Gesta Romanorum (Oesterley)/124

E Wikisource
Jump to navigation Jump to search
124. Quod mulieribus non est credendum neque archana committendum, quoniam tempore iracundie celare non possunt.
1872
Fairytale left blue.png 123. Quod juvencule sunt per parentes a luxuriosis cohercende et voluntati proprie non relinquende. 125. Mulieres non solum pandunt secreta, sed ad hec mentiuntur plura. Fairytale right blue.png

Cap. 124. (116.)

Quod mulieribus non est credendum, neque archana committendum, quoniam tempore iracundiae celare non possunt.

Quidam miles generosus quendam regem, a quo feodatus erat, graviter offenderat, et misit ad eum milites, ut pro eo intercederent. Vix enim ejus amiciciam sub hoc pacto obtinuerunt, scilicet quod ad curiam ejus pedester et equester pariter i. e. semiequitans et semiambulans veniret, et quod duceret secum amicum fidelissimum et joculatorem optimum et inimicum perfidissimum. Miles multum contristatus cogitare cepit, quomodo hoc posset implere. Quadam vero nocte, cum peregrinum quendam hospicio recepisset, clam dixit uxori sue: Scio, quod peregrini promptam pecuniam secum portant; volo ergo, si tu suaseris, eum interficere, et pecuniam ejus obtinebimus. At illa: Bonum est consilium. Cunctis ergo dormientibus circa diluculum surgit miles, excitans peregrinum et abire jubet; et unum de suis vitulis in frusta scidit ponens eum in sacco. Deinde uxorem suam excitat dans sibi saccum, ut in angulo domus absconderet, dicens: Tantum caput et crura cum brachiis in hoc sacco posui, corpus autem in nostro stabulo sepelivi. Hiis dictis aliquantulum pecuniam sibi ostendebat, ac si illam peregrino mortuo abstulisset. Cum autem dies adesset, ut domino suo se presentaret, accepit a dextris canem et parvum filium suum in gremio et uxorem a sinistris. Cumque castro domini sui appropinquaret, dextrum crus super dorsum canis sui velut equitans posuit, per alterum gradiendo, sicque pedester et equester castrum domini sui intravit. Quo viso rex cum astantibus mirabatur. Ait ei rex: Ubi est amicus tuus fidelissimus? Qui statim evaginans gladium suum canem graviter vulneravit, qui cum clamore et dolore fugit; deinde miles eum revocavit, et canis ad eum venit. Ecce fidelissimum amicum meum! Cui rex: Verum dicis. Ubi est joculator tuus? Cui miles: Ecce parvulus filius meus, cum ante me ludit, magnum solacium michi facit. Ait rex: Ubi est maximus inimicus tuus? Qui statim dedit alapam uxori sue, dicens: Quare tu tam impudice respicis dominum meum regem? Illa statim respondit: O maledicte homicida, quare me percutis? Nonne in domo tua propria lamentabile homicidium perpetrasti et pro modica pecunia peregrinum occidisti? Iterum miles dedit ei alapam, dicens: O maledicta, cur filium tuum dehonestare non formidas! Que statim iracunda tota facta est et dixit: Venite, ostendam vobis saccum, in quo occisi peregrini caput et brachia posuit, et stabulum, in quo ejus corpus sepelivit. Cum venissent, ut experirentur, et locum ejus uxor ostenderet, cito effodientes, visis carnibus vitulinis obstupuerunt. Astuciam militis cognoscentes dignis et laudibus eum extulerunt, qui postea domino suo regi speciali dilectionis vinculo est annexus.

Moralizacio. Carissimi, miles iste, qui sui regis graciam perdidit, est peccator, qui, ad obtinendam graciam domini sui, premittit intercessores deo, scilicet dilectos homines quasi consanguineos et amicos. Ut autem domino suo satisfaciat, pedester veniat et equester; pedester i. e. terrena et temporalia quasi despectabilia conculcando; equester vero toto cordis desiderio celestia contemplando. Sed canem quoque a dextris pro amico fidelissimo secum ducat, i. e. angelum suum bonum vel presbiterum, qui animam tuam habet custodire, qui licet sepius gladio suorum criminum vulneretur et offendatur, recurrit tamen fideliter ut amicus, qui sua secreta coram familia principis tenebit.[1] Joculatorem i. e. puerum parvum in gremio habere debet i. e. conscienciam bonam que, si bene regulatur, multum delectat hominem. Uxorem vero a sinistris pro inimico perfidissimo ducat i. e. carnis molliciem vel demonem, qui sua secreta coram familia principis et amicis i. e. coram cunctis angelis atque sanctis imminente mortis hora in perdicionem sui detegit et revelat. Tunc merito laudabitur miles sapiens, qui predictos inimicos sic fefellit, occulte vitulam mactando et in secreto domus in angulo subterrando i. e. corpus proprium in secreto cubiculo flagellando, aut secreta pectoris consciencia lacrimosa intense mundando, nec tamen homicidium perpetrando, i. e. modum debitum non excedendo, sed jejuniis et oracionibus, aliis bonis operibus sapienter in omnibus insistendo, per que tandem domini sui graciam, quam perdiderat, rehabebit.




  1. tenebit] orig. revelat.