LIBER SECVNDVS.
[87] SVPERIORI nostro labore dedimus operam, studiose lector, vt vix (etiam à nasutioribus) in nostri idiomatis harmonia retinenda, alienus secernerêris : nunc tuum est videre ne in articulo gallico malè connectendo, vel à rudioribus, imo ipsis bubulcis, barbarus iudiceris.
Articulus siquidem est veluti symbolum, quo peregrinos à nostratibus facilè distinguamus. Quam certè notam exterus nisi longa exercitatione, notatione, atque vsu euitare nequit : propterea quòd nulla certa regula de articulo tradi potest : efficiam tamen vt candidus lector ex hac tanta difficultate aliquantulum releuetur.
[88] DVplicem Galli cognoscunt articulum : virilem, & muliebrem : masculini nota duplex est, le, atque, vn : fœminini item notæ, la, &, vne : si gallicè velis significare, magister, vel, templum : dices, le mais͓tre, le temple : si verò vnus homo, vnum pinnaculum, dic, vn h͓ome, vn clocher : mulier, la fame : lixiuium, la lexive : vna nux, vne noix : vnum pirum, vne poire : quorum variationem sic percipito.
| Singularis. | Pluralis. | |||
| Nom. | Le couteau, hic culter : | Nom. | Lès͓ couteaux : | |
| Gen. | du couteau, huius cultri : | Gen. | dès͓ couteaux : | |
| Dat. | au couteau, ... : | Dat. | aux͓ couteaux : | |
| Acc. | le couteau, | Acc. | lès͓ couteaux : | |
| Voc. | ô couteau. | Voc. | ô couteaux. | |
| Ablatiuus similis genitiuo. | Ablatiuus vt genitiuus. |
| Singularis. | ||||||||
| Nom. | Vn couteau, vnus culter : | |||||||
| Gen. | d’vn couteau, vnius cultri : | |||||||
| Dat. | à vn couteau, ... : | |||||||
| Acc. | vn couteau, | |||||||
| Voc. | ô couteau. | |||||||
| Ablatiuus similis genitiui : | pluralis numerus vt suprà. |
| [89] Singularis. | Pluralis. | |||
| Nom. | La chanson, hæc cantilena : | Nom. | Lès(*) chansons : | |
| Gen. | de la chanson, ... : | Gen. | dès chansons : | |
| Dat. | à la chanson, | Dat. | aux chansons : | |
| Acc. | la chanson, | Acc. | lès chansons : | |
| Voc. | ô chanson. | Voc. | ô chansons. | |
| Ablatiuum nosti. | Ablatiuus vt genitiuus pluralis. |
| Singularis. | |||||
| Nom. | Vne chanson, vna cantilena : | ||||
| Gen. | d’vne chanson, ... : | ||||
| Dat. | à vne chanson, | ||||
| Acc. | vne chanson, | ||||
| Voc. | ô chanson. | ||||
| Ablatiuus genitiuum sequitur : | pluralis in omnibus generibus idem. |