Gallia Christiana 1715 01/Instrumenta/Baionensis

E Wikisource
Jump to navigation Jump to search
Gallia Christiana - T. 1 (1715)
Instrumenta ecclesiæ Baionensis (p. 200-202)

INSTRUMENTA AD ECCLESIAM BAIONENSEM SPECTANTIA. I. latonundus episcopus Vasatensis ad ecclesiam L4- burdensem asummo pontifice defignatus obtinet a Sancio vicecomite rejlitutionem omnium bonorum hujus ecclefia. IN nomine sstnctæ &indiViduæ Trinitatis, egORai-] mundus indignus & peccator, tamen episcopus fan- ctx Basatenfls ecclesiæ vocatus, necnon de Laburden- fis, recordans quia pulvis homo, & caro hominis fenum, fciensque mc denudaris offibus Christo rationem redditurum, cupiens consedere cum his a dextris Dei, qui audituri sunt illud lætabundum, Kenite bene ditt i patris mei, percipite regnum quod vobis paratum eft ab origine mundi : statui apud me cum Consilio abbatum, qui in nostra diœcesi lub norma sanctæ religionis vivunt, dc clericorum in Laburdensi claustro canonice ViVentium, dc optimatum qui fideles simctæ ecclesiæ videntur este, ut ea quæ corrigenda sunt nostris in locis corrigantur, dc correcta in melius provehantur. Deo igitur auxilian- te mulca nostris in temporibus vitia sunt sepukuræ tradi », quæ a modernis DOnarum Virtutum videntur este Vexilla. Denique illud propheticum & tremendum ex- bectans : de mane usque ad vejperam finies me, si quid bonæ acquisitionis est acquihtum > dignum est magnu cum studio memorix tradendum de scribendum^nepoC- tcris sic oblivione mittendum j multa denique siint exc- niaa sanctaDei ecclesia abstracta, necnon de vota fidelium auæ pro redemptione animarum erane oblata, injuste hibstracta, quæ fi in armariis fuistenr condita, uf- que manerent intacta, viventibus Deo servientibus qx ipfis fructuariis usibus. Sed nunc de Laburdensi episcopatu notum fieri volumus omnibus siinctæ Dci eccle/ue fidelibus, qualiter rogatu domni Austendi archiepisco- pi Auxiensis civitatem supradictam adii qux ab antiquis dcstructa cum ecclesia, quæ in honore simctæ Dei genitricis, semperque virginis Maris videtur else con- lccrata, de ea quæ in jus ipsius CCclesiæ olim a fenibus & veteranis dicebintur este acquifita, inveni in dOtninio vicecomkis este postesta. Ego denique cum confiliO sii- Eradicti strchiepiscopi accepra donatione a domno Nico- lo pontifice ROmano in Lateranensi synodo, de susixp- to ab ipsi) pontificatus officio, pro restauratione sanctæ ccdesiæ in supradicta civitate, quæ pOtui ad poste siir- ta tecta rcstitui, de in meliOri gradu Opifica virtute con- summayi. Sciscitans ergo Vicecomitem ipsius civitatis Fortunum Sancium nomine, fratremque ejus Lupum Saucium ECC L ES IÆ 1 Sandutn, obtinni apud eos ipsius gratia in cujus manu i cor regum constatjUt de eis qux propria videbantur efle, ob redemptionem animarum suarum>& parentum, Chri- fto matrique ejus, cujus invocatio in supradictl civitate honoratur & colitur, concederent. Hæc nempe <juæ subtus scripta sunt stabili firmarione siint data, reddita & concesta. In primis Christo & matri ejus ipsam eccle- sum cum appendiciis reddidit, portæ orientalis usque ad portam (ancti Leonis, quartas decimz ecclesiarum omnium. Testes & visores ii sunt. Forto Sancius, Ane- gelinus, Lupus Ancrius, Sancius Fort. Garsianer, Rex* mirus & alii quam plures. Hoc scriptum Sc stabilitum fi quis inquietare voluerit, imprimis quod reclamare ▼oluerit non vindicet, Sc insuper cum Juda proditore, Anna. & Caipha, atque Pilaco damnationem accipiat. I II. C. dux Aquitanorum dat Raimundo de Martres episcopo Baionensi medietatem civitatis. NOtum habeant omnes tam pratentes quam futuri, quod ego G. dux Aquitanorum donavi B. Mariæ de Baiona, Sc Raimundo de Martres episcopo, medietatem civitatis de Baiona > pro redemptione anima : mea*, Sc parentum meorum > cum omni jure qtiod ibi habcbamjibcram & absque ulla contradictione in perpetuum poffidendam ; ita quod nullus de succcflione mea jam dictam ecclesiam de BaiOna, Sc episcopum > atque canonicos ibidem Deo scrvientes, in nullo unquam m- festare præsumar. DonaVi etiam extra muros padouen- tiarn per tcrraf cultas & incultas, ita ut ibi grar.gias Sc agriculturas facere postinc, & per mare & aquas dulces /rnilitcr, ut molendina ibi Sc piscaturas libere Sc absque ulla contradictione facerent. CererUm ur hoc donum firmum Sc illibatum permaneat, quanto meo stipr i memora rum episcopum, Sc ecclesiam de Baiona inycstio, Sc proprio figi 11o confirmo & corroboro.Testes sunt Stc- phanus de CaumOnr, Ugo Tibol, Gaufridus de Rocha- fort » Aimar de Archiag, Bardon de Cunnag, Gaston de Bearn.W. R. de Gensag, Robercus vicecomes de Tar- tas, Petrus de Mugron, Lobes viccComes de Maredme, V. de S. Martino, B. de Baiona. Dacum fuic apud S. Severum. Idem episcopus cum B. vicecomite Laburdeufi convocatis baronibus & optimatibus totius Laburdinfis agri & _ Arberoesodalltiumflatuit adufus operis ecclesia B. Ma- ri<. II L Tempore F. Baionensis episcopi B. vicecomes Bdio- uenjis decernit quid homines Laburdenses dr de Arberoe morientes dare episcopo teneantur. DUbitatum fuit ab hominibus de Labord, & de Arberoe, quid vel quantum deberent relinquere Baionensi ecclesiæ in morte sua, pro salute animarum siiarum. Quocirca B. vicecomes de Baiona in festo nativitatis S. Mariæ, pr^fente F. Baionensi episcOpO, & universis canonicis, staruit cum consilio Sc voluntate & asTcnfu baronum terrx, Sc totius populi, ut qui haberet duas equitaturas, nnam in morte lua relinqueret episcOpO.Qui non E habet equitaturam nisi unjm, & qui haberet quatuor boves aratorios, equitaturam vel meliorem bovem relinqueret episcopo : qui haberet quatuor aratorios boves, Sc nullam equitaturam, similicer meliorem bovem relinqueret episcopo : qui haberet tantum duos boves aratorios, Sc alia decem capita boum, vaccam prz- gnanrem > vel bovem de vacca prægnantc, relinqueret episcopo : qtii haberet tantum duos boves aratorios & non h beret alia decem capita boum, scd haberet porcos vel oves 9 quinque solidos relinqueret episcopo & hoc tali pacto, ur si amici vel cogn.iti ejus qui mortuus estec vellent, episcopum * in ecclesia ubi defunctus jacerer, miflarn celebraret’, sin autem incathcdrali eccle- fia. Przterea staturum est uc fideliter darent decimas equarum, vaccarum, porcorum, ovium ; et siepiscopus vel nuntius ejus conquereretur > quod male deamatum cflet 9 juraret ille qui decimam dedistet cum duo- Zww Io JAIONENSIS. toi

bus de melioribus manfionariisejuCtemparochiæ, qoi conjugati estent, quod fideliter reddicuflet decimam. Hoc statutum fecerunt sicut scriptum est, B. vicccomcs de Baiona, Sc G. de Baiona, S. Bonion & filii ejus, 1 « de Urrubie, A. deNaubies > An. de Sauc > A. de Urtu- cega, Brafc.de Sance. IV. De moneta Morlanensi, ex charta ejufdem urbis. NOtum fit omnibus hominibus præsontibuS at<|ae futuris, quod ego Girardus monetarius acquihvi a domino Centullo comite magisterium sectionis co- gnorum monetæ hujus Villæ ? mihi Sc posteris meis jure perpetuo. Post mortem vero ipsius habui inde magnam contentionem Cum dompno Gastont viceco- mite, quOufque per judicium ferri, ita me supradictunx magisterium acquisilse ostcndi sibi > atque centum fo- lidos illi tribuendo perpetualiter ipsum magisterium mihi & posteris meis confirmavit. Ego autem offero Deo Sc UEctx Fidi decimam panem hujus honoris, pro sdute animz mex & omnium parentum meorum. SI quis verd hoc dOnum delere voluerit, de libro viventium deleatur, Sc cum justis non scribatur, scd pari ipsius cum diabolo Sc angelis ejus inveniatur. Morionum urbs eft in Bearmnfi provincia, celebris ob monetam ibidem cudi soUtam. Nihil enim frequentius occurrit in veteribus monumentis 9 quam moneta, in primis solidorum Morlanensium mentio. Ex litteris Hugonis episcopi Vafatensis & capituli liquet hanc pecuniam in Kafadtfio, & in tota. Aufcitana provincia curfum habuise. Quapropter Nugo ejusque ecclefia canonici rogarunt Eduardum Angha regem Aquitania ducem ne in sua di oscefi curfum hujus moneta prohiberet* Vide l. ^.hifl. Bcam. cap. iS. V. Charta donationis prioratus de Behaum > foda Nicolao abbati Leunfii. UNiVcrfis fidelibus, quibus chatcam przsentem videre contigerit, Petrus Arnaldus dominus de Luxa in Domino salutem.Cum fecundum Apostolum Operandum fit bonum ad omnes > maxime ad domesticos fidei, notum cste volo, tam pratentibus quam Futuris, quod ego intuitu pietatis ductus, pro salute tam animae mex > quam parentum Sc prædecdibrum Sc succestorum meorum > locum qui dicitur Behaum, cum omnibus dependentiis suis, sicut eum tenuit pater meus, & ego post ipsum, de astcnsu Sc voluntate rcVerendi patris d omini Galhardi, venenbilis Aquensis episcopi > & consangui- nci mei Amanevide Mixa archidiaconi, Sc etiam eccle- fiæ Aquensis » devota & liberali largitione domino Nicolao abbati, Sc fratribus Honciæ Pracmonftratensis ordinis, contuli in perpetuam clemosynam, perpetuis tem. poribus pacifice & libere poffidendum.Dc duabus autem parribus quas habebam in Vetato dedi unam, ficabbaci, Sc fratribus memoratis ab ipfis tenendam, eo modo quo ego meam pcstidebo, partem concesti. Præterea dictis abbati Sc fratribus padouentias per terram meam Sc do- rtiinium meum in pascuis, herbis > tremis > aquis Sc nemoribus, Sc per ucramcnrum a me corporaliter prœ- stitum renuntiavi omni juri, quod habebam in dido loco de Behaum, Sc appenditiis fuis, sub eodem (aeramento promittens auod memoratum locum, & fratres ibidem existentes, sicut domum propriam de Luxa bona fide, Sc fine dolo defendam, & imnu renebo. Ista elemosyna & donatio facta fuit apud Behaum in ecclesia S. Petri super altare per ramum & cespitem in præsontia quamplurimorum clericorum, Sc cmm fratrum Sc fororum ibidem degentium, qui omnes fine contradictione aliqua promiserunt obedientiam in manus abbatis Honciæ supradicti, qui abbas ad hocdi&o$ fratres & sorores de Behaum ad obedientiam recepit, quia nullius ordinis erant, hec ibidem vcstigium ali— quod religionis cujufpiam in Venit. Ibidem etiam in pr*. lencia omnium siipct Evangeliuni&Cruocm/upcM doiuk Cc tionem & elemotynam per mc factam manu propria juravi, quod de cetero non reclamarem, aut fiatribus moleftiam vel gravamen inferri vel molcftari permitterem, atque omnia perpetuo Hnniter & irrefragabili- tcr observanda tnccum > &…… obligo omnes illos qui mihi succedcnt in hereditate paterna. Nec omittendum puto quod ifti mex donationi inter alios probos homines interfuit domini Amanci... archiprefbytcro ejusdem cpiscopi, PetruS de Grammont prior tTUxiat, qui auctoritate pontificia cxcommunica- vit omnes illos qui de ccteio redamabunt, vr ! seopponent donationi & elemosynx, coram co & tantis perso- nis une tam solemnitcr factz. Verum quia generatio prætcrit, & mortalium labilis memoria noscirur esse, ne 5e hac ipsi mca largitione subrepens oblivio pofteris seminarium subminittret, sicut a me sokmniter eft at- ta, in scripto redacta, figilli mei caractere roboravi tcfti- bus subnotatiS qui præscntcs fuerunt. Signum Nicolai abbatis, & Bernardi de Luxia prioris, & vicarii de saudo Johannc provisoriS de Honcia, & Lup. Vcr- goniS monachi de Sordua subdiaconi, & PetruS deGratn- mont prioriScTUxiat archiprclbyteri episcopi, & Bernardi de Luxia patrini mci, & Bernardi d Agucrre, & ConftantinidEfttbans, & Petri Arnaldi Vasconis, Be. Arnaldi Ratnonet Dones, & aliorum quam plurimorum. Actum anno Incarnationis mccxxvh.

SUPPLENDA INSTRUMENTIS AuSCIBNSIS PROVINCIÆ. Ex tolltUiont instrumentorum a Rimerio Anglo odita. LitteraeGaftonis de Bcarn, dc non recedendo a curia regiS Angliz fine sua voluntate & licentia speciali. Noverint universi prcfentcs litteras infpecturi, quod die liinx proxima poft fcftum sancti Micnaelis anno Domini m. cc. LxxiII. in prsesentia reverendi patrii Girardi cpiscopi LcrroriensiS.de venerabili ; patris Gal- giardi abbatis Fygiaci. &c. Tom. II. paf. 13. 14. Dc senescallo Vasconix bona eccleuauica occupante. ILESIÆ BAIONENSIS. k Screnistimo principi domino Eduardo Dei gratia regi Angliæ illustri, Amanevus ejusdem permiflLne archi* epiiCOpus Auxitanensis, &c. datum vin. idus Mardi anno Domini m. cc. Lxxiv » Tom. II.p.i. Litceræ contra senclcallum Vasconix ecclefiæ bona diripientem, Regi Angliæ ditectx. Serenistimoprincipi domino Eduardo regi Anglix &c. Amanevus archiepi- scopus Auxitanensis, G. Letcorensis, C. Olorensis, H. Valacensis4A.Aquensis, P, Adurensis^A.COscranensis episcopi ejus sufrraganei^c. datum apud Auxim pridie nonas Fcbr. an. Dom. M CC.LxxIx.7w. II. p. iiq. Charta de discuflionibus inter subditos regis Angliæ & homines de potestate regis Castellæ, & comicis de J Bist : ay pacificandis. Rex ad quos &c. lalurem, &c. NoS de fidelitate & circumspectione provlda dilectorum & fidelium nostrorum Petri de sancto Johanne episcopi Baionæ &g tenore præsentinm concedimus potestatem &c. xxviiI. Aprilis m. ccc. XLiv. 7<w. F.p.415. Epistolaad P.cpiscOpum BaiOnx, & magistrum Gerar- dum de Podio ambastarores siipcr ligis incundisjac super matrimonio inter primogenitum regisCastellæ & Johan- namfiliam regis Angliæ. xx. Junii m. ccc.xLV. Tom. r* P » 4^4- De tractando cum rege Castellæ super ligis dC matrimonio inter primogenitum regis Castellæ & Johannam 3 filiam regis Angliæ. Univerfis dcc. Eduardus Dei gratia rex Franciæ & Anglix dcc. Noveritis auod nos fidelitate de circumspectione provida venerabilis patris Petri episcopi Bajonæ » de fidelium nostrorum dilecto* rum Petri de Fermec abbatis de sancta Cruce, magistri Johannis Wa wayn constabularii nostri Burdigalx.xxx. Aug. m. ccc x L v. Tom. K. pag. 47$. Fit adhuc mentio Petri de Strvieto abbatis S. Crucis Burdigaliavii. Murtu anno M.ccc. xivi. Tom.j.p. 498. 501. De arbi tritoribus super querelis inter subditos regum Anglix de Castellæ constitutis epistola ad P. episcopum Baionæ directa, xiv. Fcbr. m. ccc. xivin. Tomu 3 paguaio.