum a aicte episcopo Albiensi > nec volumus eidem episcopo Albiensi in aliquo derogati, super hoc quod iple episcopus Albiensis habet & poflidet, ut aflcrit, in civitate Albicnsi exercitum, nec alii juri suo. Item fi aliquis est justi- tiabilis cpiscopo Albicnsi, ndn eximetur ijurirdic- tione cpiscopi, æo quod in bajulum nostrum fit a£ » furatus, vel ad nostrum sctvitium quomiomodo vo* catus > Videlicet quandiu in districtu Albicnsis epis* copi mfcracn trahet. Item jurisdi&io prædictaquam no* habemus ia civitate prædicta, quam.bajulus noftef invenietur contra usitatam jurisdictionem episcopi & ccdesiæ Albiensis injustc ampliaste, pignorando, ban- niendo, seu alio modo in ptæjudicium jurisdictionis rpiscOpi Albiensis Sc ecdesiæ Albiensis, ad modum so litum reducatur. Item41OS pro nobis & succestoribus nostris regibus Franciæ vokimus, concedimus & af- featimus * quodepiscopu* Albicnsis & succtstores Iui habeant & poflideanr, vel quasi medietatem incremen- » eorum, hæresum &c faidimentorum in civitate Albiensi , & nos & siIoceflsores nostri habeamus aliam medie- ratem t Sc fi forte retroactis temporibus prædeccffores dicti epiiropi Albiensis aliquid dederunt, ven<iiderunt, feu alio modo alienaverunt heredibus hæreticorum, fcu faiditorum, vel aliis de hxresibus Sc faidimentis, <juæ fueritat antcceflbrum dictorum hæredum>& illud a dictis hæredibus’vcl aliis « vincatur t vel retrahatur ad manum nostram, (eu episcopi Albiensis, nos & succeflbres nostri reges Franciz, habeamus medietatem dc didis hzresibus & feidimencis, & episcopus AU biensiS3& succestbreS sui, aliam medietatem. Et fi Oportuerit inde restitui aliquam petuniam a nobis re ! suc- cestoribus nostris, vel ab episcopo Albicnsi vel fucces- soribuS silis : fi partem in dictis hærcsibus Sc faidimcn- tis habete voluerimus, nos Vel succeflbres npstri re- ftimemuS medietatem > & tpiscopus Albiensis, vel succeflbres fui f fi partem habere voluerit, aliam medietatem : fi vero non evincantur prædicta incurri* menta, a prædictis non diminuatur propter hoc pars cpiscopi Albiensis Vel succestdrum suorum, ncc nobis vel succestoribus nostris teneatur episcopus Albiensis ycl succefloreS fui > propter hoc adrcftitutionem ali-

? uam faciendam, prodictis incurrimentis non eri&is. j , t intelligitur de faidimentis illorum faiditorum cjui fuerunt vel erunt faiditi a civitate Albicnsi, & £c op- posuerunt vel opponunt faciendo guerram univcruli iLcclcsiæ, vel nobis vel succestoribus nostris regibus Franciæ. Item de prædictis incutrimenris hzresum & faidimentorum, molendina quæ dicuntur * Delbatcis > remanent episcopo Albicnsi, & succestoribus suis integre 9 ultra medietatem ipsius episcopi Albiensis su- pradictam. Item hon intelligitur aliquid nobis Vel succeflbribus eflc concefiiim, de his incurrimentis quæ nunc tenent, fcu poflidcnt ranquam sua, episcopus & capitulum & ecclesia Albiensis, & diu tenuerunt bona fide, sed eis remaneant pacifice & quiere. Item dicta incurri menta hæresum & faidimentorum inquirantur Sc colligantur simul per bajulum didi episcopi Albiensis, vel succestorum tuorum, & per ferrientem nostrum vel succeflbrum nostrorum, ad hoc spccialiftr deputatum. Ict quod medietas utrique nostrum statim reddatur fideliter 9 Sc dictus bajulus & serviens meus, sibi jurabunt ad invicem, quod erunt fideles nobis & succeflbribus nostris, & dicto episcopo Albiensi & suc- ccstbribus suis, in boc factO. Jurabit nihilominus ferviens nofter prodictus & succeflbnim nostronim>se jurare super praedictis ex parte noftra bajulum dicti cpiscopi Albiensis & fucceitorum fuonim, quando a dicto •piscopo Albiensi, vd succeflbribus suis, Vclab ipso bajulo fuerit raquisitus. Er sciendum quod immobilia, « ime nobis & succeflbribus nostris adrenienr, dte hære- nbus & faidimentis, debemus nos & fuccefibres nostri » & tqncmux vendere vol alienare infra aanam talibus MENTA personk, quæ faciant episcopo ecdefiæ Albiensi » k suoccstbribus suis fervidum * & aliaquæ tenebantur eis facere vetera pofleflbres pro rebus cjnsdctn. Si ▼ero ao6 Vcl sttcceforeS nostri^ non vendiderimus vel aitemwrimuS infra annum immobilia hujus, episco^ pus AftkCQsis vel fticceflores fui, in sccundd aimoy& in tertio accipiet authoritate propru ilh mobilia & pos- sidebit 9 & faciet fructus luos. Er £ nos vd succesto^ res nostri infra tertium annum non vendiderimus vel alienaverimus praedicta 3 ut dictum est, episcopus AL biensis succedores fui > extunc iubetnt Sc retineant authorkate propria postcffionem, & proprietatem onu niumprædi&Osum pleno jure. Item immobilia qux nos vel succeflbres nostri vendemus Vcl alienabimus, non poterimus ponere in manu religiosorum, vel tam po- I tenti > quod episcopus Albicnsis & succeflbres sui » non poffinr suam jurifdictionem in eos exercere, vel eos justiriare sicut veteres pofleflbres. Item licebitepiscopd Albiensi, vel succestoribus suis, ilh immobiliaquænos Vcl sucCcflbres nostri vendemus 3 pro * certis pro eodem pretio retinere Jtem ex isto jure & ex iftacoinposi- tione pro medietate praedictorum incurriinentorum nuL lum novum jus nobis vel succeflbribus nostris acquiritur, seu acquiretur in dicta civitate præter illud

? [uod de prædictis incurrimentis superius est expres- um. Ncc jura episcopi & ecclesiæ Albiensis in aliquo alio imminuanrur 3 led liceat ea poflidere, vel quafi dicto epilcopo Albiensi, & succeflbribus suis pleno jure, sicut ipse&ancccestarcs sui antea nofledefunt > prohibentes & volentes ne siiper prædictis episcopus &ec- :clesia Albiensis &.succeflores fui, a bajulis nostris & aliis de cetero molestentur. Quod ut ratum &c. Actum Pari, fiut anno Domini mcclxiV. mcnse Decembri. Hanc autem cottipofitionem supra scripum nos dictus Bcr- nardus Albiensis episcopus pro nobis 9 Sc succeflbribus nostris, de licentia siipradicta cum dicto domino rege Francorum fecimus > & ratam habemus & habebimuf perpetuo, atque firmamus « In cujus rei testimoniuni ligillum nostrum præsentibus duximus apponendum* Datum Paristis anno Domini kccLxiv. die Veneris in vigilia S*Nicoki hiemalis menPe Decembri, XX Philippi regis alias anseeejsansm suamm literas commemorantis. PHxtiPPus, Dei gratia Francix rex, notum facimus universis tam præsentibus quam futuris, quod nos litteras inclitæ recordationis > caristimi domini & genitoris nostri Ludovici regis Franciæ > vidimus in hæc verba : Ludovicus, Dei gratia Francorum rex, notum facimus universis tam præsentibus quam futuris, quod dilectus & fidelis noster Bcrnardus episcopus Albiensis, nobis præfentavic litteras infra scrip- tas>han€ seriem continentes. Simon Comes Leycestriæ, dominus Montisfortis, Dei providentia Bitterensis & Carcastonensis vicecQmcs, universis præfcntes litterat inspecturis sidurcmin Domino. Uiversirati vcstræ notum facimus, quod nos venerabili & dilecto patri i nostro Guillclmo cpiscopo Albiensi, & omnibus epi£ conis Albiensibus succestoribus suis, damus & con- ceaimus Castclla de Roffiac, & de Marflac cum pertinendis eorumdem>(alVis regalibusnostris, in perpetuum a nobi$ & hzrcdibus nostris tenenda) ita quod, quando episcopus deceflcrit, nos prædicta CAstrx Cum pertinendis in manunostra teneamus, quoadulque alius episcopus substituatur 3 & tunc eidem prædicta castra. cum pcrtinentiis reddemus. Idem vero episcopus sui- que succeflbres nobis & hxredibus nostris in perpo » tuum, renentur efle fideles. Quod ut ratum fit prætenS scripcum sigilli nostri munimine confirmavimus. Actum Albiæ anno Domini millcsimo ducentesimo duodecimo > tertio nonas Aprilis. Quibus praesentaris & visis idem episcopus dicta castra cum pcrtinentiis eo- rumdcm, a nobis pro fc so & succcstorlbus suis > qui ECCLES1Æ. pro tempore fuerint episcopi Albienses ; recognovit se A tenere, pro quibus nobis promisic, de ad sancta Dei evangelia juravit > quod nobis de succestoribus nostris regibus Franciz, scmpcr fidelis erit, quodque viram » membra, honorem, de jura nostra custodiet bona fide, & secreta nostra celabit, si ei fuerint revelata. Quod etiam nobis fidele præstabic consilium, si super ^ocluerit re- quisitus. Ac nos donationem de conceflionem prodictas, prout superius continentur, quantum in nobis est, ratas dc gratas habemus •, volentes quod idem cpiscOpus, dc ejus succestores episcopi Albienses, qui pro tempore fuerint, præmifla castra cum eorumdem pertinenti is tenere valeant in perpetuum, de pacifice poffidere sine COctc- tiOnc aliqua, vendendi vel extra manum fuam ponendi > LalVO in aliis (ure nOstro, de jure in omnibus alieno. In cujus rei testimonium de munimen præscntibus litteris ] nostrum fecimus apponi sigiilum. Actum Ncmausi anno DOmini millcsimo ducentesimo septuagcsimo > mensc Junio. Nos veropræmifla omnia de singula > prout sil- pcrius continentur } volumus, concedimus & approbamus, falvo in aliis jurenostro, & jure in omnibus-alieno, & in hornm testimonium & munimen, præscntibus litteris nostrum fecimus apponi sigiilum. Actum Parisiis anno Domini nullcsimo ducentesimo septuagcsimo scpti- mo 9 menso Aprilis. XXI. Privilegium Philippi regis pro Bernnrdo de Cnftn- neto Albtensi episcopo. PhiLIpfus, Dei gratia Francorum rex » notum fa— I cimus universis, tampræsentibu$quain siituris^quod DOS prolocutam liberalitacem, nobis ex paric episcopi Albiensis dilecti de fidelis nostri > SUO& personarum ecclesiasticarum Albiensium civitatis de diocesis nomine faciendam, pro præscntis nostri Flandtensis exercitui subsidio, ad dcfennonemregni nostri, gratam & acceptam habentes, gratiosius tenore praesentium ipsis duximus concedendum. Primo quod nos in instanti festo omnium Sanctorum faciemus cudi de fabricari monetas legist valoris de ponderis, quorum erant illz^quz tempore beati Ludovici, quOndam regis Francorum, avi DOstri, currebant, & inter Domini kstum, ac subfcqueru festum resurrectionis dominio^ faciemus paulatim cur- sum mutari monetarum, qux in monetagiis nostris cuduntur ad præscns, prout consultius fuerit faciendum 5 ita auod in dicto festo resurrectionis Domini vel circa, rrzdictas novas monetas habere faciemus cursum siium. tem quod omnia conqucsta ab ipsis, suorum ecclesiasti- eorum nomine tempore retroacto, usque ad tempus con- ceffionis hujusmodi, in feodis aut rerrofeodis nostris, aut subditorum nOstrorum t in quantum ad nos spectae, tenere postint perpetuo, absque coactione vendendi, vel extra manum luam ponendi, auc financias præstandi nobis pro eisdem. Item fimiliter quod pofleffiones, quas

! >ro ecdesiis, de cimeteriis eccsefiarum parochialium undandis de novo, vel ampliandis, intra vel extra villas, non ad superfluitatem, sed ad conyenientem nc- cestitatem acquiri continget, vel jam fine acquificæ, de cetero apud ecclefias perpetuo remaneant, abfque coactione vendendi x vel extra manum suam ponendi, aut præstandi financias pro eisdem) de quod postefliOnum hujusinodi poflestOres, ad eas pro justo pretio dimittendas, postint, mediante justitia, coerceri. Item quod bona mobilia ecclesiasticarum persOnarum de clericali- ter viventiumjnon COgentur aut justiciabuntur in aliquo casiij per justitiam secularem. Item quod advocationes dc recognitiones novx, qux ab ecclesiarum subditis fiunt, nullatenus admittentur, & sententias de noVo faciemus penitus revocari. Item quod prætcxtu gar- diæantiqux, in personis ecclesiasticis non impedietur ec- clesiastica vel temporalis jurisdictio praelatorum. Item quod baillivi de alii Officiales nostri teneantur jurare, quod mandata fibi facta de facienda, per lineras nOstras, pro ecclesiis de perfOnis cccksiasticis, abfque difficultate fideliter exequentur. Item quod non impedientur Tomus 1. ILBI ENSIS. 11 aut inquietabuntur ecclesiæ/upcr postcstionibas/eu redi» tibus, emtis vel emendis, in feodis, retrofeodis, auc censivis uis > in quibus omnimodam altam & bastani habent justitiam > quin postestiones Vel reditus taliter acquifitOS perpetuo tbnere valeant, absijue coa- ctlone vendendi, aut extra, manum suam ponendi, auc nobis præstandi financias pro iisdem. Item auod tollantur gravamina eis per gentes nostras illata, ac nostra jam concesta statuca ferventur 3 dc ea baillivi nostri tenebuntur * se firmiter servaturos.’ Item 9 quod si decimam vel aliud onus ad opus no— l strum, per Romanam ecclesiam, publicis prædictis dc aliis personis ecclesiasticis, durantibus terminis iblutio- num, decimarum nobis concestarum vel concedendarum ab iisilem, ut permittitur > imponi contingar, vel I jam impositum existat » decimarum ipsarum & decimae, seu alterius oneris, per dictam Romanam ecclesiam concedendarum, vel concestarum solutionum termini non concurrant. Similiter nonnulli 9 qui nobis deberent exercitum, tenebuntur ad eumdem vel mittendum 9 scu se redimendum pro cxerdtu prorsenri. Item, quod non cst intentionis nostrx, nec volumus, quod prætextu exactionum quarumlibet, in terris dictorum prolatorum, ex parte nostra, pro neccstitatc gucrrarum factarum, a personis subditis veljusticialibus sibi de consue- tudinej vel de jure, eis ecclenis aut personis aliquod generetur piæjudjclum, vel novum jus nobis propter hoc acquiratur > sed in cisdem liberalitatibus de franchesiis, in quibus aure guerras ceptas erant legitime > perfere* rent. Item, auod ad opus garnisionum nostranim, bona ipsorum aut subditorum suorum, eis inritis nulla tenus capientur. Item, quod impedimenta ac gravamina, quae in feodis prælatorum ponuntur, amoveri debite faciemus. Irem, quod nihil, occafione subventionis no viter nobis concestæ, levabitur ab hominibus ecclesiarum de corpore seu manu mortua>de alto de bastb, ad voluntatem rahabllibusi& si aliquid ab eis hoc anno przscnn &occa- fione exercitus pratentis fit levatum, vel levari contingar, id ecclesiis hujusmodi de præstlndoab eis subsidio deducetur. Item, quod stibstdium illud juxta conceflionis ipsius tenorem, per dictosprælatos > scu authoritate ipio- rum leVabitur, nobis (eu gentibus nostris ad hoc deputatis instancibus, quam citius affignandum, de insii- per quod pro gravaminibus sibi aut ecclesiis siiis vel pcr- lbnis ecclesiasticis illatis corrigendis de quibus liqueoic » J auditores non suspectos eisdem, cum requisiti fuerimus » concedimus, qui vice nostra clericis complementum jus- titiæ prompte de fideliter exhibebunt. In cujus rei testimonium pratentibus litteris nostrum fecimus apponi sigillum. Actum Parisiis die quinta decima menhs Julii 9 anno Domini millcsimo trccentesimo quarto. XXII. Philippus re* Gnlliu nuxilium posulnt nb episcopo Albienji. PHiLjppus Dei gratia Francorum rex, dilecto de fideli nostro episcopo Albiensi saJutem & dilectionem. Cum Robertus comes Flandrix de ejus subditi, a pace E alias per eos nobiscum jurata ab eis, ac etiam ad eorum instantiam per Romanam ecclesiam confirmata, Omnino infideliter recedentes, obliti vcrisimiliter gratiarum & rcmistionum in quibus eis magnifice a (uis ex- ceffibus de delictis pluries pepercimus, cum in eos ulcisci pollemus, se inimicitiarum nobis rebelles exponant, guerram faciendo apertam contra nos, sic excommunicationis de interdicti senrentias in apostolica confirmatione… incurrere non verentes, ficque perjurii ac totius temporalis fore-facturæ pcenas committere erga, nostram regiam majestatem. Nos tantæ de tzlium obf tinatiOni obstare inflexibiliter proponentes, mandamus vobis, vos sub debito fidelitatis, quo nObis de ceronæ Franciæ naturaliter astringimini, requirentes, aliis omnibus submotis > secundum statum cc pOste vcstrum, in equis Sc armis apud Anicbatum adinstantem festum na* n I N S T R 1 tivitatis gloriosæ Virginis, auo personaliter intcrcfle A proponimus > interlitis pro noftra & villarum nostrarum ac regni nostri defensionc, ac nostri & coronæFranciæt juris custodia & honoris •, taliter id agentes, quod non solum pro debito nostro, imo potius ex vestra majori affectione, vobis non immerito reneamur ad grates. DacumParisius dic x x i x.Julii anno Domini M c c c x i v. .XP1I..Augufii ejusdem anni ad eumdem episcopum refcripjit, quod pradillus comes jam aliquas villas & caftraobfedifiet 9 & damna plurima intuli fiet 9 & quotidie inferre conetur > proindeque diefejlo nativitatis apud Attrcbatum interfit armatus, XXIII. I in urbem Amaldi Cuillelmi episcopi Albiensis. NOverint univerfi & singuli, præfentes parirer & futuri, quod R. in Christo pater & dominus noster, dominus Arnaldus Guillelmi, Dei gratia Albiensis episcopus, existens ance portam vocatam de Verducia, a parte extra > dicta porta clausa existente, Dropter novum adventum & introitumipsius domini Aloiensis episcopi, & ibidem existens coram dicto domino nostro episcopo Albiensi, videlicet discretus vir magister Bertran- dus de Monte judeo consul Albiae, qui pro si : & aliis conconsulibus fuis, & universitate dictæ civitatis Albiensis, tradidit ducto domino episcopo claves omnium portarum civitatis Albiensis •, siipplicando eidem domi— C no Albiensi, ut consuetudines civitatis Albiensis, per ejus prædecestores Albienses episcopos in talibus Obier- vatas, servare dignaretur. Er runc dictus dominus epis- copus dictis clavibus a manibus dicti consulis per eum receptis, dixit sc paratum consuetudines dictæ civitatis tenere & ferVarc 5 & insuper ipsc idem dominus Al- biensis episcopus, claves prædictæ portæ de Verducia > tradidit Duranto Vaist’erie, civi dictæ civitatis Albiensis, dc consilio consulis supra dicti. Qui quidem Durantus Vaiflerie, ad juflum & præceptum dicti domini episcopi, juraVit supra sancta Dei evaneelia, ejus manu dextra corporaliter tacta, quod ipfc dictas clares fideliter cus- rOdiret, & eis in praejudicium & damnum ipsiiio domni cpiscOpi, & ecclesix ac civitatis Albiensis, lcu civium ] ejuldcm, seu regni Francis, non utetur ; & quod dictam portam aperiet ad mandatum ipfius domini episcopi, quando ipfe dominus episcopus, seu ejus familia, intrare voluerit vel exire. Et consequenter dictus dominus episcopus claves portæ vocatæ de Vicano dictæ civitatis Albicnfisatradidic Joanni Cota j qui quidem Joan* nes Cota, &c. Post vero præmiflk dictus dominus episc opus claves portæ vocatæ de Roanello dictæ civitatis Albiensis tradidit Dominico de Monaco > qui quidem Dominicus claves recipiens ad iuffum, &c. Post hæc autem præfatus dominus Albiensis episcOpus, claves portæ capitis pontis Tarni Albiæ, tradidit Petro Faverii, ibidem præscnti ; qui quidem Petrus Faverii dictas claves recipiens ad juflum & præccpcum dicti domini, juravit JMENTA siipra sancta Dei quatuor evafcgelia, a [c gratis corporaliter tacta, quod ipse Petrus ductas claves fideliter custodiret, & eis in praejudicium vel damnum ipfius domini episcopi, & eccleuæAlbier.fi^&civitatiSjseu ter- minii ejusdem > seu regni Francix, non uteretur, &c. De quibus omnibus & singulis supra dictis, ram dictus episcopus/juam dictusconsul sibi pctierunr fieri, & rc- auisierunt publicum instrumentum per me notarium infra scriptum^ Acta siint hæc ante porram vocatam de Roanello civitatis Albiensis^a parte extra, die io.mensis Julii, anno Domini mcccli. excellenristimo pnnc.pe domino Johanne, Dei gratia rege Francorum regnante, & dicto domino episcopo, domino temporali civitatis Albiæ existente, in piælcncia & tcstimomodilcrerorum virorum magistrorum Petri de Fonre jurispcriu, &c. XXIV. Littera ad Hugonem episcopum, de captione Johannis regis Francorum. G Entes consilii domini nostri regis Parisius existen- tis, reverendo in Christo patri domino episcopo Albiensi, Glutem & finceræ dilectionis affectum. Ad vestram credimus notitiam peryeniste, qualiter dominus noster rex^hostes suos fugientes anno præsenti, videlicet regem Angliæ in patria Atrcbatensi, ducem Lan- castriæ in Normannia, & ultimo principem * Gallia— < rum inseauens, sub spe belli, & procurandi sibi regi & subditis mis quietem & pacem, demum die nocteque tandiu cum festinantia equitstVic, quod dictum GaIlia* rum principem prope ridUvi » attigit > ubi XXX. die hujus mensis Septembris contra ipsum principem. & suos præliumanimosiusintravit*9& quamvis ttrenuis- sime, ficut est notorium, habuerit si : in bdlo, tamen finalirer4sinistra adversante fortuna, bostes fuiprzva- luerunt in campo, & quod dolentes referimus, ceperunt eumdem, captumquc duxerunt. Quapropter de speciali & expresib mandato illustristimi domini nostri domini ducis Normanniæ, primogeniti dicti domini regis, cupientes opportuna super hoc > ficut neceffitas exigit, sinc mora consilia capere, & opportuna remedia quær ere, cum fidelibus & subditis dicti domini ro* gis, cum prælacis, capellanis, ducibus & cornicibus > > baronibus, nobilibus, burgensibus, ceterisque prudenti* bus dicti regni, ex parte dictorum dominorum, regis, 3C primogeniti fui reguirimus Vqs instancer > vobit cciam przcite mandantes lubfidelitate & dilectione, quasibi tenemini, & sub animi indignatione oorum, quam id facere negligcnfcs, polletis merito formidare, quace-* nus die prima instantis mensis Novembris cum dicto do* minO primogenito, omni excusarionc ceffante, pro præ- xnistis Parisius interficis ; nec arbitremini in cam urgenti ncccflirate terminum hujusmodi nimis arctum. Et hic probari poterit quid geritis in affectu. Datum sub figil- 10 dicti domini nostri regis Parisius, die XXVII. Septembris, anno domini millefimo crecentesimo quinqua- gesimo sexto. Per magnum confilium regis ParisiiN ! existens. Ci Hailloa^