Pagina:Nicolai Copernici torinensis De revolutionibus orbium coelestium.djvu/43

E Wikisource
Jump to navigation Jump to search
Haec pagina nondum emendata est


AB circumferentia ad AC, subtensa tamen AB minor est quam dupla ad subtensam AC, quae unam tantummodo particulam ipsis 2617 superaddit. Si vero capiamus AB gradum unum et semissem, ac dodrantem unius gradus, habebimus AB subtensam partium quidem 2618, et AC partium 1309, quae etsi maior esse debet dimidio ipsius AB subtensae, nihil tamen videtur differre a dimidio, sed eandem iam apparere rationem circumferentiarum rectarumque linearum. Cum ergo eousque nos pervenisse videmus: ubi rectae et ambitiosae differentia sensum prorsus evadit tanquam una linea factarum, non dubitamus ipsius dodrantis unius gradus 1309, aequa ratione ipsi gradui et reliquis partibus subtensas accommodare, ut tribus partibus adiecto quadrante constituamus unum gradum partium 1745, dimidium gradum partium 872½, atque trientis partis 582 proxime. Veruntamen satis arbitror, si semisses duntaxat linearum duplam circumferentiam subtendentium, assignemus in canone, quo compendio, sub quadrante compraehendemus, quod in semicirculum oportebat diffundi. Ac eo praesertim quod frequentiori usu veniunt in demonstrationem et calculum semisses ipsae, quam linearum asses. Exposuimus autem canonem auctum per sextantes graduum, tres ordines habentem. In primo sunt gradus sive partes circumferentiae et sextantes. Secundus continet numerum dimidiae lineae subtendentis duplam circumferentiam. Tertius habet differentiam ipsorum numerorum, quae singulis gradibus interiacet, e quibus licet proportionabiliter addere quod singulis congruit scrupulis graduum. Est ergo tabula haec.