Jump to content

Pagina:Gauss, Carl Friedrich - Werke (1870).djvu/121

E Wikisource
Haec pagina emendata est
111
theorema fundamentale.

His ita factis, consideremus primo casum ubi p est formae 4n+1, sive q formae 8n+7. Tum facile perspicitur fore 2RE, 2RH, unde pRE, pRH, hincque tandem ERp, HRp. Porro erit 2 non-residuum cuiusvis factoris formae 8n+3 aut 8n+5, adeoque etiam p; hinc quivis talis factor non-residuum ipsius p; unde facile concluditur FG fore ipsius p residuum, si f+g fuerit par, non-residuum, si f+g fuerit impar. At f+g impar esse non potest; facile enim perspicietur omnes casus enumerando, EFGH sive q fieri vel formae 8n+3 vel 8n+5, si fuerit f+g impar, quidquid sint singuli e, f, g, h, contra hyp. Erit igitur FGRp, EFGHRp, sive qRp, hincque tandem, propter aqRp, aRp contra hyp. Secundo quando p est formae 4n+3, simili modo ostendi potest, fore pRE adeoque ERp, -pRF adeoque FRp, tandem g+h parem hincque GHRp, unde tandem sequitur qRp, aRp contra hyp.

II. Quando e per p divisibilis, demonstratio simili modo adornari et a peritis (quibus solis hic articulus est scriptus) haud difficulter evolvi poterit. Nos brevitatis gratia eam omittimus.


Solutio problematis generalis.
146.

Per theorema fundamentale atque propositiones ad residua −1 et ±2 pertinentes semper determinari potest, utrum numerus quicunque datus numeri primi dati residuum sit an non-residuum. At haud inutile erit, reliqua etiam quae supra tradidimus hic iterum in conspectum producere, ut omnia coniuncta habeantur, quae sunt necessaria ad solutionem


Problematis: Propositis duobus numeris quibuscunque P, Q, invenire, utrum alter Q, alterius P residuum sit an non-residuum.

Sol. I. Sit P=aαbβcγ etc. designantibus a, b, c etc. numeros primos inaequales positive acceptos (nam P manifesto absolute est sumendus). Brevitatis gratia in hoc art. relationem duorum numerorum x, y simpliciter dicemus eam, quatenus prior x posterioris y residuum est vel non-residuum. Pendet igitur relatio ipsorum Q, P a relationibus ipsorum Q, aα; Q, bβ etc. (art. 105).

II. Ut relatio ipsorum Q, aα (de reliquis enim Q, bβ etc. idem valet) innotescat, duo casus distinguendi sunt.